امیرعبداللهیان: اعدام شیخ نمر خطای راهبردی است


واکنش‌ها به بحرانی شدن اختلافات ایران و عربستان در حالی است که رایزنی‌های مقامات کشورمان با مسئولان بلندپایه خارجی برای روشن کردن ابعاد پیدا و پنهان سیاست تخاصمی ریاض در قبال تهران ادامه دارد. در همین ارتباط حسین امیرعبداللهیان، معاون وزیر خارجه کشورمان در تماسی تلفنی با نماینده دبیرکل سازمان ملل در امور لبنان با تأکید بر حمایت ایران از ثبات و امنیت لبنان، اعدام شیخ نمر را خطای راهبردی عربستان برشمرد که تبعات سختی برای این کشور دارد. سیگرید کاخ نیز با اشاره به تنش‌های سیاسی اخیر در روابط ریاض و تهران، اوضاع منطقه را خطیر خواند. رایزنی های تهران با مقامات خارجی در حالی است که ابراهیم جعفری وزیر خارجه عراق امروز
-چهارشنبه- برای گفت و گوبا مقامات کشورمان در خصوص مسائل منطقه به تهران می آید.


در فاصله کمی از قطع رابطه دیپلماتیک عربستان با ایران، رایزنی‌های بین‌المللی برای کاستن از تنش و ترمیم رابطه دو کشور آغاز شد. این در حالی بود که طی دو روز گذشته عربستان با لابیگری و استفاده از دلارهای نفتی خود، توانسته بود برخی کشورهای دیگر مانند بحرین، سودان و جیبوتی را نیز به همراهان خود در مسیر تلاش برای بحران‌سازی علیه ایران بیفزاید. اینچنین بود که روز گذشته خبرها حکایت از آن داشت که کویت نیز که در مرحله نخست برای اعلام اعتراض سفیر ایران را احضار کرده بود،‌ سفیر خود در ایران را فراخوانده است. اقدامی که به معنای قطع رابطه تلقی نمی‌شد اما می‌توانست نشان از آن باشد که این کشور نیز همچون امارات متحده عربی برای اعلام همراهی با عربستان، قصد کاهش سطح روابط دیپلماتیک خود با ایران را دارد. در گرماگرم این اتفاقات اما آنچه از سوی کشورهای تأثیرگذار جامعه بین‌الملل جریان داشت، تماس‌هایی بود که با هدف رفع مسأله پیش آمده میان تهران و ریاض برقرار می‌شد و مقامات بین‌المللی و مسئولان برخی کشورها در تماس با وزیران خارجه دو کشور این هدف را پیگیری می‌کردند.
شرط‌گذاری عربستان
برای احیای رابطه
مقامات ریاض که از قبل حوادث سفارت و کنسولگری عربستان در تهران و مشهد را بهانه خوبی برای بحران‌سازی علیه ایران یافته بودند؛ روز گذشته برای از سرگیری رابطه شرط‌گذاری کردند. بر همین اساس، «عبدالله المعلمی»، نماینده عربستان در سازمان ملل گفت که با برخی شرایط آماده ازسرگیری روابط با تهران هستیم. به گزارش رویترز، وی در گفت‌وگو با خبرنگاران با تکرار ادعاهای بی‌اساس دولت سعودی علیه ایران مبنی بر دخالت تهران در امور داخلی کشورهای منطقه گفت که اگر ایران دست از این رفتارهای خود بردارد، ما حاضر به ازسرگیری روابط با تهران هستیم. المعلمی مدعی شد: «اگر ایران به دخالت‌های خود پایان دهد، ما به طور قطع روابطی عادی با ایران خواهیم داشت. ما با دشمنی با ایران متولد نشده‌ایم.»
این موضع نماینده عربستان در حالی بود که شورای امنیت سازمان ملل متحد از عربستان و ایران خواست که ضمن حفظ راه‌های گفت‌و‌گو بین یکدیگر، گام‌هایی برای کاهش شدت بحران در منطقه بردارند. این خواسته شورای امنیت البته در شرایطی مطرح شد که 15 عضو شورای امنیت دوشنبه شب به وقت تهران با صدور بیانیه‌ای، حمله معترضان به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری این کشور در مشهد را محکوم کردند و از مقامات ایران خواستند که امنیت مقرهای دیپلماتیک و کارمندان را برقرار و به تعهدات بین‌المللی در این زمینه پایبند باشند. این بیانیه در حالی بود که پیش از آن «بان کی مون»، دبیرکل سازمان ملل در بیانیه‌ای اعدام 47 شهروند سعودی از جمله شیخ نمر روحانی شیعه را در عربستان محکوم کرده بود.
