نسخه Pdf
ایران عصر
تغییر الگوی کشت، دریاچه ارومیه را احیا می کند
لبخند پسته به باغ‌های آذربایجان غربی
زهره افشار
خبرنگار
کاهش 24 درصدی میانگین بارش‌ها در کل کشورنسبت به میانگین بلند مدت در سال زراعی گذشته و ادامه خشکسالی‌ها در همه استان‌های کشور، تغییر الگوی کشت را به‌عنوان تنها گزینه پیش رو برای تداوم کشاورزی پایدار قرار داده است. این موضوع برای کشاورزان استان آذربایجان غربی بویژه کشاورزانی که در حوضه آبریز دریاچه ارومیه فعالیت می‌کنند هم جدی شده است، چرا که بحران دریاچه ارومیه زنگ خطر را برای آنها هم به صدا درآورده است.
«جعفر وحدت» معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی آذربایجان غربی به «ایران» گفت : با توجه به تغییرات اقلیمی، خشکسالی و بحران دریاچه ارومیه همچنین ضرورت استفاده بهینه از آب، در حال حاضر هر اقدامی که جهاد کشاورزی انجام می‌دهد با نگاه ویژه به موضوع آب در بخش کشاورزی برای حفظ تولید موجود و راهکارهای جلوگیری از بحران زیست محیطی در دریاچه ارومیه تعریف می‌شود.
بخش کشاورزی استان از اوایل دهه 90 برنامه‌هایی را برای جایگزینی گونه‌های آب بر زراعی و باغی با درختان متحمل به شوری و خشکی اجرا می‌کند اما این اقدامات در یک ساله اخیر سرعت گرفته است.
وحدت افزود: اقدامات ما درمدیریت جامع زراعت و باغبانی با جدیت دنبال می‌شود که در بخش زراعت، کشت علمی، کشاورزی حفاظتی و استفاده از بذرهای اصلاح شده برای کشت دانه‌های روغنی، سبزی و صیفی ، گندم، حبوبات و حتی چغندر قند است که در زمره گیاهان آب‌بر است.
کشت چغندر قند حذف نشده بلکه محدود شده است
وی با اشاره به اینکه در استان آذربایجان غربی 6 کارخانه قند موجود است که در حال حاضر 5 کارخانه فعال هستند، تصریح کرد: ما سیاست‌های احیای دریاچه ارومیه، معیشت کشاورز و زنجیره اشتغال را در قالب یک بسته می‌بینیم و سعی کرده‌ایم ضمن اینکه مصرف آب کشاورزی را کاهش می‌دهیم تا جایی که بشود تولید بخش و معیشت کشاورزان را نیز حفظ کنیم.لذا در بخش چغندر قند نیز ضمن رعایت محدودیت کشت، برنامه‌هایی در دست داریم تا با کشاورزی علمی و استفاده از اقلامی که مقاوم به خشکی هستند تولید چغندر را هم تا حدی نگه داریم. به‌عنوان مثال توصیه ما به کشاورزان، کشت این محصول در اراضی زراعی شمال استان است که ارتباطی با دریاچه ندارد و در حال حاضر نیز از 31 هزار هکتار اراضی زیر کشت چغندر قند تنها 15 هزار هکتار را در حوضه آبریز دریاچه حفظ کرده‌ایم.
صرفه‌جویی آب در بخش زراعت با‌الگوی کشت جدید
یکی دیگر از راهکارهایی که در کنار توسعه تجهیز اراضی به آبیاری نوین به کار گرفته شده توسعه کشت نشأیی است که کشاورزان خودشان به این باور رسیده‌اند که دو تا سه نوبت آبیاری را کاهش می‌دهد.
در حال حاضر از این روش در کشت ذرت نیز اضافه می‌شود ضمن اینکه در کشت ذرت اقلام زودرس و متوسط تر در اختیار کشاورزان قرار گرفته تا جایگزین اقلام قدیمی کنند.حبوبات نیز بخش دیگری است که مروجان کشاورزی با کمک کشاورزان تلاش بسیاری کرده‌اند تا بتوانیم کشت دیم حبوبات بویژه نخود که معمولاً در بهار کشت می‌شود را به کشت پاییزه منتقل کنیم تا بتوانیم از آب باران پاییز بهره ببریم.
استفاده از روش نوار طیف که یکی از روش‌های آبیاری نوین است در 5 سال گذشته بسیار توسعه یافته است.
