گروه اقتصادی/ روز گذشته بانک مرکزی با انتشار جداول گزیده آمارهای اقتصادی مربوط به مرداد‌ماه سال ۱۴۰۱ تصویراقتصاد کلان و متغیرهای پولی و اعتباری را در پنج ماهه نخست امسال به تصویر کشید.
براساس آخرین داده‌های آماری بانک مرکزی، حجم نقدینگی در پایان مرداد‌ماه سال ۱۴۰۱ به ۵۴۰۱ هزار میلیارد تومان رسید که در مقایسه با پایان اسفندماه سال گذشته ۱۱.۸ درصد و در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۳۷.۸ درصد رشد را ثبت کرده است. همچنین این متغیردر مرداد‌ماه ۱۴۰۱ نسبت به اسفند ۱۴۰۰ نیز ۰.۴ درصد رشد داشته است. حجم نقدینگی در پایان اسفندماه سال ۱۴۰۰ برابر چهار هزار و ۸۳۲ هزار میلیارد تومان و در پایان اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۰ نیز سه هزار و ۹۲۴ هزار میلیارد تومان بود. ضریب فزاینده نقدینگی در پایان مرداد‌ماه امسال معادل ۸.۰۳۳ است که نسبت به پایان و مرداد سال قبل به ترتیب ۵.۷ و ۰.۴ درصد رشد داشته است. حجم پول در مردادماه به 12163.1 هزار میلیارد ریال رسیده که بیانگر رشد 55.6 درصدی نسبت به سال قبل و 23.3 درصدی نسبت به اسفند سال 1400 است. شبه پول نیز 41854.8 هزار میلیارد ریال گزارش شده که نسبت به مرداد سال قبل 33.3 درصد و نسبت به اسفند 1400 معادل 8.8 درصد افزایش یافته است. رشد پایه پولی در دوازده ماهه منتهی به مردادماه سال 1401 به 30.3 درصد رسید. لازم به ذکر است پایه پولی در پایان مردادماه سال 1401 (معادل 6724.4 هزار میلیارد ریال) نسبت به پایان سال 1400، رشدی معادل 11.3 درصد داشته که در مقایسه با رشد متغیر مذکور در دوره مشابه سال قبل (12.4 درصد) به میزان 1.1 واحد درصد کاهش یافته است. بانک مرکزی در توضیح وضعیت نقدینگی مردادماه اعلام کرده است: حجم نقدینگی در پایان مردادماه سال 1401 (معادل 54017.9 هزار میلیارد ریال) نسبت به پایان سال 1400 معادل 11.8 درصد افزایش یافته است که در مقایسه با رشد متغیر مذکور در دوره مشابه سال قبل (12.8 درصد) به میزان 1.0 واحد درصد کاهش نشان می‌دهد. همچنین نرخ رشد دوازده‌ ماهه نقدینگی در مردادماه 1401 معادل 37.8 درصد بوده است.