کویت سفیر خود را از تهران فراخواند
روز گذشته خبرگزاری دولتی کویت به نقل از یک منبع رسمی در وزارت خارجه آن کشور گزارش کرد که «با توجه به موضوع حمله جمعیت تظاهرکننده به اماکن دیپلماتیک عربستان سعودی در ایران، کویت سفیر خود در ایران را فراخوانده است.» این گزارش مشخص نمی‌کرد که آیا این تصمیم موقتی است یا به عنوان کاهش سطح روابط با ایران اتخاذ شده است. کویت همچنین دیروز علیرضا عنایتی، سفیر ایران را احضار کرد و یادداشت اعتراضی درباره‌ تعرض به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری این کشور در مشهد را به وی ارائه کرد. به گزارش خبرگزاری رسمی کویت، خالد سلیمان الجارالله، معاون وزیر خارجه کویت در این یادداشت اعتراض اعلام کرده است که چنین اقدامی از سوی ایران نقض آشکار کنوانسیون‌ها و قوانین بین‌الملل است. دیپلمات‌های ایرانی حاضر در عربستان سعودی نیز شب گذشته ریاض را به مقصد تهران ترک کردند.
تلاش برای میانجیگری
میان تهران و ریاض
بالا گرفتن تنش‌ها میان ایران و عربستان در حالی است که کشورهای مختلف برای کاستن از دامنه بحران از میانجیگری میان طرفین استقبال کردند. روسیه یکی از کشورهایی بود که بلافاصله آمادگی خود را برای میزبانی مذاکرات دوجانبه ایران و عربستان اعلام کرد. یک مقام وزارت امور خارجه روسیه که خواست نامش فاش نشود، در گفت‌وگو با خبرگزاری ایتارتاس، در اعلام مواضع این کشور در مورد تیرگی روابط ایران و عربستان سعودی گفت: «روسیه آمادگی دارد از مقام‌های جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی برای مذاکره در مسکو در مورد وضعیت پیش آمده دعوت کند.» مقام روس با بیان اینکه روسیه همواره از گفت‌وگو و تماس‌های سازنده حمایت کرده است، اظهار داشت: «به همین دلیل اگر شرکای ایرانی و عربستان سعودی به میانجیگری ما نیاز داشته باشند، برای کمک در این زمینه و رسیدن به توافق و تفاهم در مورد تمام مسائل آمادگی داریم.» مقام وزارت خارجه روسیه تصریح کرد: «آماده‌ایم از وزیران امور خارجه ایران و عربستان سعودی برای دیدار از مسکو دعوت کنیم.»
سرگئی لاوروف و رتنو مرسودی، وزیران خارجه روسیه و اندونزی در تماس تلفنی در مورد راه‌های رفع تنش‌های ایجاد شده میان ایران و عربستان سعودی با یکدیگر گفت‌وگو کردند. دو طرف همچنین بر لزوم رفع اختلافات از طریق گفت‌وگو تاکید کردند.
علاوه بر روسیه، مقامات ژاپنی هم تلاش کردند در کاستن از تنش‌ها میان ایران و عربستان نقشی داشته باشند.
«موتوهیده یوشیکاوا»، سفیر ژاپن در سازمان ملل متحد ابراز امیدواری کرد که توکیو بتواند با استفاده از روابط حسنه‌اش با تهران و ریاض نقشی مثبت در عادی‌سازی روابط دو کشور ایفا کند.
«یوشیهیده سوگا»، سخنگوی دولت ژاپن نیز با اشاره به وابستگی بالای این کشور به نفت منطقه خاورمیانه، به نگرانی ژاپن از وخیم شدن اوضاع منطقه و قطع روابط بین کشورها از جمله عربستان با ایران اشاره کرد. او همچنین گفت: «طرف‌ها برای جلوگیری از وخیم‌تر شدن اوضاع، خویشتندار باشند و از طریق گفت‌وگو و تبادل نظر، مسائل را حل و فصل کنند.»
