نگرانی‌های بین‌المللی از پیشروی طالبان به سمت کابل

زهره صفاری/ طالبان با تصرف هرات و قندهار دومین و سومین شهر مهم افغانستان، حملات همه‌جانبه به مزارشریف را افزایش داده و با پیشروی در برخی مناطق به چند کیلومتری کابل، پایتخت افغانستان رسیده است.
به گزارش گاردین، همزمان با تشدید حملات طالبان در اطراف پایتخت، نظامیان جامانده امریکایی با پروازهایی به افغانستان وارد شدند تا روند خروج هزاران نفر از جمله کارکنان سفارت و شماری از افغان‌های همکار و خانواده‌های آنها از کابل را تسریع دهند. برخی منابع در حالی از وخامت اوضاع در پایتخت افغانستان خبر می‌دهند که گفته می‌شود حضور شبه‌نظامیان طالبان در 50 کیلومتری کابل، زنگ خطر را برای دیپلمات‌ها و شهروندان کشورهای غربی به صدا درآورده است.بنا به اعلام سخنگوی فرمانداری ولایت بلخ، نیروهای طالبان از روز شنبه حملات به مزار شریف را از چند جبهه آغاز کرده‌اند اما هنوز شمار تلفات ناشی از این حملات اعلام نشده است. سفارت امریکا در کابل دستور امحا و سوزاندن اسناد مهم را صادر کرده است و 3 هزار نیروی نظامی نیز وارد کابل شده‌اند. «جان کربی»، سخنگوی پنتاگون در این‌ باره گفت: «هزاران نظامی تا یکشنبه در کابل مستقر می‌شوند تا بتوانند روند خروج روزانه هزاران نفر را تسریع کنند. ظرفیت‌های لازم تعریف شده است و مشکلی در این‌باره نخواهد بود.» همزمان با این مأموریت حدود 4500 تا 5000 نظامی امریکایی نیز در پایگاه‌های ایالات متحده در قطر و کویت مستقر می‌شوند تا در پروسه صدور ویزا برای مترجمان افغان و دیگر اقشار آسیب‌پذیر این کشور کمک کنند.انگلیس نیز با اعزام 600 نظامی به پایگاه خود روند خروج کارکنان سفارت را پوشش می‌دهد. این در حالی است که پیش‌تر اسپانیا، دانمارک، نروژ و هلند نیز از تخلیه سفارتخانه‌هایشان به دلیل شرایط خاص افغانستان خبر داده‌اند.این تحرکات در حالی انجام شده است که به باور کارشناسان تصرف قندهار و لشگرگاه از سوی طالبان کنترل جبهه جنوب را به‌طور کامل در اختیار شبه نظامیان درآورده و با اشغال هرات سرعت پیشروی آنها افزایش یافته است. در این شرایط اطلاعات ارتش امریکا مقاومت کابل را تنها 30 روز پیش‌بینی کرده که اگر این پیش‌بینی درست باشد طالبان در چند ماه آینده کنترل کشور را در اختیار خواهد گرفت.
بحران مهاجران و هشدار بین‌المللی
با سلطه طالبان بر 18 مرکز استان در افغانستان، سیل مهاجران به سمت کابل بحرانی انسانی را رقم زده است. به نوشته «صبح کابل»، سازمان نجات کودکان اعلام کرده است با تشدید حملات طالبان بیش از 72 هزار کودک از ولایت‌های مختلف وارد کابل و آواره شده‌اند. بنا بر اعلام این سازمان کودکانی که در این چند ماه در اثر حملات هوایی و تیراندازی زخمی شده‌اند امکان درمان ندارند و آژانس‌های امدادرسان نیز نمی‌توانند به آوارگان غذا و دارو برسانند.
