پرونده‌ای برای اجراگفتار

احسان گرایلی
کارگردان تئاتر
شماره یازدهم فصلنامه «نمایش‌ شناخت» با طراحی و گرافیک متفاوتی نسبت به گذشته و شکل و شمایلی تازه روی پیشخوان کتابفروشی‌ها قرار گرفته است. سرمقاله این شماره را جمشید ملک‌پور نوشته با عنوان «تئاتر و انقلاب هوش مصنوعی» و در این سرمقاله از تأثیرات فزاینده و هولناک فضای مجازی و دیجیتالیسم بر آینده زندگی بشر و به تبع آن بر هنر تئاتر سخن گفته است. این شماره هم مانند شماره‌های پیشین با یک پرونده ویژه آغاز می‌شود که این بار به موضوع «پرفورمنس لکچر» یا به تعبیری «اجرا گفتار» اختصاص یافته که حاوی مطالب متعددی در رابطه با این فرم تئاتری مدرن است که چندان در ایران به آن پرداخته نشده است. از جمله مطالب این پرونده می‌توان به ترجمه مقاله‌ای تحت عنوان «وقتی فرم شروع به صحبت می‌کند...» که سحر مشکین قلم نوشته  و آذین محمد علی دانشجوی دکترای تئاتر در دانشگاه سوربن هم در یادداشتی به این موضوع پرداخته است. از دیگر مقالات ترجمه شده دیگر می‌توان به «مقدمه‌ای بر اجرا گفتار و کارکرد تئاتر در حوزه آموزش» اشاره کرد که بهار بنی‌جمالی و رحمت امینی به ترجمه آن پرداخته‌اند. آزاده گنجه استادیار گروه هنرهای نمایشی دانشگاه تهران نیز در یادداشتی با عنوان «لکچر پرفورمانس- دستاوردهای برابری‌خواهانه یک ترکیب» از زاویه دیدی متفاوت به تحلیل و تبیین این فرم نمایشی پرداخته‌‌اند. «دیالوگ» یکی دیگر از بخش‌های ثابت نشریه نمایش‌شناخت است که به گفت‌و‌گو با کارورزان مهم تئاتر ایران و جهان اختصاص دارد و در این شماره محسن یلفانی نمایشنامه‌نویس صاحب سبک ایرانی پس از مدت‌ها دوری از گفت‌و‌گو با نشریات تئاتری کشور، به سؤالات نمایش‌شناخت پاسخ داده است. از دیگر نکات جالب توجه در رابطه با این مصاحبه که توسط نظر احمدی سردبیر مجله انجام گرفته، پرداختن به تئاتر دهه چهل و بخشی از زندگی هنری یلفانی است که کمتر درباره آن سخنی گفته شده است. دومین گفت‌و‌گوی این بخش توسط آیین قبادی با یونا هرهوروک مترجم شناخته شده ادبیات نمایشی لهستان صورت گرفته که اطلاعات دست اولی را در رابطه با تاریخچه ترجمه ادبیات نمایشی ایران در این کشور و تلاش‌های خانم هرهوروک در زمینه ترجمه متون تئاتری ما بویژه آثار غلامحسین ساعدی، در اختیار خواننده ایرانی قرار می‌دهد. گفتنی‌ است شماره یازدهم فصلنامه نمایش‌شناخت در215صفحه و با قیمت 60هزار تومان در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته و همچنین علاقه‌مندان به خرید اینترنتی این نشریه هم می‌توانند با توجه به شرایط خاص فعلی و محدودیت‌های موجود در رابطه با بیماری کرونا، فصلنامه نمایش‌شناخت را از سایت سیبوک یا پیشگاه و نیز از طریق سایت کتابفروشی‌های پارت یا مولی تهیه کنند.