ریزش فولادی شاخص‌ها

سعید رشیدی‌نوبندگانی
خبرنگار

گام دوم معاملات سهام در آبان ماه یک گام بلند رو به پایین بود که منجر به خداحافظی شاخص کل بورس از محدوده یک میلیون و 300 هزار واحدی شد.
در جریان معاملات دومین روز آبان ماه، شاخص کل بورس به رهبری فولاد مبارکه، در حدود 19 هزار واحد افت ارتفاع داشت تا پس از 8 ماه به محدوده یک میلیون و 277 هزار واحدی بازگردد. محدوده‌ای که آمار تاریخی معاملات نشان می‌دهد، شاخص کل در بهمن و اسفند سال 1400، به مدت 17 روز در آن نوسان کرده بود و پس از آن یک روند صعودی را تا یک میلیون و 607 هزار واحد در پیش گرفته بود.
در جریان معاملات دیروز، بیش از 89 درصد نمادهایی که در تالار بورس مورد معامله قرار گرفتند نیز با کاهش قیمت روبه‌رو شدند تا شاخص کل هم وزن نیز 4 هزار و 458 واحد از ارتفاع خود را از دست بدهد و در عدد 373 هزار واحد بایستد.
در فرابورس نیز پیگیری معاملات با کاهش قیمت بیش از 76 درصد نمادها همراه شد و شاخص آیفکس با 131 واحد، در ارتفاع 17 هزار و 651 واحد به کار خود پایان داد.
طی معاملات روز دوشنبه، فشار فروش حقیقی‌ها در بازار تقویت شد و علی‌رغم حجم و ارزش پایین معاملات، در حدود 280 میلیارد تومان توسط این طیف از فعالین بازار از معاملات سهام خارج شد.
در مقابل، در حدود 50 میلیارد تومان نیز توسط حقیقی‌ها به صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت وارد شد که در حدود 20 درصد از خروج پول از سهام را پوشش می‌دهد.
همچنین دیروز، بازار شاهد کاهش 30 درصدی تعداد صف‌های خرید بود و صف‌های فروش نیز با افزایش روبه‌رو شد، به‌طوری که در مقابل 83 نمادی که صف فروش داشتند، تنها 47 نماد در بالاترین قیمت مجاز روزانه به صف نشستند.
در این روز، هرچند که ارزش معاملات خرد با افزایش 5 درصدی روبه‌رو شد اما با ثبت عدد 2 هزار و 400 میلیارد تومان، همچنان در زیر میانگین ارزش معاملات 90 روز گذشته قرار گرفت که این موضوع، شروع رونق در معاملات را تأیید نمی‌کند.
 «فولاد»، متهم ردیف اول ریزش شاخص کل بورس
در جریان معاملات روز دوشنبه، سهام فولاد مبارکه اصفهان در حدود 5.5 درصد کاهش قیمت داشت و به تنهایی منجر به ریزش بیش از 3 هزار و 600 واحدی شاخص کل شد. کاهش قیمت سهام این فولادساز بزرگ کشور در حالی صورت پذیرفت که افزایش سرمایه شرکت به ثبت رسید و سهام جایزه مربوط به افزایش سرمایه نیز قابل معامله شد. موضوعی که مطابق با انتظارات منجر به افزایش فشار عرضه‌ها شد و سهام این شرکت را قرمزپوش کرد.
با احتساب ریزش قیمت دیروز، سهام فولاد مبارکه طی شش ماه گذشته بیش از 20 درصد از ارزش سهام خود را از دست داده است و همواره در لیست تأثیر‌گذاران منفی بر شاخص کل بورس قرار گرفته است.
کارشناسان مواردی مانند، کاهش قیمت جهانی فلزات و افزایش نرخ نهاده‌های تولید که حاشیه سود شرکت‌های فولادی را تحت تأثیر قرار داده است، در کنار سیاست‌هایی مانند مالیات بر صادرات که سود خالص شرکت‌ها را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، به‌عنوان عوامل تأثیر‌گذار بر ریزش قیمت سهام فولاد مبارکه ذکر می‌کنند. این رویه همچنین باعث شد تا سود خالص شش ماهه نخست سال‌جاری فولاد مبارکه در حدود 6 درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یابد و EPS این شرکت نیز تا حدودی تعدیل شود.