استفاده از اقلام مقاوم به خشکی در محصولاتی مانند گندم در قالب طرح جهش تولید که ستاد اجرایی فرمان امام(ره) نیز بسیار در این زمینه کمک کرده است از اقداماتی است که کشاورزان نتایج مثبت آن را لمس کرده‌اند.
ستاد اجرایی فرمان امام(ره) در کنار توصیه‌های علمی ما برای انتخاب نوع بذر و بکار‌گیری روش‌های علمی برای کشت دیم گندم، بخشی از بیمه کشاورزان را در محصولاتی مانند گندم ، جو و... تقبل کرد و این مسأله مشوق خوبی برای گندمکاران استان شده است. این ستاد ضمن تأمین کود مورد نیاز کشاورزان، تسهیلات مناسبی با نرخ سود 4 درصد برای خرید دنباله‌بند‌های ماشین‌آلات کشاورزی در اختیار گندمکاران دیم گذاشت که با این اقدامات، خرید گندم از کشاورزان با رشد 104 درصدی مواجه شد.
در سال زراعی1400 - 1399ما توانستیم 204 هزار تن گندم مازاد بر نیاز از کشاورزان بخریم و در سال زراعی 1401-1400 این رقم با وجود تشدید خشکسالی به 414 هزار تن رسید. لازم به ذکر است که جهاد کشاورزی برای ترویج هر کدام از روش‌های علمی کشت ابتدا این روش‌ها را درمزارع الگویی اجرا می‌کند و وقتی کشاورزان می‌بینند چه جوابی از کشت علمی و استفاده از بذور اصلاح شده گرفته می‌شود خودشان از این روش‌ها استفاده می‌کنند. معاون جهاد کشاورزی آذربایجان غربی خاطرنشان کرد: بررسی‌های ما نشان می‌دهد با همت خود کشاورزان و بکار‌گیری این روش‌ها توانسته‌ایم در بخش زراعت آذربایجان غربی در مصرف آب صرفه‌جویی قابل ملاحظه‌ای داشته باشیم.
جایگزینی باغ‌های پسته با درختان آب بر
وحدت همچنین از جایگزینی باغ‌های پسته به جای درختان سیب در راستای تغییر الگوی کشت استان با هدف احیای دریاچه ارومیه خبر داد و گفت: این کار از سال 1393 کلید خورد اما عملاً از سال 1395 متناسب با اعتبارات تخصیص یافته آغاز شد.
وی افزود: در 3 سال گذشته سطح زیر کشت باغ‌های پسته استان به 670 هکتار رسیده و در حال حاضر 240 هکتار آن بارور است و عملکرد در هکتار آن معادل 500 کیلوگرم است؛ پیش‌بینی می‌شود امسال 120 تن پسته از سطح 240 هکتار از باغ‌های بارور استان برداشت شود.
به گفته وی، پایه بادامی زرند کرمانی و اقلام احمد آقایی و اکبری با آب وهوای استان سازگار بوده و به کشاورزان متقاضی کاشت این محصول توصیه می‌شود و شاهد استقبال کشاورزان برای جایگزین کردن آن با محصولات پر آب‌بر مانند سیب درختی هستیم.
وی در پاسخ به این پرسش که براساس سیاست‌های جایگزینی باغ‌های پسته در استان آیا آذربایجان غربی همانند کرمان قرار است به قطب پسته تبدیل شود یا خیر؟ توضیح داد: البته پسته محصولی صادراتی است که می‌تواند برای استان ارزآوری مناسبی داشته باشد اما جهاد کشاورزی توسعه باغ‌های پسته را همزمان با بررسی‌های کارشناسی دانشگاهی و تحقیقات برای کنترل عوامل خسارت‌زا مانند آفات «پسیل» و سایر بیماری‌ها و تنش‌های دمایی استان می‌بیند.
پسته نسبت به برخی درختان هسته‌دار یا محصول دانه دار سیب 5 دوره آب کمتر می‌خواهد ولی باید ضمن کاشت نهال‌های مقاوم به خشکی و سرما در استان، باغداران آموزش‌های لازم برای کنترل حوادثی مانند تگرگ و سرما را نیز ببینند و توان خود را برای مقابله با آفات بالا ببرند. ما برای درختان گردو نیز عملیات سرشاخه کاری یا پیوند با ارقام مناسب پرمحصول را در دست اجرا داریم تا بتوانیم با اصلاح و نوسازی باغ‌های گردو آنهایی را که دیگر اقتصادی نیستند را حذف یا با درختانی که نیاز آبی کمتری دارند و در مقابل عواملی همچون تگرگ مقاوم‌تر هستند جایگزین کنیم.
