کاهش چشمگیر ار زبری تهاتر موز با سیب درختی

امین محمودی
 خبرنگار
افزایش تولید سیب درختی در کشور خصوصاً در استان آذربایجان غربی در سال‌های 97 و 98 سبب شد که به دلیل نداشتن بازارهای صادراتی و کمبود صنایع تبدیلی بسیاری از سیب برداشتی باغداران روی دست آنها بماند و به ضایعات تبدیل شود.
از طرف دیگر موز نیز از پر مصرف‌ترین میوه‌هایی است که بخش عمده‌ای از آن از طریق واردات از کشورهای هند، ترکیه و فیلیپین صورت می‌گیرد.
همین امر سبب شد از ابتدای سال 99 تاکنون سیاست تهاتر واردات موز در قبال صادرات سیب اعمال شود به طوری که واردات هر کیلوگرم موز منوط به صادرات 3 کیلوگرم سیب درختی شد.
با این حال به دلیل نیاز بازار به موز هیچ گاه صادرات این محصول ممنوع اعلام نشد به همین دلیل در فصولی که برداشت سیب توسط باغداران صورت نمی‌گیرد عمدتاً واردات موز بدون پیش‌شرط صادرات سیب درختی و با تعرفه وارداتی بالاتر صورت می‌‌گیرد.
از طرف دیگر گزارشات حاکی از آن است که در وضعیت فعلی نیز واردات موز بدون این پیش‌شرط صورت می‌‌گیرد و وزارت جهاد کشاورزی و ستاد تنظیم بازار به کسانی که در قبال واردات موز، سیب درختی صادر کنند مشوق صادراتی اعطا می‌‌کند تا باغداران بتوانند محصول خود را براحتی تولید و صادر کنند.
از زمان اجرای این سیاست تا پایان خرداد ماه سال جاری ارزش تجارت این دو محصول به 3.1 میلیون تن یا یک میلیارد و 400 میلیون دلار می‌‌رسد به طوری که طبق آمار گمرک در این بازه زمانی ۱.۱ میلیون تن موز به ارزش ۷۶۰ میلیون دلار وارد کشور شده و صادرات سیب نیز به دو میلیون تن به ارزش ۶۴۰ میلیون دلار می‌رسد.
 مزایای واردات موز در ازای صادرات سیب
طی دو سال اخیر با تشدید تحریم‌های پولی و بانکی علیه کشورمان، به‌دلیل ارزبری بالای واردات موز، وزارت جهاد کشاورزی بر آن شد تا علاوه‌ بر افزایش تولید موز در کشور سیاست واردات این محصول در ازای صادرات سیب را به اجرا درآورد.
به طوری که آمارها حاکی از آن است به‌صورت میانگین قبل از اجرای این سیاست سالانه 300 تا 500 میلیون دلار برای واردات موز اختصاص می‌یافت، این در حالی است که با اجرای این سیاست با کسر ارزش میزان صادرات سیب با واردات موز تنها 100 میلیون دلار ارزبری صورت گرفته است.
از طرف دیگر مازاد تولید سیب کشورمان نیز هر ساله به کشورهای همسایه صادر می‌شود به همین دلیل شاهد دور ریختن مازاد این محصول در اطراف باغ‌ها و جاده‌های شمال غربی کشورمان نیستیم.
مشوق‌های صادراتی تهاتر سیب با موز
روح‌الله لطیفی، سخنگوی گمرک ایران در گفت‌وگو با «ایران» اظهار کرد: در سه ماهه اول امسال نیز ۱۶۰ هزار تن به ارزش ۱۰۳.۶ میلیون دلار موز وارد ایران شده و در این مدت صادرات سیب ۱۳۰ هزار تن به ارزش ۳۴.۵ میلیون دلار بوده است که این آمار هم بر عدم رعایت نسبت واردات موز در قبال سیب تأکید دارد ولی تفکیک شده نیست.
وی افزود: هر کالایی از جمله موز زمانی که ثبت سفارش و منشأ ارز آن تأیید شود، گمرک ملزم به اجازه واردات آن است.
سخنگوی گمرک ایران گفت: به دلیل حمایت از تولید و صادرات سیب مشوق‌های صادراتی داده شد تا در ازای واردات یک کیلو موز، سه کیلوگرم سیب صادر شود ولی در زمانی که بازار با کمبود سیب روبه‌رو بوده اجازه واردات موز بدون صادرات سیب هم توسط وزارت جهاد کشاورزی و ستاد تنظیم بازار با تعرفه‌های وارداتی بالاتر داده شده است.
لطیفی عنوان کرد: تعرفه واردات موز در ازای صادرات سیب بسیار پایین است.
صادرات سیب به پاکستان پس از 16 سال
در سال گذشته عمده صادرات سیب درختی کشورمان به عراق با ۴۲۲ هزار تن به ارزش ۱۰۲ میلیون دلار، افغانستان با ۱۴۴ هزار تن به ارزش ۵۱ میلیون دلار، هند با ۱۲۸ هزار تن به ارزش ۳۶.۵ میلیون دلار و امارات با ۸۷ هزار تن به ارزش ۲۶.۵ میلیون دلار صورت گرفته است و حال خبرها حاکی از آن است که صادرات سیب به پاکستان نیز با رایزنی‌های دولت و وزارت امور خارجه از سر گرفته شده است.
در این خصوص مهدی صفری، ضمن تأکید بر تهاتر کالا با پاکستان، گفت: از چند روز پیش صادرات سیب به پاکستان آغاز شد این در حالی است  که 16 سال روند صادرات مستقیم سیب به این کشور متوقف شده بود.