روزهای تیره در انتظار اروپای غیرمتحد

میشل بارنیه / نماینده اتحادیه اروپا در امور برگزیت
مترجم: وصال روحانی
اروپا در شرایط ویژه و خطیری قرار دارد و قاره سبز یا باید از نو متحد شود و به پاخیزد و با رسیدن به وحدت رویه‌ای فزون‌تر از قبل برای امروز و آینده خود از نو برنامه‌ریزی کند یا روبه‌سوی آینده‌ای تیره‌ تر برود. آینده‌ای که به سبب به هم ریختن «اتحادیه اروپا» و ماجرای برگزیت و تأسی شماری از اعضای این اتحادیه از بریتانیا هرگز به روشنی گذشته نشان نمی‌دهد و حتی آلمان همیشه قدرتمند را به سبب بروز کاستی‌ها و لغزش‌هایی در سیستم‌های اقتصادی‌اش ناکارآمدتر از همیشه می‌بیند. اروپا با بحث فقدان امنیت نیز مواجه است و چون پیامد آن انواع انفجارها و حرکات تروریستی و مرگ و میرها در سطح قاره بوده است، این بحث اینک به جمع کلیدی تمرین عناصر تشکیل دهنده شرایط کنونی و بعدی اروپا تبدیل شده است.
ولی اروپا بیش‌از آنکه با خطراتی از خارج مواجه باشد، با خطراتی از داخل روبه‌رو است. کافی است به‌ شرایط ناپایدار در کشورهایی مثل لیتوانی و قبرس نگاهی بیندازیم و اوضاع لرزان اقتصادی ایتالیا را که به‌طور متوسط هر 18 ماه یک‌بار تغییر کابینه می‌دهد از نظر بگذرانیم تا مشخص شود کار هر یک از مسئولان ارشد سیاسی و اقتصادی در اروپا برای رفع معایب موجود بسیار سخت‌ است. از این دست افراد باید به دونالد تاسک رئیس شورای اروپا و ژان کلود یونکر مسئول اول کمیسیون اروپا اشاره کرد. با اینکه اروپا بر پایه تصمیم‌های آنان قدم‌های بلندی به سمت جلو و در راستای حل مشکلاتش برداشته اما هنوز احساس عدم تفاهم و تفاوت در سیاستگذاری‌ها این قاره و نهادهای حکومتی آن را از ثبات لازم دور نگه داشته و کارها را سخت‌تر کرده است. اروپا لااقل به لحاظ دفاعی در سال‌هایی طولانی احساس ضعف و لغزش نمی‌کرد. این در زمان‌هایی بود که ناتو از قدرت تدافعی و توان نظامی کشورهای متعددی که عضو این پیمان نظامی بودند، بهره ‌می‌برد اما امروز در آن تشکل هم خلل‌هایی حادث شده است و ناتو تبدیل به نهادی شده که شکل‌های مختلف اختلاف سلیقه و عدم یکپارچگی از آن ساطع می‌شود.
سران این نهاد در دو سه سال اخیر با شخص دونالد ترامپ هم اصطکاک داشته و بارها رئیس‌جمهوری زیاده‌خواه امریکا را سد راه خویش و مردی دیده‌اند که باج‌خواهی‌های بین‌المللی‌اش را به ناتو هم بسط داده است. ناتو اینک به مدرن‌سازی ادوات خویش و تشکیل آرایشی مدرن‌تر و کارآمدتر از روزها و سال‌های نخست تشکیلش احتیاج دارد. اما سطحی‌نگری‌ها، کاهش بودجه و تفرقه‌های سیاسی بین هیأت‌های حاکم کشورهای عضو ناتو را از این مهم بازداشته است. وزیران دفاع کشورهای اروپایی در دیدارهای مکرر سال‌های اخیر خود بارها به مباحثی از این دست پرداخته‌اند اما روزهای تیره اروپا که در تظاهرات وسیع روزهای شنبه فرانسه و اوضاع کساد اقتصادی در انگلیس، ایتالیا، اسپانیا و فرانسه محسوس و ملموس است، بحث‌های نظامی را هم به یکی از اولویت‌های درجه چندم تبدیل کرده است.
آیا باید نا‌امید شد؟ سیاستگذاران اروپا معتقدند جایی برای نگرانی مفرط وجود ندارد و این قاره از نقطه سقوط دور است اما اگر هرچه زودتر مشکلات اقتصادی خود را حل نکند و به یک ثبات رفتاری نرسد، نگرانی فوق عینیت می‌یابد و قاره‌ای که همیشه سبز و پرپول و مرکز رفاه تلقی می‎شد، تسلیم قدرت‌های نوین در شرق آسیا و البته امریکا خواهد شد. مناطقی که از خلل‌ها و بحران‌های افراطی دور مانده‌اند و حتی انباشت طرح‌های اقتصادی بلندپروازانه و وجود یک رئیس‌جمهوری چند شخصیتی مثل دونالد ترامپ نیز بازی قدرت را به‌سوی رقبای آنها سوق نداده است.
منبع: Project Syndicate