روایت گمشده

فاروق الشرع / وزیر خارجه سابق سوریه
مترجم: حسین جابری انصاری

دیدار اسد با جمیل
شاید ابوعمار در اعماق وجود خود این را درک نکرده بود که راهبری دشوارترین مسأله سیاسی و انسانی تاریخ معاصر را برعهده دارد و مهم‌ترین سازمان تاریخ مبارزه ملت‌ها در نیمه دوم قرن بیستم را رهبری می‌کند. رئیس سازمان آزادیبخش فلسطین در تحرکات و اشارات و حتی وعده‌های خود به رهبران گروه‌های فلسطینی و کشورهای عربی و بیگانه، زیاده‌روی می‌کرد تا آنجا که تمام مصداقیت خود را نزد دوست و دشمن به یک اندازه زیر سؤال برده بود.
عرفات ده‌ها نامه و سند و توافق به‌نام سازمان آزادیبخش فلسطین امضا کرد که هیچ رهبر دیگری در جهان به گرد پای او نمی‌رسید، اما در پایان همه آنها را متأسفانه باد با خود برد.
عرفات با اینکه در کنار مقاومت ایستاده بود، اما بارها آن را در استکهلم و اوسلو و رام‌الله حداقل به صورت غیرمستقیم برای خاطر جرج شولتز و رونالد ریگان محکوم کرد که اشغالی و فلسطینی و عربی بودن کرانه باختری را به رسمیت نمی‌شناختند و شاید حتی به استناد مراجع امریکایی و یهودی آن را اساساً فلسطینی و عربی نمی‌دانستند. آنها تنها از عرفات می‌خواستند مبارزه مردم فلسطین را از رویداد نکبت‌بار اشغال فلسطین در سال ۱۹۴۸ تاکنون محکوم کند. عرفات متأسفانه در زندگی ذلت‌آمیز خود در رام‌الله نتوانست تنه به تنه نلسون ماندلا بزند که حتی در زندان، روش مبارزه خود را تغییر نداد. عرفات اما به تاکتیک‌های متهورانه خود در هنگام محاصره‌اش در رام‌الله نیز ادامه داد و برای اسرائیل این فرصت را فراهم کرد که نقش او را تضعیف و به مسأله فلسطین دست‌اندازی کند.
توافق سه‌جانبه و فروپاشی آن
کنفرانس لوزان میان طرف‌های لبنانی‌اش از ۵ تا ۲۰ مارس ادامه یافت و من نقشی در آن نداشتم و خدام معاون رئیس‌جمهور که پیگیری آن را از طرف سوریه آغاز کرده بود، همچنان کار خود را دنبال کرد. موفقیت کنفرانس لوزان در پیامد لغو توافق ۱۷ مه، دری را که رئیس‌جمهور اسد در برابر رئیس‌جمهور جمیل برای سفر به دمشق بسته بود، برای او گشود. رئیس‌جمهور اسد در تاریخ ۲۰ آوریل ۱۹۸۴ از رئیس‌جمهور جمیل استقبال کرد و من نیز در دیدار دو رئیس‌جمهور حضور داشتم.