بی نیازی از واردات میوه های گرمسیری با توسعه ظرفیت های سواحل مکران

زهره افشار
خبرنگار

جنوب استان سیستان و بلوچستان با دارا بودن شرایط آب و هوایی تقریباً استوایی، خاستگاه متنوع‌ترین میوه‌های گرمسیری کشوراست و این استان در تولید برخی میوه‌های گرمسیری در ایران سرآمد است.
هر چند در استان‌های هرمزگان و جنوب کرمان هم میوه‌هایی نظیر انبه و کُنار تولید می‌کنند اما سایر میوه‌های گرمسیری تنها در سیستان و بلوچستان تولید و عرضه می‌شود.
در حالی سالانه میلیون‌ها دلار ارز برای واردات میوه‌های گرمسیری از کشور خارج می‌شود که به گفته کارشناسان با ایجاد زیر ساخت‌های لازم، در گستره سواحل مکران، می‌توان باغ‌های کشت و تولید میوه‌های گرمسیری را توسعه داد. در حال حاضر نیز این استان با تولید سالانه 150 تا 160 هزار تن محصولات گرمسیری رتبه نخست را در کشور به خود اختصاص داده است.
موز، انبه، گوواوا(زیتون محلی)، پالسا، پاپایا(خربزه درختی)، نارگیل، چیکو، گواوا، کنار، جمبو، بیدام و تمر هندی از جمله مهم‌ترین میوه‌های گرمسیری تولیدی در استان سیستان و بلوچستان است که برخی از آنها در پایتخت و بسیاری از شهر‌های بزرگ تحت عنوان میوه‌های لاکچری و با قیمت بالا به فروش می‌رسند.
«اردشیر شهرکی» مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان در گفت‌و‌گو با «ایران» تصریح کرد: سواحل مکران مستعد تولید میوه‌های گرمسیری است و این پتانسیل وجود دارد که بتوانیم نیازکل کشور در برخی محصولات مانند موز را دراین منطقه تولید کنیم. وی با اشاره به اینکه سالانه برای تأمین موز در بازار داخلی حدود 700 میلیون دلار هزینه می‌شود، افزود: به غیر از موز که مصرف عمومی دارد، در حال حاضر تعدادی از میوه‌های گرمسیری درحجم کم از خارج از کشور وارد می‌شود و می‌بینیم در شهرهای بزرگ به‌عنوان میوه‌های لاکچری و لوکس مورد استقبال مردم قرار می‌گیرد و مردم حاضرند با قیمت‌های بالایی آنها را خریداری کنند. وی خاطرنشان کرد: ترجیح این است با توجه به پتانسیل استان به جای ارزبری برای واردات این میوه‌ها، آنها را خودمان در استان تولید کنیم که خوشبختانه با توجه به سود 100 درصدی این میوه‌ها نسبت به تولید دیگر محصولات باغی و زراعی باغداران و سرمایه‌گذاران از آن استقبال می‌کنند.
شهرکی گفت: البته هنوز تولید میوه‌های گرمسیری مانند موز در سیستان و بلوچستان متناسب با نیاز نیست ولی ظرفیت خودکفایی و بی‌نیازی از واردات موز در این منطقه وجود دارد. این درحالی است که اگر تنها با ارزی که برای واردات میوه‌های گرمسیری بویژه موز اختصاص می‌یابد در بخش کشاورزی سیستان و بلوچستان سرمایه‌گذاری شود علاوه‌بر جلوگیری از خروج ارز حتی برای کشور ارزآوری هم خواهد داشت.
معاون ساز‌مان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان از شروع اجرای طرح خودکفایی موز کشور در سواحل مکران خبر داد و تصریح کرد: این یک طرح 5 ساله است که در دولت سیزدهم کلید خورده است.
در حال حاضر از 5 هزار هکتار باغ ایجاد شده در سواحل مکران بیش از 100 هزار تن محصول موز تولید می‌شود و قرار است در یک دوره 5 ساله 17 هزار هکتار از اراضی مکران به زیر کشت موز برود. شهرکی گفت: چندین سرمایه‌گذار برای ایجاد باغ موز در این منطقه پیشقدم شده‌اند که در مرحله بررسی پیشنهادات هستیم. به گفته وی زمین‌هایی که برای ایجاد باغ در نظر گرفته شده جانمایی شده است و به این سرمایه‌گذاران علاوه بر اجاره زمین در قالب‌های مختلف از جمله اجاره 99 ساله حمایت‌های دیگر نیز خواهد شد. وی با اشاره به اینکه عملکرد در هکتار موز از باغ‌های سواحل مکران در حال حاضر حدود 33 تن است افزود: با اجرای این طرح و با انجام عملیات فنی و علمی عملکرد در هکتار موز در این منطقه به بالای 50 تن می‌رسد. مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان همچنین از کشت آناناس برای نخستین بار در این استان خبر داد و افزود: به همین منظور ۶ هزار اصله نهال رایگان بین کشاورزان شهرستان‌های زرآباد و چابهار توزیع شد.
وی با اشاره به اینکه در سال‌های گذشته کشت آناناس به‌صورت پایلوت در مراکز تحقیقاتی استان انجام شده تصریح کرد که بعد از نتایج مثبت آن به منظور خودکفایی کشور از واردات این محصول و توسعه محصولات گرمسیری در استان امسال نهال آن به‌طور رایگان برای کشت در زیر سایبان بین کشاورزان استان توزیع شد.
 وی خاطرنشان کرد : برای صادرات محصولات گرمسیری و غیر گرمسیری از سواحل مکران سیستان و بلوچستان نیاز به ایجاد زیرساخت‌هایی مانند اسکله و مجموعه‌های ترانزیتی داریم که آن دسته از کارهایی که در حوزه کاری وزارت جهاد کشاورزی است بخوبی پیش می‌رود ولی ضروری است همه دستگاه‌ها برای تحقق این مهم همکاری بیشتری داشته باشند.
وی گفت: به‌دلیل محدودیت‌های آبی سیستان و بلوچستان نگاه بخش کشاورزی استان در خصوص باغ‌ها توسعه‌ای نیست مگر در جایی که آب کافی داشته باشیم.
به گفته وی امسال انتظار می‌رود 160 هزار تن انواع محصولات گرمسیری در استان سیستان و بلوچستان تولید شود.