دعوت به خویشتنداری
ایران و عربستان
همزمان با ادامه یافتن موضعگیری‌های بحث‌برانگیز مقامات سعودی و دمیدن به آتشی که با اعدام مبارز روحانی شیعه روشن کردند، مسئولان اروپایی و منطقه‌ای از تعمیق این بحران میان ایران و عربستان ابراز نگرانی کردند. وزیر امور خارجه آلمان که تلاش کرد موضعی بیطرفانه در این درگیری اتخاذ کند، از ایران و عربستان خواست که اجازه ندهند این بحران، مناسباتی را که بین آنها شکل گرفته تشدید کند. فرانک والتر اشتان مایر که با نشریه آلمانی «بیلد» گفت‌وگو می‌کرد، ضمن مقصر خواندن توأمان تهران و ریاض در این اختلاف‌ گفت: «جامعه بین‌المللی سال‌هاست که برای حل اختلافات درهم تنیده در منطقه کار می‌کند. حالا ما به بازیگران مسئول در منطقه و بخصوص در عربستان و ایران که مسئولانه رفتار کنند، نیاز داریم. من بر این مسأله تأکید دارم و همچنین انتظار دارم که تصمیم گیرندگان هم منصف باشند.» «جولی بی‌شاپ»، وزیر خارجه استرالیا هم ضمن محکوم کردن اعدام‌های اخیر در عربستان سعودی و همچنین ورود عده‌ای از معترضان ایرانی به سفارت عربستان سعودی، از تهران و ریاض خواست تا تنش‌ها را کاهش دهند. وزارت خارجه ترکیه هم با صدور بیانیه‌ای، از تنش به وجود آمده میان ایران و عربستان ابراز نگرانی کرد و خواستار خویشتنداری و آرامش دو طرف شد. در این بیانیه بی آنکه اشاره‌ای به اقدام جنجالی عربستان در به شهادت رساندن شیخ نمر شده باشد، اعلام شده است که آنکارا درباره حملات صورت گرفته علیه کنسولگری‌ها و هیأت‌های دیپلماتیک عربستان سعودی در ایران ابراز نگرانی می‌کند. پیش از آن «نعمان کورتولموش»، معاون نخست‌وزیر ترکیه نیز از دولت‌های ایران و عربستان درخواست کرده بود تا از افزایش تنش بابت اعدام روحانی برجسته شیعه عربستانی بکاهند و هشدار داد این تنش نه تنها به دو کشور بلکه به تمام منطقه آسیب می‌رساند.»
در واکنشی دیگر مشاور نخست وزیر پاکستان هم ضمن دعوت ایران و عربستان به خویشتنداری اعلام کرد که این کشور روابط دوستانه‌ای با هر دو طرف درگیری دارد. عرفان صدیقی تأکید داشت که «دولت پاکستان همه تلاش خود را برای کم کردن این اختلافات انجام خواهد داد.»
وزارت خارجه مالزی نیز بی اشاره به قطع روابط دوجانبه تهران- ریاض با اشاره به حمله به سفارت عربستان در ایران، از ایران خواست تا از مکان‌های دیپلماتیک کشورهای دیگر حفاظت کند.
استقبال مصر از قطع رابطه تهران- ریاض
با وجود نگرانی برخی کشورها از قطع شدن رابطه تهران- ریاض، مقامات مصری به استقبال این موضوع رفتند. این در حالی بود که عادل االجبیر، ‌وزیر امور خارجه عربستان در ادامه تلاش‌هایش برای افزودن متحدان ریاض در جبهه دشمنی با ایران به دیدار همتای مصری خود شتافت. بعد از این دیدار بود که وزیر خارجه مصر با بیان اینکه قاهره روابط خود را با تهران در 27 سال پیش قطع کرد، گفت: «تصمیم اتخاذ شده از سوی عربستان سعودی در قطع روابط با ایران منافع و حاکمیت این کشور را تأمین می‌کند.»