با وجود این کارشناسان نسبت به ارزندگی سهام این شرکت معتقدند که با توجه به نسبت قیمت به درآمد 2.89 واحدی این شرکت، سهام آن همچنان در محدوده جذابی قرار دارد.
افزایش تقاضای فولاد در بازار‌های جهانی و تغییر قیمت‌های این محصول، در کنار هر گونه سیاست تشویقی که بر سود‌سازی این شرکت تأثیر‌گذار باشد، می‌تواند منجر به شروع یک روند صعودی در سهام این نماد شاخص‌ساز و به دنبال آن کل بازار سهام شود.
نسبت P/E بازار به پایین‌ترین سطح خود از دی ماه 1394 رسید
ورود دوباره شاخص کل بورس به محدوده یک میلیون و 277 هزار واحد درحالی صورت می‌پذیرد که نماگرهای بنیادی بازار در مقایسه با روزهای پایانی سال 1400، با رشد قابل توجهی روبه‌رو شده است. طی این مدت، با افزایش ارزش‌های ریالی تولید و فروش شرکت‌های بزرگ و شاخص ساز و همچنین شناسایی ارقام سود‌سازی مناسب در اکثر نمادهای بزرگ در شش ماهه نخست سال، نسبت قیمت به درآمد بازار یک روند نزولی را در پیش گرفت و با رسیدن به سطح عدد 5.5، به پایین‌ترین رقم خود از دی ماه سال 1394 رسید.
با وجود این نگاهی به سهام بزرگ بازار همچون پالایشگاه‌ها، فلزات اساسی و برخی پتروشیمی‌ها و استخراج کانه‌های فلزی نشان می‌دهد که نسبت قیمت به درآمد در این گروه‌ها ارقام به مراتب پایین‌تری نیز به ثبت رسانده است که این موضوع از نظر کار شناسان نشانه افزایش جذابیت بازار برای سرمایه‌گذاری است.
موضوعی که از نظر فعالین بازار همچنان مورد توجه سهامداران حقیقی قرار نگرفته است و این سهامداران تحت تأثیر عواملی که در سال‌های قبل منجر به بی‌اعتمادی آنها شده بود؛ همچنان آهنگ خروج از بازار را در پیش گرفته‌اند.
قهر حقیقی‌ها با بازار که در نتیجه سیاست‌های غلط دولت روحانی و مسئولان وقت سازمان بورس، از تابستان سال 1399 تا به امروز همچنان گریبانگیر بازار بوده، این روزها منجر شده تا با وجود توجیه پذیر نبودن روند نزولی در بیشتر سهام بازار، این روند همچنان ادامه یابد و بازار با یک حباب منفی روبه‌رو شود.
با این حال تداوم خروج حقیقی‌ها را نه تنها به سیاست‌های گذشته، بلکه می‌توان به سهل‌انگاری‌ها و تداوم ناکارآمدی نهادهای ناظر بر معاملات سهام نسبت داد. با وجود اقدامات بسیار مناسب وزارت امور اقتصادی و دارایی در زمینه افزایش شفافیت و پیگیری سیاست‌هایی که منجر به بازگشت اعتماد به بازار می‌شود، همچنان شاهد آن هستیم که اتفاق مثبتی در ارتفاع گزارشگری مالی و نحوه افشای اطلاعات در شرکت‌های بورسی رخ نداده است و اطلاعات افشا شده از طرف این شرکت‌ها بعضاً با اشتباهات و عدم شفافیت همراه بوده است. وجود اشتباهات در ارقام افشا شده در گزارش‌های تولید و فروش شرکت‌های پالایشی و عدم افشای بموقع اطلاعات مربوط به عملکرد بسیاری از شرکت‌های بورسی و فربورسی از جمله مواردی است که در این خصوص می‌توان به آنها اشاره کرد.
همچنین طی سال‌های گذشته انتقادات زیادی به گزارش‌های حسابرسی شده و نحوه حسابرسی شرکت‌ها توسط سهامداران مطرح شده که لازم است سیاستگذار در این زمینه نیز سیاست‌های متنوعی را در پیش گیرد.