نهضت توسعه کشت گلخانه‌ای
معاون جهاد کشاورزی آذربایجان‌غربی با اشاره به اینکه با اقداماتی که در 4 دهه گذشته انجام شده سطح زیر کشت گلخانه‌ها در این استان به 61 هکتار رسیده، از اجرای طرح نهضت توسعه گلخانه‌های استان به سطح 2 هزار هکتار خبر داد و گفت تا پایان اسفند ماه اتفاقات خوبی در این بخش می‌افتد. وی در پایان خاطرنشان کرد: ما وظیفه داریم در کنار کارهای ترویجی برای صرفه‌جویی در مصرف آب بخش کشاورزی از همه توانمان برای اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی در این زمینه بهره ببریم، حفظ دریاچه ارومیه و منابع آبی زیرزمینی در حوزه آن میراثی است که ما باید برای آیندگان حفظ کنیم و در این زمینه در کنار اجرای سیاست‌هایی برای حفظ معیشت کشاورزان، دولت باید همچنان پای کار باشد تا بتوانیم با اعطای تسهیلات مناسب نسبت به توسعه آبیاری نوین اقدام کنیم.
نیم نگاه
معاون جهاد کشاورزی آذربایجان غربی: ما وظیفه داریم در کنار کارهای ترویجی برای صرفه‌جویی در مصرف آب بخش کشاورزی از همه توانمان برای اطلاع رسانی و فرهنگ‌سازی در این زمینه بهره ببریم، حفظ دریاچه ارومیه و منابع آبی زیر زمینی در حوزه آن میراثی است که ما باید برای آیندگان حفظ کنیم و در این زمینه در کنار اجرای سیاست‌هایی برای حفظ معیشت کشاورزان، باید با اعطای تسهیلات مناسب نسبت به توسعه آبیاری نوین اقدام کنیم
خبرنگار
کاهش 24 درصدی میانگین بارش‌ها در کل کشورنسبت به میانگین بلند مدت در سال زراعی گذشته و ادامه خشکسالی‌ها در همه استان‌های کشور، تغییر الگوی کشت را به‌عنوان تنها گزینه پیش رو برای تداوم کشاورزی پایدار قرار داده است. این موضوع برای کشاورزان استان آذربایجان غربی بویژه کشاورزانی که در حوضه آبریز دریاچه ارومیه فعالیت می‌کنند هم جدی شده است، چرا که بحران دریاچه ارومیه زنگ خطر را برای آنها هم به صدا درآورده است.
«جعفر وحدت» معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی آذربایجان غربی به «ایران» گفت : با توجه به تغییرات اقلیمی، خشکسالی و بحران دریاچه ارومیه همچنین ضرورت استفاده بهینه از آب، در حال حاضر هر اقدامی که جهاد کشاورزی انجام می‌دهد با نگاه ویژه به موضوع آب در بخش کشاورزی برای حفظ تولید موجود و راهکارهای جلوگیری از بحران زیست محیطی در دریاچه ارومیه تعریف می‌شود.
بخش کشاورزی استان از اوایل دهه 90 برنامه‌هایی را برای جایگزینی گونه‌های آب بر زراعی و باغی با درختان متحمل به شوری و خشکی اجرا می‌کند اما این اقدامات در یک ساله اخیر سرعت گرفته است.
وحدت افزود: اقدامات ما درمدیریت جامع زراعت و باغبانی با جدیت دنبال می‌شود که در بخش زراعت، کشت علمی، کشاورزی حفاظتی و استفاده از بذرهای اصلاح شده برای کشت دانه‌های روغنی، سبزی و صیفی ، گندم، حبوبات و حتی چغندر قند است که در زمره گیاهان آب‌بر است.