بنا به گزارش روزنامه الاهرام، سامح شکری در کنفرانس خبری به همراه همتای سعودی خود مدعی شد: «مداخله ایرانیان در امور داخلی عربستان پذیرفتنی نیست و مورد پذیرش هیچ قانون و قاعده بین‌المللی قرار ندارد.»  وزیر خارجه مصر در سخنانی اختلاف‌افکن با بیان اینکه چندین کشور عربی در رابطه با روابط دیپلماتیک با ایران با یکدیگر همکاری می‌کنند، افزود: «ما بارها اعلام کرده‌ایم که هر شکل از مداخله در امور داخلی کشورهای عرب بویژه زمانی که به امنیت ملی اعراب اثر می‌گذارد، رد می‌کنیم.»
موضعگیری کشورهای عربی در قبال این بحران درحالی است که «عبداللطیف بن رشید آل زیانی» دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس اعلام کرد روز شنبه نشستی فوق‌العاده را در «ریاض،»  پایتخت عربستان سعودی برگزار خواهد کرد تا درباره تنش‌ها با ایران پس از حمله به سفارتخانه و کنسولگری عربستان سعودی در این کشور گفت وگو کنند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب روز گذشته - سه‌شنبه - در دیدار آقای «عبدالله عبدالله» رئیس اجرایی دولت افغانستان، مسأله «اتحاد اقوام» در افغانستان را مهمترین راه علاج مشکلات این کشور خواندند و با اشاره به سوابق و ظرفیت‌های فراوان همکاری ایران و افغانستان خاطرنشان کردند: جمهوری اسلامی ایران «امنیت، آرامش و پیشرفت افغانستان» را «امنیت و پیشرفت» خود می‌داند.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دفتر رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با تحسین ابتکار تشکیل دولت وحدت ملی و اظهار امیدواری در خصوص حل مشکلات افغانستان افزودند: ان‌شاءالله دولت وحدت ملی شکل حقیقی و واقعی پیدا کند، زیرا راه علاج مشکلات افغانستان، ایجاد وحدت واقعی در میان اقوام و مسئولان است.  رهبر معظم انقلاب با اشاره به سابقه همزیستی مسالمت‌آمیز شیعه و سنی و اقوام مختلف افغانستان گفتند: ما از قدیم مردم افغانستان را به عنوان مردمی صبور، قانع، سختکوش و دیندار و برخوردار از ذوق ادبی می‌شناسیم اما اختلافات اقوام و زمینه‌های دوگانگی، هر ملتی را ضعیف می‌کند.  ایشان با یادآوری حمایت‌های ایران از ملت افغانستان از جمله مخالفت منحصر به‌فرد جمهوری اسلامی با اشغالگری شوروی و حمایت از مجاهدان افغانستانی، افزودند: جمهوری اسلامی اکنون نیز در کنار افغانستان و میزبان حدود 3 میلیون نفر از اتباع آن است.  حضرت آیت‌الله خامنه‌ای حضور 16 هزار دانشجو و فارغ‌التحصیل افغانستانی در ایران را فرصتی ارزشمند برای افغانستان برشمردند و خاطرنشان کردند: دولت افغانستان باید با تعیین مشوق‌هایی، این دانش آموختگان را برای بازگشت و خدمت به کشورشان ترغیب کند.
رهبر معظم انقلاب، با اشاره به ظرفیت‌ها و امکانات فراوان ایران در بخش‌های علمی، فنی و اقتصادی و همچنین وجود منابع طبیعی و انسانی غنی در افغانستان افزودند: افزایش سطح همکاری‌ها به نفع هر دو طرف است و باید با صمیمیت و همکاری، برخی اختلاف‌هایی نظیر مسأله آب‌های مرزی حل شود.  ایشان با انتقاد از سیاست منزوی کردن مجاهدین افغانستان در سال‌های گذشته تأکید کردند: منزوی کردن مجاهدین با عناوینی نظیر «جنگ‌سالاران» سیاست غلطی است و در کشوری که در معرض تهاجم نظامی و فتنه‌ای فراگیر قرار دارد خود مردم باید با روحیه مجاهدت آماده دفاع از کشورشان باشند.  حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، قدرت نداشتن در دفاع از خود را زمینه‌ساز ورود و دخالت بیگانگان خواندند و افزودند: دیدیم که امریکایی‌ها در افغانستان چقدر انسان‌ها را کشتند و ضررهای زیادی وارد کردند و هنوز نیز دست بر نمی‌دارند.  رهبر معظم انقلاب با تحسین روحیه مقاومت مردم افغانستان در مقابل اشغالگری و تجاوزات «انگلیس، شوروی و در سال‌های اخیر امریکا»، گفتند: روحیه مقاومت و دینداری در مردم افغانستان بسیار عمیق و در تاریخ معروف است که هیچ اشغالگری نتوانسته در افغانستان دوام بیاورد.

