آثار نسل نواندیش جوان منابعی غنی برای اقتباس

ابراهیم فروزش
فیلمنامه‌نویس و کارگردان
ادبیات داستانی از متون کهن تا ادبیات معاصر منابع قدرتمندی برای ارجاعات سینمایی است. با نگاهی به تاریخ سینمای ایران و جهان، می‌توان دریافت که تعداد بی‌شماری از فیلم‌های تاریخ سینما اغلب از ادبیات اقتباس شده و بین این دو مدیوم ارتباط وجود داشته است. گاهی منبع اقتباس آنقدر غنی است که مجبوریم قدری از بال و پر قصه را بزنیم مشروط بر اینکه به روح اثر صدمه‌ جدی وارد نشود. در واقع رمان بی‌کم و کاست و با تغییرات جزئی به فیلم تبدیل ‌شود. در نوع دوم اقتباس مجبوریم مواردی به رمان اضافه کنیم تا منحنی‌های نمایشی که مشخصاً در سه پرده می‌شناسیمش به آن اضافه شود. نوع سوم، اقتباس آزاد است.
خط کمرنگ یا محوری از قصه را انتخاب می‌کنیم و به آن پر و بال می‌دهیم البته با تعهد به این که منبع اثر را ذکر کنیم و آن را مال خود نکنیم. هر قصه‌ای به نوعی بچه نویسنده است. نباید بچه نویسنده را کشت. نباید آنقدر از اثر دور شویم که فقط از نام نویسنده و جریان تبلیغاتی آن سوء‌استفاده کنیم. وقتی با داستان پرکششی مواجه هستیم که قابلیت تصویری شدن دارد چرا نسبت به آن بی‌تفاوت باشیم و اصرار داشته باشیم که فیلمنامه ارژینال بنویسیم و خالق اثر خودمان باشیم.
70 درصد جمعیت جامعه ما به رده سنی رسیده که می‌تواند مطالعه داشته باشد اما تیراژ کتاب‌ها نسبت به این جمعیت ناامید کننده است. در چنین شرایطی باید دید اساساً چند درصد تهیه‌کنندگان و فیلمسازان سینمای کشورمان با کتاب دمخور هستند و سراغ ادبیات می‌روند تا داستان مورد علاقه خودشان را پیدا کنند. نسبت به گنجینه ادبی خودمان بی‌تفاوت نباشیم. آثار نویسندگان جوان ما منابع بسیار غنی برای ارجاع سینمایی و اقتباس است. چرا که این نسل اغلبشان به روز هستند، با جامعه در ارتباط هستند، در بطن جامعه قرار دارند، به همه جا سرک می‌کشند و نگاه تیزبینی دارند و با بینش خاص خود روابط انسانی و اجتماعی را زیر ذره بین دارند و از روزمرگی مردم درام‌هایی خلق می‌کنند که بسیار مؤثر است. همیشه مشتاق بودم که آثار نسل جوان را بخوانم.
از سوی دیگر در نسل جوان و علاقه‌مندان حوزه سینما هم نبوغ چشمگیری دیده می‌شود. با استناد به تجربه داوری جشنواره فیلم کوتاه با اطمینان می‌گویم نسل جوان خیلی پربار است، سینما را خوب می‌شناسد و در قصه‌نویسی فوق‌العاده است.
آثار نسل نو فیلمسازان، متنوع است و متفاوت نگاه می‌کنند. به هیچ وجه در پی الگوبرداری از سینماگران برجسته نیستند؛ امری که در دوره‌ای رایج شده بود و اغلب آثار کپی‌برداری بود.
نسل جدید راه خودشان را می‌روند. با خوشبینی معتقدم که می‌توان منتظر ادبیات سینمایی و آثار اقتباسی درخشان در آثار نسل آینده بود.