طلب ۳۲۸ هزار میلیاردی بانک مرکزی از بانک‌ها و دولت
بر اساس آمار پولی و بانکی منتشر شده از سوی بانک مرکزی، تا پایان مرداد سال‌ جاری مطالبات بانک مرکزی از بانک‌ها و دولت به‌ ترتیب ۱۷۰.۹ هزار میلیارد تومان و ۱۵۶.۹ هزار میلیارد تومان اعلام شده است. میزان دارایی‌های خارجی بانک مرکزی در پایان مرداد‌ماه به ۷۵۶.۱ هزار میلیارد تومان رسید که در مقایسه با پایان سال قبل ۳.۳ درصد زیاد شده و نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۵.۳ درصد رشد داشته است. همچنین خالص مطالبات بانک مرکزی از بخش دولتی با ۲۲.۳ درصد رشد نسبت به پایان سال قبل به ۲۱۹ هزار میلیارد تومان و مطالبات بانک مرکزی از بانک‌ها با ۱۶.۸ درصد افزایش در مقایسه با پایان سال قبل به ۱۷۰.۹ هزار میلیارد تومان رسیده است. مطالبات بانک مرکزی از بخش دولتی و بانک‌ها در مرداد‌ماه امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۸.۸ و ۳۷.۶ درصد رشد داشته است. البته رقم بدهی دولت، شرکت‌ها و مؤسسات دولتی به بانک مرکزی در این مدت به ترتیب معادل ۱۵۶.۹ هزار میلیارد تومان و ۶۲.۱ هزار میلیارد تومان بوده است که هر یک در مقایسه با پایان سال قبل با رشد ۱۸.۲ و ۳۳.۸ درصدی مواجه شده‌اند. البته بدهی دولت به بانک مرکزی نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۵.۲ درصد کم شده اما بدهی شرکت‌ها و مؤسسات دولتی ۷۳.۱ درصد رشد داشته است. این گزارش حاکی است، میزان دارایی‌های خارجی در این بخش با ۲۰.۶ درصد رشد نسبت به پایان مرداد‌ماه سال قبل همراه بوده و به ۱۶۵۷ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان رسیده؛ حجم اسکناس و مسکوک نیز با ۲۰.۸ درصد افزایش به ۱۱.۲ هزار میلیارد تومان و سپرده بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی نزد بانک مرکزی با ۳۲.۴ درصد افزایش نسبت به پایان مرداد سال قبل به ۵۷۲.۱ هزار میلیارد تومان رسیده است. همچنین بدهی بانک‌ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی به بانک مرکزی  در پایان مرداد‌ماه امسال با ۳۷.۶ درصد رشد به ۱۷۰.۹ هزار میلیارد تومان رسیده است.
همچنین آمار بانک مرکزی نشان می‌دهد میزان بدهی‌های خارجی ایران در پنج ماهه نخست امسال ۱۷.۴۲درصد معادل یک میلیارد و ۵۱۲ میلیون دلار کاهش یافته است. براساس آخرین داده‌های آماری بانک مرکزی، میزان بدهی خارجی ایران در پایان مرداد‌ماه ۱۴۰۱ براساس سررسید اولیه بدهی‌ها، ۷میلیارد و ۱۶۳ میلیون دلار است.
براساس این گزارش، ۵ میلیارد و ۲۳۹ میلیون دلار از بدهی خارجی ایران، بدهی‌های میان‌مدت و بلندمدت و یک میلیارد و ۹۲۴ میلیون دلار از این میزان، بدهی‌های کوتاه‌مدت است. تعهدات بالفعل ایران بر مبنای یورو رقمی بالغ بر 7 میلیارد و ۱۳۱ میلیون یورو اعلام شده که پنج میلیارد و ۲۱۶ میلیون یورو از آن بدهی‌های میان‌مدت و بلندمدت و یک میلیارد و ۱۹۵ میلیون یورو حجم بدهی‌های کوتاه‌مدت است. همچنین میزان بدهی خارجی کشور در پایان مردادماه سال گذشته ۸ میلیارد و ۸۴۰ میلیون دلار بوده که براساس آمار بانک مرکزی مردادماه امسال نسبت به سال گذشته ۱۸.۹ درصد کاهش داشته است.
براساس این گزارش، صندوق بین‌المللی پول در جدیدترین گزارش خود از سلسله گزارش‌های چشم‌انداز اقتصادی منطقه خاورمیانه، شمال آفریقا و آسیای‌مرکزی، ذخایر ارزی در دسترس ایران در سال‌ جاری میلادی را ۳۰.۸ میلیارد دلار برآورد کرده است که این رقم نسبت به سال قبل حدود ۱۳ میلیارد دلار افزایش داشته است. این نهاد بین‌المللی در سال ۲۰۲۱ ذخایر ارزی در دسترس ایران را ۱۷.۷ میلیارد دلار اعلام کرده بود.

 وزیر امور اقتصادی و دارایی از تهیه ماده واحده پیشنهادی برای تصحیح سازکار قیمت‌گذاری دستوری خبر داد و گفت: دولت حمایت از همه تولیدکنندگان و صادرکنندگانی که از محل قیمت‌گذاری دستوری و غیرکارشناسی دچار زیان یا کاهش سود شدند را وظیفه خود می‌داند و در تلاشیم تا با استفاده از سایر ابزارها، این موضوع را حل کنیم.