قدردانی از حمایت‌های رهبر معظم انقلاب
در این دیدار که آقای جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری نیز حضور داشت، آقای «عبدالله عبدالله» رئیس اجرایی دولت افغانستان با تشکر از حمایت‌های ایران از دولت و ملت افغانستان، گفت: تشکیل دولت وحدت ملی در افغانستان نسخه خوبی بود و از مشکلات زیادی جلوگیری کرد.  رئیس اجرایی دولت افغانستان، مشکل اصلی این کشور را ناامنی و وجود گروه‌های تروریستی خواند و گفت: تلاش می‌کنیم با توکل به خداوند، وحدت و حمایت‌های مردم و همچنین با همکاری و حمایت برادران و دوستان ایرانی که از دوران جهاد و مقاومت تاکنون همچنان ادامه داشته است، مشکلات را رفع و عدالت را در تمام بخش‌ها تأمین کنیم.  آقای عبدالله با قدردانی از حمایت‌های رهبر معظم انقلاب از ملت افغانستان و همچنین دستور اخیر ایشان برای تحصیل دانش‌آموزان افغانستانی، افزود: این حمایت‌های ارزشمند جایگاه خاص و برجسته‌ای از ایران در میان ملت و دولت افغانستان ایجاد کرده است.  وی افزود: زمینه‌های خوبی برای همکاری ایران و افغانستان وجود دارد که در مذاکرات با مقام‌های ایرانی تلاش می‌کنیم راه‌های افزایش همکاری‌ها را بررسی و دنبال کنیم.

 
 

رئیس جمهوری روز گذشته در دیدار «عبدالله عبدالله» رئیس هیأت اجرایی دولت افغانستان، سیاست ایران را تقویت هر چه بیشتر روابط حسنه میان تهران- کابل و حمایت از صلح و ثبات در آن کشور دانست و تأکید کرد: ایران از گسترش همکاری با افغانستان بویژه در عرصه‌های اقتصادی، فرهنگی و زیست محیطی استقبال می‌کند. به گزارش ایرنا، حجت‌الاسلام حسن روحانی با بیان اینکه اراده ایران، توسعه روابط و همکاری‌ها با همسایگان؛ از جمله افغانستان، در تمام عرصه‌های مورد علاقه است، گفت: اکنون صدها هزار دانش آموز و ده‌ها هزار دانشجو و طلبه افغانستانی در ایران مشغول تحصیل هستند و این آمار دلیل روشنی بر ارتباط دوستانه دو ملت است. روحانی همچنین امنیت را نیاز اصلی افغانستان و منطقه دانست و اظهار کرد: خواست ایران اسلامی، افغانستانی امن، باثبات و متحد است. عبدالله عبدالله نیز گفت: فضای روابط میان دو کشور بسیار دوستانه و توأم با احترام متقابل است و این روحیه برای پیشبرد روابط و همکاری‌های دو کشور و غلبه بر تمام موانع کافی است. عبدالله با ظریف، وزیر امور خارجه نیز دیدار کرد.