کشت چغندر قند حذف نشده بلکه محدود شده است
وی با اشاره به اینکه در استان آذربایجان غربی 6 کارخانه قند موجود است که در حال حاضر 5 کارخانه فعال هستند، تصریح کرد: ما سیاست‌های احیای دریاچه ارومیه، معیشت کشاورز و زنجیره اشتغال را در قالب یک بسته می‌بینیم و سعی کرده‌ایم ضمن اینکه مصرف آب کشاورزی را کاهش می‌دهیم تا جایی که بشود تولید بخش و معیشت کشاورزان را نیز حفظ کنیم.لذا در بخش چغندر قند نیز ضمن رعایت محدودیت کشت، برنامه‌هایی در دست داریم تا با کشاورزی علمی و استفاده از اقلامی که مقاوم به خشکی هستند تولید چغندر را هم تا حدی نگه داریم. به‌عنوان مثال توصیه ما به کشاورزان، کشت این محصول در اراضی زراعی شمال استان است که ارتباطی با دریاچه ندارد و در حال حاضر نیز از 31 هزار هکتار اراضی زیر کشت چغندر قند تنها 15 هزار هکتار را در حوضه آبریز دریاچه حفظ کرده‌ایم.
صرفه‌جویی آب در بخش زراعت با‌الگوی کشت جدید
یکی دیگر از راهکارهایی که در کنار توسعه تجهیز اراضی به آبیاری نوین به کار گرفته شده توسعه کشت نشأیی است که کشاورزان خودشان به این باور رسیده‌اند که دو تا سه نوبت آبیاری را کاهش می‌دهد.
در حال حاضر از این روش در کشت ذرت نیز اضافه می‌شود ضمن اینکه در کشت ذرت اقلام زودرس و متوسط تر در اختیار کشاورزان قرار گرفته تا جایگزین اقلام قدیمی کنند.حبوبات نیز بخش دیگری است که مروجان کشاورزی با کمک کشاورزان تلاش بسیاری کرده‌اند تا بتوانیم کشت دیم حبوبات بویژه نخود که معمولاً در بهار کشت می‌شود را به کشت پاییزه منتقل کنیم تا بتوانیم از آب باران پاییز بهره ببریم.
استفاده از روش نوار طیف که یکی از روش‌های آبیاری نوین است در 5 سال گذشته بسیار توسعه یافته است.
استفاده از اقلام مقاوم به خشکی در محصولاتی مانند گندم در قالب طرح جهش تولید که ستاد اجرایی فرمان امام(ره) نیز بسیار در این زمینه کمک کرده است از اقداماتی است که کشاورزان نتایج مثبت آن را لمس کرده‌اند.
ستاد اجرایی فرمان امام(ره) در کنار توصیه‌های علمی ما برای انتخاب نوع بذر و بکار‌گیری روش‌های علمی برای کشت دیم گندم، بخشی از بیمه کشاورزان را در محصولاتی مانند گندم ، جو و... تقبل کرد و این مسأله مشوق خوبی برای گندمکاران استان شده است. این ستاد ضمن تأمین کود مورد نیاز کشاورزان، تسهیلات مناسبی با نرخ سود 4 درصد برای خرید دنباله‌بند‌های ماشین‌آلات کشاورزی در اختیار گندمکاران دیم گذاشت که با این اقدامات، خرید گندم از کشاورزان با رشد 104 درصدی مواجه شد.
در سال زراعی1400 - 1399ما توانستیم 204 هزار تن گندم مازاد بر نیاز از کشاورزان بخریم و در سال زراعی 1401-1400 این رقم با وجود تشدید خشکسالی به 414 هزار تن رسید. لازم به ذکر است که جهاد کشاورزی برای ترویج هر کدام از روش‌های علمی کشت ابتدا این روش‌ها را درمزارع الگویی اجرا می‌کند و وقتی کشاورزان می‌بینند چه جوابی از کشت علمی و استفاده از بذور اصلاح شده گرفته می‌شود خودشان از این روش‌ها استفاده می‌کنند. معاون جهاد کشاورزی آذربایجان غربی خاطرنشان کرد: بررسی‌های ما نشان می‌دهد با همت خود کشاورزان و بکار‌گیری این روش‌ها توانسته‌ایم در بخش زراعت آذربایجان غربی در مصرف آب صرفه‌جویی قابل ملاحظه‌ای داشته باشیم.
جایگزینی باغ‌های پسته با درختان آب بر
وحدت همچنین از جایگزینی باغ‌های پسته به جای درختان سیب در راستای تغییر الگوی کشت استان با هدف احیای دریاچه ارومیه خبر داد و گفت: این کار از سال 1393 کلید خورد اما عملاً از سال 1395 متناسب با اعتبارات تخصیص یافته آغاز شد.