«احسان خاندوزی» با بیان اینکه طبق قوانین متعدد دولت مکلف به جبران زیان افرادی است که از قیمت‌گذاری غیرکارشناسی آسیب دیده‌اند، اظهار داشت: وزارت اقتصاد و ستاد اقتصادی دولت همه تلاش خود را برای اصلاح رویه‌های اشتباه به‌ کار گرفته‌اند که از جمله آنها می‌توان به موضوع قیمت‌گذاری دستوری که سال‌ها در کشور رایج بوده، اشاره کرد.
وی توضیح داد: در ماه‌های گذشته شاهد لغو قیمت‌گذاری دستوری در برخی از محصولات و ورود آنها به سازکار شفاف بورس کالا بودیم که این امر نشان‌دهنده عزم جدی دولت برای حذف شیوه اشتباه قیمت‌گذاری است.
خاندوزی بیان داشت: وزارت امور اقتصادی و دارایی در تلاش است تا سازکار اصلی تعیین قیمت در اقتصاد به کار گرفته شود و در خصوص اقلامی که همچنان به طور غیرکارشناسی نرخ‌گذاری می‌شوند، بنا داریم تا با مجموعه ابزارهای در اختیار خود این مسأله را ساماندهی کنیم.
وزیر امور اقتصادی و دارایی ادامه داد: اکنون وزارت امور اقتصادی و دارایی در حال تهیه ماده واحده پیشنهادی برای تصحیح سازکار قیمت‌گذاری دستوری است که در هفته‌های آینده آن را اطلاع‌رسانی خواهیم کرد.
وی خاطرنشان کرد: ازاین‌رو دولت حمایت از همه تولیدکنندگان و صادرکنندگان که از محل قیمت‌گذاری دستوری و غیرکارشناسی دچار زیان یا کاهش سود شدند را وظیفه خود می‌داند و در تلاشیم تا با استفاده از سایر ابزارهای اقتصادی، این موضوع را حل و مدیریت کنیم.

رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور در استان مرکزی گفت: افزایش اتکای دولت به درآمد‌های مالیاتی همزمان با حمایت از تولید و اشتغال از اهداف سازمان امور مالیاتی کشور است.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، داوود منظور گفت: افزایش اتکای دولت به درآمد‌های مالیاتی همزمان با حمایت از تولید و اشتغال از اهداف سازمان امور مالیاتی کشور است. وی در دیدار با استاندار و مسئولان استان مرکزی افزود: هدف این است که هیچ‌گونه بازدارندگی از جهت مالیات در تولید اتفاق نیفتد.
منظور همچنین از رشد ۳ برابری اظهارنامه‌های مالیاتی در سال‌جاری در کشور خبرداد و افزود: وصول مالیات بر ارزش افزوده نیز در سال‌جاری در کشور حدود ۵۰ درصد رشد داشته است. حضور در شورای گفت‌و‌گوی دولت و بخش خصوصی و شرکت در ستاد تسهیل و رفع موانع تولید استان مرکزی از دیگر برنامه‌های دکتر منظور در استان مرکزی است.

نرخ سود بین بانکی در هفته منتهی به ۱۱ آبان با کاهش نسبت به هفته قبل به ۲۰.۸۸ درصد رسید. به گزارش تسنیم، تازه‌ترین آمار بانک مرکزی نشان می‌دهد، میانگین موزون نرخ بهره بین بانکی در هفته منتهی به 11 آبان با یک‌دهم درصد اختلاف نسبت به هفته قبل به 20.88 درصد کاهش یافت.همچنین در 9 هفته اخیر، نرخ حداقل توافق بازخرید (ریپو) در سطح 21 درصد ثابت مانده است.
در هفته منتهی به 4 آبان ماه نرخ سود بازار بین بانکی با رشد 0.12 درصدی نسبت به آخرین نرخ هفتگی به 20.98 درصد رسیده بود. نرخ سود بین بانکی در هفته منتهی به 27 مهر 20.86 درصد و در هفته منتهی به 20 مهر 20.89 درصد بوده است.
