دامگاه دارها کوتاه می‌آیند؟

زهرا کشوری
خبرنگار
رئیس فراکسیون محیط‌ زیست مجلس یازدهم از بسته شدن همیشگی بازار پرندگان وحشی فریدونکنار با ورود دستگاه قضایی خبر داد. آن‌طور که «سمیه رفیعی» می‌گوید پرندگان مهاجری که زمستان سال‌جاری به تالاب‌های«ازباران» و «سرخرود» در فریدونکنار می‌آیند از بند صدها دام هوایی دامگاه داران رسته‌اند و چتر قانون روی سر آنها در فصل زمستان گذرانی کشیده می‌شود. گفت‌و‌گوی روزنامه ایران با فرمانداری فریدونکنار و فرمانده یگان حفاظت محیط‌ زیست مازندران از بی‌خبری این دو ارگان مسئول از بسته شدن همیشگی بازار فروش پرندگان مهاجر فریدونکنار گزارش می‌دهد.
گردش مالی بازار فریدونکنار چند میلیاردی است. حامیانی چون نماینده شهر را هم در پشت سر خود دارد. آمارها می‌گوید که این بازار در دست 200 نفر است. درآمد آن آنقدر زیاد است که سماکان بازار فریدونکنار، با آغاز فصل مهاجرت، به برخی صیادان متقاضی وام می‌دهند تا بتوانند دامگاه اجاره کرده و برای صید پرندگان مهاجر دام و دانه فراهم کنند. این صیادان وام خود را با فروش پرندگان مهاجر صیدشده، در بازار با سماک تسویه می‌کنند. چوب زن و سماک اصلی بازار، مالک باغ پرندگان «ایلیا» در چند سال گذشته بوده است. 10 تا 15 درصد فروش این بازار به چوب زن اصلی می‌رسد. او هر روز صبح در فصل مهاجرت پرندگان (پاییز و زمستان) صبح به صبح قیمت پرندگانی را که فرسنگ‌ها پرواز کرده‌اند تا تن بی‌جانشان در فریدونکنار به فروش برسد، تعیین می‌کند.
 این بازار هر ساله به قتل عام هزاران بال پرنده مهاجر منجر می شود. آمارهای سال های گذشته نشان می‌دهد هر ماه دست‌کم 5 هزار غاز خاکستری به قتل می‌رسد و در بازار فریدونکنار به فروش می‌رسند. این قتل عام حداقل دو ماه ادامه می‌یابد.آمارهای چاپ شده در روزنامه ایران نشان می‌دهد که شکارچی‌ها در سال‌های گذشته تنها از فروش غاز خاکستری نزدیک به 700 میلیون تومان فروش داشته‌اند. این فقط غاز خاکستری نیست که پروازش در ایران و در آسمان فریدونکنار خط می‌خورد تا گردشگران و بومی‌ها طعم آنها را در رستوران‌ها و هتل‌های شمال بچشند. دست‌کم 10 گونه پرنده مهاجر مثل خوتکا، سرسبز، چنگر و...
در بازار فریدونکنار به فروش می‌رسند. آنها از غرب آسیا و اروپا به کشتزارها و شالیزارهای استان‌های شمالی می‌آیند. بیش از هرجایی هم سراغ فریدونکنار را می‌گیرند. به‌دلیل حضور «امید» تک درنای سیبری بازمانده از گله غربی هیچ شکارچی حق ندارد به سمت پرنده‌ای شلیک کند. غلاف کردن اسلحه‌های شکاری و خاموش شدن صدای تیر باعث می‌شود تا پرندگان مهاجر بیشتر از هرجایی به سمت فریدونکنار بیایند. تالاب‌های ازباران و سرخرود همان زمین‌های شالیزاری شالیکاران است. دامگاه دارها در این اراضی، به جای شلیک به پرندگان، دام‌های بزرگ هوایی را در زمین خود برپا می‌کنند، صدای ضبط شده پرندگان را در آن پخش می‌کنند و با هرکسی که وارد زمین‌های شخصی‌شان شود، سر جنگ دارند. حتی محیطبان‌ها هم از آنها زخم خورده‌اند. این درحالی است که در همان زمان در گلستان و فریدونکنار ده‌ها تور جمع می‌شوند و محیط‌بانان با ماشین و اسب وارد دامگاه‌ها می‌شوند و بساط شکارهای غیر مجاز را جمع می‌کنند. همین مسأله هم باعث شده تا آمار شکار پرندگان در منطقه گمیشان، بندرگز، گلوگاه و... کاهش یابد.
دامگاه دارهای فریدونکنار به هیچ پرنده‌ای شلیک نمی‌کنند. قبل از این ممنوعیت، با شلیک یک «تیر» یک پرنده می‌افتاد و صدها پرنده فرار می‌کردند اما یک تور هوایی می‌تواند در یک حرکت خاموش 500 پرنده را به دام بیندازد. درآمد میلیاردی هم هر سال به تعداد شکارچیان می‌افزاید.
حتی پای شکارچیان سایر استان‌ها را هم به فریدونکنار باز کرده است. خبرهای غیر رسمی می‌گوید پرندگان صید شده در فریدونکنار مجبور به کوچ اجباری به قفس‌های باغ‌های پرندگان اصفهان هم شده‌اند. شکار در فریدونکنار به حدی حاد است که مصطفی پورمحمدی وزیر دادگستری سابق هم خود را به تالاب بین‌المللی ازباران رساند و از استاندار مازندران خواست تا جلوی ورود افراد سودجو و شکارچیان را به منطقه بگیرد! بعدها نماینده شهر هم به این درخواست‌ها واکنش نشان داد و گفت اگر خون از دماغ کسی بیاید مسئول آن کسانی هستند که جلوی فروش در بازار فریدونکنار ایستاده‌اند. برد با شکارچی‌ها بود. همان زمان هم بازرسی سازمان حفاظت از محیط‌ زیست گفت: «شکار در فریدونکنار به یک حق مسلم برای مردم تبدیل شده و مقابله با آن به مقاومت‌های اجتماعی منجر می‌شود.»
حال باید ماند و دید این ممنوعیت قضایی پرندگان مهاجر فریدونکنار را از دام دامگاه دارها می‌رهاند یا همچنان صدای چوب زن و سماکان بازار فریدونکنار از هر قانونی بلندتر شنیده می‌شود!