 

بازخوانی بیانات رهبر معظم انقلاب
در انتقاد ازحمله به سفارتخانه ها

در پی حمله به سفارت عربستان، بخشهایی از بیانات رهبر انقلاب درباره تعرض به سفارتخانه های خارجی در فضای مجازی بازنشر شده است. به گزارش «تسنیم» رهبر معظم انقلاب اسلامی، در بخشی از بیانات خود در نخستین نماز جمعه، پس از اعلام حکم امام خمینی(ره) مبنی بر ارتداد سلمان رشدی (در دوران ریاست جمهوری ایشان) در سال 67 فرمودند: «شنیدم که بعضی‌ها رفتند سراغ بعضی از سفارتخانه ها. من الآن دارم به شما ابلاغ می‌کنم، به عنوان مسئول دولتی و به عنوان امام جمعه و یک روحانی، به سفارتخانه‌ها نزدیک نشوید. این را بدانید که اگر شما از سیاست انگلیس یا سیاست امریکا یا هر کس دیگری بدتان می‌آید، راهش این نیست که یک عده‌ای بروند بی‌مهار از دیوار سفارتخانه بالا و به سفارتخانه‌ها نزدیک بشوند. بنده دارم پیش شماها شهادت می‌دهم که این قطعاً و قطعاً به ضرر اسلام و مسلمین و به ضرر جمهوری اسلامی است. حالا مردم راهپیمایی می‌کنند، راه می‌روند، احساسات به خرج می‌دهند. احساسات صادقانه و درست و منطبق با منطق، در این هیچ شکی نیست. ممکنه تو خیابان‌ها بروند و به هر سیاستی هر چه نظرشان هست بگویند، اما به سفارتخانه‌ها نباید نزدیک بشوند، اینکه ممکنه دشمن خودش این کار را بکند. ممکنه برخی از عوامل نفوذی دشمن بیایند و در جمعیتی بیفتند، برسند به یک سفارتخانه‌ای از دیوار بروند بالا یک وسیله آتشی بیندازند یا جایی را بشکنند، خراب کنند، بدانید این کار قطعاً بد است و جرم است و به ضرر و اگر کسی آگاهانه این کار را بکند این خیانت است.»
 

نهاوندیان: سرمایه ایران در سال‌های پردرآمد نفتی تا چین هم رفت
بیست و سومین گردهمایی سراسری ائمه جمعه سراسر کشور در آخرین روز خود میزبان محمد نهاوندیان رئیس دفتر رئیس جمهوری و حجت‌الاسلام علوی وزیر اطلاعات بود. به گزارش ایرنا، رئیس دفتر رئیس جمهوری در سخنانی با اشاره به ضرورت ارزیابی عملکردها، عملکرد 10 ساله گذشته در حوزه اقتصاد را مطلوب ندانست و گفت: قرار بود به رشد متوسط 8درصدی در سال دست پیدا کنیم، اما این رقم فقط حدود 6/2 درصد است. نهاوندیان با بیان اینکه در نیمه راه چشم‌انداز 20 ساله هستیم، افزود: اگر کشور در این سال‌ها به رشد 8 درصدی رسیده بود تولید ناخالص ملی و درآمد سرانه دوبرابر می‌شد و بیکاری هم کاهش می‌یافت. وی ادامه داد: مردم به ائمه جمعه مراجعه کرده و از بیکاری جوانان تحصیلکرده خود می‌گویند. یک راه برای حل این مشکل این است که جوانان در ادارات مشغول به کار شوند. اما این تصمیم موجب تراکم نیرو و کاهش توان درآمدزایی کشور شد. در حالی که راه‌حل ریشه‌ای این است که فرصت شغلی فراهم شود؛ فرصت شغلی هم به سرمایه‌گذاری، تسهیل فضای کسب و کار و دسترسی بازارهای تأمین مالی نیاز دارد. نهاوندیان با اشاره به اینکه رهبری هم نگاه جدید اقتصادی را بیان کردند، افزود: وقت آن است که نگاهمان به اقتصاد را عوض کنیم و به دنبال فروش نفت و واردات کالا نباشیم. آمار واردات رسمی و غیررسمی ما در سال‌های قبل رکورد زد. در حالی که در سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، بر اقتصاد درون‌زا و برون‌گرا یعنی تکیه بر منابع داخلی و استفاده از بازارهای جهانی تأکید شده است. وی خاطرنشان کرد: باید کاری کنیم دیگران در ایران سرمایه‌گذاری کنند اما در سال‌هایی که بیشترین درآمد نفتی را داشتیم شاهد خروج سرمایه از کشور بودیم. سرمایه داخلی حتی تا چین هم رفت. ما اکنون با سرمایه‌گذاری در کشاورزی و بخش معدن می‌توانیم در همه کشور شغل ایجاد کنیم. رئیس دفتر رئیس جمهوری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به در پیش بودن لغو تحریم‌ها علیه کشورمان، گفت: در اقتصاد مقاومتی، برونگرایی هم دیده شده است. ما اکنون باید به دنبال حضور رقابتی محصولات و خدمات خود در بازارهای جهانی و بویژه کشورهای منطقه باشیم.  