جدول نرخ سود منتشر شده از سوی بانک مرکزی نشان می‌دهد، روند رو به رشد نرخ سود بازار بین بانکی از فروردین ماه امسال آغاز شد و از 20.36 درصد در یازدهم فروردین ماه امسال به 21.31 درصد در 30 تیرماه 1401 رسید.

گروه اقتصادی/ با راه‌اندازی سامانه برخط بازار متشکل ارزی از روز گذشته، بانک مرکزی فیلتری برای تفکیک تقاضای سفته‌بازانه و واقعی در بازار ارز نصب کرد. طبق اطلاعیه بانک مرکزی، متقاضیان ارز تنها می‌توانند از طریق سامانه برخط بازار متشکل معاملات ارز ایران اقدام به خرید ارز مورد نیاز از صرافی‌ها کنند.
براساس اعلام مدیریت ارتباطات بازار متشکل معاملات ارز ایران، این سامانه به منظور تسهیل فرایند خرید ارز اشخاص حقیقی و صرفه‌جویی در وقت متقاضیان طراحی شده است و جهت ثبت درخواست می‌توان از طریق نشانی my.ice.ir اقدام کرد.
نحوه خرید ارز از سامانه
براساس این گزارش، متقاضی خرید ارز پس از ورود به سامانه از طریق ثبت کدملی و شماره موبایل، می‌تواند اطلاعات هویتی و درخواست خرید ارز خود را ثبت کند. در ادامه متقاضی با انتخاب نوع ارز، باید اقدام به انتخاب استان و شهر مورد نظر جهت دریافت ارز کند زیرا سامانه برخط نزدیک‌ترین صرافی‌های فعال و با ظرفیت خالی را به ایشان معرفی خواهد کرد. پس از انتخاب یک صرافی توسط متقاضی، اطلاعات درخواست برای صرافی منتخب ارسال می‌شود. صرافی‌ها 30دقیقه فرصت دارند تا نتیجه بررسی را اعلام کنند که در صورت تأیید صرافی، پیامکی حاوی اطلاعات صرافی و تاریخ و ساعت مراجعه برای متقاضی ارسال می‌شود. این پیامک حداکثر تا ۳۰ دقیقه پس از ثبت درخواست برای تقاضاهای ثبت شده در بازه زمانی ۱۰ تا ۱۶ ارسال خواهد شد و در صورتی که خارج از بازه زمانی مذکور تقاضایی ثبت شده باشد، متقاضی باید در بازه زمانی 10 تا 10:30 روز بعد منتظر دریافت این پیامک باشد.
متقاضی پس از دریافت اطلاعات صرافی و تاریخ و ساعت مراجعه، باید شخصاً با همراه داشتن کارت ملی و دو کارت بانکی به نام شخص، در زمان تعیین شده به صرافی مراجعه و ارز مورد نیاز را خریداری کند که با توجه به محدودیت سقف خرید، مجموع موجودی دو کارت برابر ارزش ریالی ارز مورد تقاضا باشد. همچنین عدم مراجعه متقاضی در بازه زمانی تعیین شده، به منزله انصراف از تقاضای خرید ارز خوا‌هد بود. با توجه به پوشش سرفصل ارز توافقی برای تمام مصارف، تمامی متقاضیان ارز مسافری نیز می‌توانند از همین سامانه و در سرفصل ارز توافقی مراجعه کنند. این سامانه روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۸:۰۰ تا ۱۶:۳۰ و روزهای پنجشنبه از ساعت ۸:۰۰ تا ۱۶:۰۰ پاسخگوی متقاضیان خواهد بود.