 در این شرایط با وجودی که پنتاگون به مقاومت نیروهای امنیتی در برابر طالبان ابراز امیدواری کرده است اما شرایط انسانی در این کشور در آستانه فاجعه‌ای هولناک قرار دارد. بنا به اعلام رادیوی ملی امریکا، از ماه مه و همزمان با آغاز فرایند خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، حدود 250 هزار نفر در نتیجه تشدید خشونت طالبان مجبور به ترک خانه‌هایشان شده‌اند که 80 درصد این آوارگان زن و کودک هستند. به گزارش «واشنگتن پست»، در همین راستا «آنتونیو گوترش»، دبیر کل سازمان ملل به خبرنگاران در نیویورک گفت: «من از همه طرف‌ها می‌خواهم که امنیت غیرنظامیان را در نظر داشته باشند. خشونت باید تمام شود و حالا فرصت مذاکرات جدی است. در این برهه باید مانع از جنگ داخلی طولانی یا انزوای افغانستان شویم.»در همین حال مقامات کانادا نیز اعلام کرده‌اند با پذیرش 20 هزار تبعه افغان با اولویت زنان فعال سیاسی و مدنی، حامیان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران و خانواده‌های مترجمان به کانادا موافقت کرده اما زمان دقیقی برای انجام این مأموریت مشخص نکرده‌اند. همچنین دفتر حقوق بشر سازمان ملل نیز از تأمین غدا، پول، بهداشت و لوازم خانگی بیش از 13 هزار و 500 آواره در کابل خبر داده است.به نوشته «پولیتیکو»، در میان این بحبوحه همپیمانان ناتو نیز خواستار راه حل سیاسی برای رفع بحران افغانستان شده‌اند. «ینس استولتنبرگ»، دبیرکل ناتو گفت: «کشورهای عضو ناتو به‌شدت نگران افزایش خشونت و حملات طالبان علیه غیرنظامیان هستند و گزارش‌های بسیاری از نقض جدی حقوق بشر در این کشور دریافت کرده‌اند. طالبان باید بداند اگر بخواهد با زور، قدرت را به دست بگیرد در جامعه بین‌المللی طرد خواهد شد. اما ما همچنان حامی راهکار سیاسی برای حل مناقشات افغانستان هستیم. ناتو همچنان به‌رغم نگرانی‌های امنیتی، دیپلمات‌های خود را از کابل خارج نخواهد کرد تا در صورت نیاز بتوانند اقدامات لازم را انجام دهند.»
رجز «غنی» برای طالبان
در حالی که سایه طالبان هر لحظه بر سر پایتخت‌نشینان سنگین‌تر می‌شود اما نه تنها پنتاگون هنوز کابل را در معرض تهدید قریب‌الوقوع نمی‌بیند بلکه «اشرف غنی» رئیس جمهوری افغانستان نیز همچنان از ممانعت از گسترش بیشتر خشونت و آوارگی سخن می‌گوید. به گزارش «طلوع نیوز»، او در پیام ویدیویی ضبط شده‌ای به مردم کشورش اطمینان داد که از گسترش بیشتر بی‌ثباتی و خشونت در کشور جلوگیری کند اما در این راه انسجام دوباره نیروهای امنیتی و دفاعی کشور را اولویت حکومت و لازمه پیروزی دانست: «درحالی که می‌دانیم نگران حال و آینده‌تان هستید من به شما به عنوان رئیس جمهوری اطمینان می‌دهم که مانع از افزایش این بی‌ثباتی و خشونت و آوارگی شوم. برای حفظ دستاوردهای بیست ساله شما مشاوره‌های گسترده‌ای را در داخل دولت و با بزرگان و رهبران سیاسی، نمایندگان اقشار مختلف مردم افغانستان و همکاران بین‌المللی آغاز کرده‌ایم که نتایج آن بزودی اعلام می‌شود.»
این اظهارات در حالی بیان شد که همزمان شرکت‌کنندگان در نشست قطر نیز با صدور بیانیه‌ای خواستار توقف درگیری‌ها در افغانستان شدند و دولت تحمیلی با زور را غیر‌موجه خواندند.