تعدادی از ائمه جمعه در میانه سخنان نهاوندیان اعلام کردند که برخی وزیران وابسته بوده و از رئیس دفتر رئیس جمهوری خواستند دولت قبلی را رها کند و برنامه‌های دولت برای تولید را بیان کند. آنها گفتند: ما وظیفه خود را می‌دانیم و لازم نیست شما به ما درباره وظیفه‌مان تذکر بدهید. نهاوندیان هم پاسخ داد: مطرح کردن ادعاهایی علیه کسانی که در این جلسه حضور ندارند منطبق با موازین ما نیست. ما که نماز جمعه‌های شما را گوش می‌دهیم شما هم به سخنان ما گوش دهید. ستاد نماز جمعه این امکان را دارد که سؤالات شما را به دولت منتقل کند و این سؤالات توسط دولت پاسخ داده خواهد شد. نهاوندیان افزود: تبدیل رشد منفی 7/6 درصد به 3 درصد گامی در جهت تولید است. البته این گام‌ها باید دنبال شود تا ما به رشد 8 درصد برسیم. به گفته وی لازمه رشد 8 درصدی این است که همه دست به دست هم دهیم. اینکه در داخل از هم عیب‌جویی کنیم راهی نیست که رهبری می‌خواهد. خواسته رهبری از ما نقد مشفقانه، نقدپذیری، اصلاح‌ سیاست‌ها و وحدت است.  وی گفت: رهبری ما را به وحدت دعوت کرده است، البته تفاوت نظر طبیعی است و ما باید فضاهای سخن را به سمت گفت‌وگوهای مشفقانه هدایت کنیم. وزیر اطلاعات هم در جمع ائمه جمعه تصریح کرد که نباید با مسأله نفوذ سطحی برخورد کرد. به گزارش ایرنا، حجت‌الاسلام علوی با بیان اینکه نفوذ آخرین حربه دشمن است، اظهار کرد: وزارت اطلاعات با اشراف کامل و هشیاری، تمام موارد را زیر نظر دارد. سید محمود علوی با اشاره به راهبرد این وزارت در همگرایی و هم اندیشی با نخبگان جامعه اظهار کرد: بر همین پایه همواره مایه آرامش نخبگان و خواص جامعه، ائمه جمعه، فرمانداران، استانداران، مسئولان، استادان دانشگاه و حوزه بوده ایم.

 

شورای نگهبان جزئیات ایرادات خود به مصوبه انتخابات الکترونیکی در طرح اصلاح قانون انتخابات مجلس را اعلام کرد. به گزارش فارس، نظر این شورا به شرح زیر اعلام شد: در ماده 4 الحاقی، چون تعرفه اخذ رأی در روش دستی مشخص است، باید روشن شود در این ماده منظور از تعرفه رأی چیست؟ همچنین در تبصره ماده مزبور که این برگه‌ها را در حکم برگه رأی دانسته است، مشخص نیست چه احکامی بر آن حاکم است.در ماده 5 الحاقی، آیا منظور از صندوق همان دستگاه است یا خیر؟ باید روشن شود. در ماده 8 الحاقی، در صورتی که در یک شعبه به لحاظ ایجاد اختلال قسمتی از رأی‌گیری به صورت الکترونیکی و قسمتی به صورت دستی انجام بگیرد، از این جهت که مشخص نیست بازخوانی‌ها و تجمیع‌ها به چه نحوی صورت خواهد گرفت، ابهام دارد؛ پس از رفع ابهام اظهار نظر خواهد شد.
ماده 9 الحاقی، با این عبارت کلی و سایر عناوین ذکر شده راجع به فرآیندهای قبل از روز اخذ رأی، روز اخذ رأی و بعد از روز اخذ رأی روشن نیست؛ پس از رفع ابهام اظهار نظر خواهد شد. کسانی که قادر به رأی دادن از طریق الکترونیکی نیستند، تکلیف‌شان از حیث رأی دادن مشخص نیست.