ثبت 5 هزار درخواست ارز در ‌‌سامانه برخط بازار متشکل‌
معاون بازار متشکل ارزی گفت: از صبح دیروز تا ساعت 12:30، حدود 5 هزار درخواست دریافت ارز در سامانه برخط بازار متشکل ارز ایران به ثبت رسید. مسعود توکلی در گفت‌وگو با فارس با اشاره به راه‌اندازی سامانه برخط بازار متشکل ارزی از روز گذشته، اظهار داشت:‌ صرافان موظف هستند افرادی که از طریق سامانه برخط معرفی می‌شوند را در اولویت پرداخت ارز قرار دهند اما این به معنای آن نیست که صرافی‌ها نمی‌توانند به کسانی که حضوری مراجعه می‌کنند، ارز بفروشند. وی افزود: صرافی‌ها می‌توانند همچنان مراجعه‌کنندگان حضوری را هم خدمت ارائه دهند اما اولویت با کسانی است که در سامانه ثبت‌نام کرده‌اند. معاون بازار متشکل ارز ایران درخصوص برخی اختلال‌ها در فرایند ثبت اطلاعات، گفت: برای استعلام‌گیری تطبیق کد ملی و شماره تلفن همراه، بار ترافیکی سنگینی روی سامانه وجود داشت و این مسأله موجب بروز اختلال شده است اما تلاش می‌کنیم به‌سرعت مشکل برطرف شود. وی در پاسخ به این سؤال که آیا در آینده نزدیک خرید و فروش ارز به‌صورت الکترونیکی خواهد بود، گفت: بله، هدف بانک مرکزی این است که همه خرید و فروش‌ها با ثبت در سامانه برخط بازار متشکل ارز ایران انجام شود.
افزایش عرضه‌ ارز ‌از صبح دیروز
از صبح دیروز و با اجرای عرضه ارز از طریق سامانه برخط بازار متشکل ارزی، همچنین ورود بازارساز به بازار، تقاضاهای کاذب ارز بسیار کاهش یافت. در این‌باره، یک منبع آگاه در گفت‌‌وگو با فارس با اشاره به اثرات مثبت عرضه ارز از طریق سامانه برخط بازار متشکل ارزی، اظهار داشت: همزمان از صبح دیروز عرضه سنگین ارز در بازار توافقی صورت گرفت و معامله در بازار توافقی ‌به صورت اوردرهای 100 تا بیش از 500 هزار دلاری‌ آغاز شده و بازارساز به بازار وارد شده است. ‌وی ادامه داد: در این راستا بانک مرکزی همراه با بازارساز بر موضوع خرید و فروش ارز نظارت دارد و خرید ارز با قیمت توافقی و فروش با همین نرخ، به سهولت و روان انجام می‌شود.
تأثیر مثبت اوراق سکه بر بازار
رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران در رابطه با موضوع عرضه اوراق سکه در بورس، ضمن تأکید بر اینکه اعلام قیمت اوراق در بورس از یکسو و کنترل نرخ ارز در بازار از سوی دیگر، قطعاً تأثیر مثبتی بر قیمت سکه در بازار خواهد داشت، پیش‌بینی کرد که چنانچه با قیمتی پایین‌تر از قیمت سکه در بازار عرضه شود، قیمت سکه در بازار را هم کاهش خواهد داد و به ثبات آن منجر می‌شود. به دنبال اطلاعیه بانک مرکزی مبنی بر انتشار اوراق سکه بهار آزادی از هفته جاری، نادر بذرافشان در رابطه با این موضوع و تأثیر آن بر بازار سکه کشور، در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: چنانچه بتوانند با مناسب اعلام کردن قیمت اوراق سکه در بورس، روند عرضه را پیش ببرند و همچنین در بخش کنترل و نظارت بانک مرکزی بر بازار ارز، نرخ ارز کنترل و مدیریت شود، روند ثبات و کاهش قیمت سکه در بازار در هفته‌های پیش‌رو پیش‌بینی می‌شود. البته این ثبات و کاهش قیمت همان‌طور که اشاره شد، به قیمتی که برای اوراق تعیین می‌شود، بستگی دارد یعنی چنانچه قیمتی کمتر از قیمت بازار تعیین شود، ١٠٠ درصد تأثیرگذار خواهد بود و منجر به کاهش قیمت‌ سکه در بازار نیز خواهد شد.