وی افزود: در 3 سال گذشته سطح زیر کشت باغ‌های پسته استان به 670 هکتار رسیده و در حال حاضر 240 هکتار آن بارور است و عملکرد در هکتار آن معادل 500 کیلوگرم است؛ پیش‌بینی می‌شود امسال 120 تن پسته از سطح 240 هکتار از باغ‌های بارور استان برداشت شود.
به گفته وی، پایه بادامی زرند کرمانی و اقلام احمد آقایی و اکبری با آب وهوای استان سازگار بوده و به کشاورزان متقاضی کاشت این محصول توصیه می‌شود و شاهد استقبال کشاورزان برای جایگزین کردن آن با محصولات پر آب‌بر مانند سیب درختی هستیم.
وی در پاسخ به این پرسش که براساس سیاست‌های جایگزینی باغ‌های پسته در استان آیا آذربایجان غربی همانند کرمان قرار است به قطب پسته تبدیل شود یا خیر؟ توضیح داد: البته پسته محصولی صادراتی است که می‌تواند برای استان ارزآوری مناسبی داشته باشد اما جهاد کشاورزی توسعه باغ‌های پسته را همزمان با بررسی‌های کارشناسی دانشگاهی و تحقیقات برای کنترل عوامل خسارت‌زا مانند آفات «پسیل» و سایر بیماری‌ها و تنش‌های دمایی استان می‌بیند.
پسته نسبت به برخی درختان هسته‌دار یا محصول دانه دار سیب 5 دوره آب کمتر می‌خواهد ولی باید ضمن کاشت نهال‌های مقاوم به خشکی و سرما در استان، باغداران آموزش‌های لازم برای کنترل حوادثی مانند تگرگ و سرما را نیز ببینند و توان خود را برای مقابله با آفات بالا ببرند. ما برای درختان گردو نیز عملیات سرشاخه کاری یا پیوند با ارقام مناسب پرمحصول را در دست اجرا داریم تا بتوانیم با اصلاح و نوسازی باغ‌های گردو آنهایی را که دیگر اقتصادی نیستند را حذف یا با درختانی که نیاز آبی کمتری دارند و در مقابل عواملی همچون تگرگ مقاوم‌تر هستند جایگزین کنیم.
نهضت توسعه کشت گلخانه‌ای
معاون جهاد کشاورزی آذربایجان‌غربی با اشاره به اینکه با اقداماتی که در 4 دهه گذشته انجام شده سطح زیر کشت گلخانه‌ها در این استان به 61 هکتار رسیده، از اجرای طرح نهضت توسعه گلخانه‌های استان به سطح 2 هزار هکتار خبر داد و گفت تا پایان اسفند ماه اتفاقات خوبی در این بخش می‌افتد. وی در پایان خاطرنشان کرد: ما وظیفه داریم در کنار کارهای ترویجی برای صرفه‌جویی در مصرف آب بخش کشاورزی از همه توانمان برای اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی در این زمینه بهره ببریم، حفظ دریاچه ارومیه و منابع آبی زیرزمینی در حوزه آن میراثی است که ما باید برای آیندگان حفظ کنیم و در این زمینه در کنار اجرای سیاست‌هایی برای حفظ معیشت کشاورزان، دولت باید همچنان پای کار باشد تا بتوانیم با اعطای تسهیلات مناسب نسبت به توسعه آبیاری نوین اقدام کنیم.
نیم نگاه
معاون جهاد کشاورزی آذربایجان غربی: ما وظیفه داریم در کنار کارهای ترویجی برای صرفه‌جویی در مصرف آب بخش کشاورزی از همه توانمان برای اطلاع رسانی و فرهنگ‌سازی در این زمینه بهره ببریم، حفظ دریاچه ارومیه و منابع آبی زیر زمینی در حوزه آن میراثی است که ما باید برای آیندگان حفظ کنیم و در این زمینه در کنار اجرای سیاست‌هایی برای حفظ معیشت کشاورزان، باید با اعطای تسهیلات مناسب نسبت به توسعه آبیاری نوین اقدام کنیم
آدرس مطلب
http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/8017/16/628433/0
ارسال دیدگاه
ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.- دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
- از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
- دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
ویژه نامه
ویژه نامه ها
.jpg)
