زیر بار تعطیلی جشنواره نمی روم

فرهنگی/ «من زیر بار تعطیلی نمی‌روم.» این عبارت، پاسخ دبیر جشنواره فیلم کوتاه تهران به برخی اظهارنظرها مبنی‌ بر تعویق و تعطیلی برگزاری این رویداد است. جشنواره فیلم کوتاه تهران که شاید تنها فرصت دیده شدن آثار فیلمسازان جوان باشد در شرایطی به سی‌ونهمین دوره رسیده است که برخی نسبت به برپایی جشنواره فیلم کوتاه در شرایط فعلی جامعه انتقاد دارند. پاسخ مهدی آذرپندار، دبیر سی‌ونهمین جشنواره فیلم کوتاه تهران به این درخواست روشن و صریح بود: «زیر بار تعطیلی جشنواره فیلم کوتاه نمی‌رویم و جشنواره فیلم کوتاه تهران را به احترام تمام کسانی که انصراف نداده‌اند و خواهان انجام آن هستند، برگزار می‌کنیم.» او در تشریح استدلال‌های مختلف برای تصمیم به برگزاری جشنواره طبق زمان وعده داده شده بر این انگیزه تأکید کرد: "گرفتن این تریبون محدود جشنواره و سینما از جوانان خوب نیست، اگر باور داریم جوانان فیلم ساخته‌اند و آثارشان بازتاب جامعه است نمایش‌ این فیلم‌ها قطعاً تناقضی با اتفاقات اخیر ندارد.
تریبون دادن به فیلمسازان خطرناک نیست
جشنواره فیلم کوتاه تهران در ادوار مختلف عمر قریب به 40 ساله‌اش همواره درگیر چالش‌ بوده است. از مراسم اختتامیه تا داوری‌ها، فیلم‌های راه‌ نیافته به لیست برگزیده هیأت انتخاب، مشخص نبودن محدوده خط قرمز و ممیزی‌ها و گاهی سوژه‌ها و موضوعات برخی آثار به نمایش درآمده در برخی دوره‌های جشنواره، این رویداد سینمایی را با حاشیه‌ همراه کرده است. در شرایطی که انتظار می‌رفت با توجه به کم‌ بودن اعتراض‌ها نسبت به انتخاب فیلم‌ها در مقایسه با دوره‌های قبل، سی‌ونهمین جشنواره فیلم کوتاه تهران دوره کم‌حاشیه‌ای را تجربه کند، یک حاشیه فرامتن، اصل برگزاری این رویداد را دچار مسأله کرد. در پی ناآرامی‌های اخیر، برخی منتقدان و اهالی این حوزه از برگزاری این جشنواره گلایه داشتند و برخی فیلمسازان منتخب نیز درخواست‌هایی را برای تغییر تاریخ آن مطرح کردند. مهدی آذرپندار، دبیر سی‌ونهمین جشنواره فیلم کوتاه تهران در دومین نشست خبری این رویداد که روز گذشته برگزار شد در پاسخ به این درخواست اعلام کرد: بحث از اینجا شروع شد که عده‌ای تبلیغات ما را برای برگزاری، نمادی از عادی‌سازی اوضاع پنداشتند و فضاسازی‌هایی شروع شد. قبل از اینکه این انصراف‌ها شروع شود فضا ملتهب‌تر بود اما خبر انصراف کسی به ما نرسیده بود اما از هفته گذشته این تلقی را مبنی بر اینکه برگزاری جشنواره به معنای عادی‌سازی امور است، در اذهان ایجاد کردند. همیشه می‌گفتم جشنواره یک رویداد مستقل است اما چه اتفاقی افتاد که گفتند این رویداد حاکمیتی است.»او در ادامه با اشاره به حاشیه‌های پیش آمده، افزود: «شرایط خوب نیست. اما سؤال این است که آیا در همه شئون حدی از این رخدادها و انصراف‌ها اتفاق است یا نه؟ خیلی از چیزها تعطیل نشده است، اگر قرار باشد جشنواره تحت‌الشعاع این اتفاقات تعطیل شود، ننگ بزرگی است که زیر بارش نمی‌روم. تعطیلی این جشنواره اتفاق مناسبی نیست. گرفتن این تریبون محدود از جوانان خوب نیست، چون اگر باور داریم جوانان فیلم ساخته‌اند و آثارشان بازتاب جامعه است پس نمایش این فیلم‌ها تناقضی با اتفاقات اخیر ندارد.» دبیر جشنواره فیلم کوتاه در بخش دیگر این نشست با بیان این نکته که امسال به گواه اکثریت، بسیاری از فیلم‌ها انتقادی و درباره زنان است گفت چرا باید آنها را پنهان کنیم و نمایش ندهیم؟!
«تعویق تا کی؟» آذرپندار با طرح این پرسش در ادامه به برگزاری جشنواره حقیقت، جام‌جهانی فوتبال، ددلاین جشنواره فجر برای معرفی فیلم کوتاه به این رویداد اشاره کرد و گفت  تعویق برای عده‌ای، ایده است و برای ما کوهی از کار است.دبیر جشنواره فیلم کوتاه تهران اعلام کرد از انصراف‌دهندگان درخواست شده به‌ صورت مکتوب انصراف خود را اعلام کنند و تا به امروز دو فیلم، این خواسته را مکتوب داشته‌اند. به گفته او ۹۹ فیلم به‌ صورت قاطع در این دوره حضور دارند و جشنواره فیلم کوتاه تهران به احترام تمام کسانی که انصراف نداده‌اند و خواهان انجام آن هستند، برگزار می‌شود.او در بخش‌های مختلف این نشست با تأکید بر اینکه بنای ما با فیلمسازها بر گفت‌و‌گو بوده است، درباره تبعات این انصراف با اعلام این نکته که انصراف، اساساً غیرقانونی است، در عین حال توضیح داد: «به اندازه‌ای که من باید بگویم، می‌گویم که هیچ تبعاتی نخواهد داشت چون می‌دانم تحت فشار این کار را کردند. خیلی از آنها تهدیدهایی شده‌اند که حس می‌کنند ممکن است آینده فیلمسازی آنها تحت‌الشعاع قرار بگیرد، گرچه برخی از آنها مستقل تصمیم گرفتند اما از آنها پرسیدم پس چرا در شرایط ملتهب‌تر این انتخاب رخ نداد که برخی به آنها زنگ زده بودند و تهدید کرده بودند. خواسته‌ام این است که بر آنها خرده نگیرید چون می‌دانم تحت چه شرایطی چنین تصمیمی گرفتند.»آذر‌پندار همچنین از ادامه گفت‌و‌گو  برای حضور انصرافی‌ها گفت: «این انصراف‌ها گرچه جدی است اما تا روز آخر تلاش می‌کنیم دوستان در جشنواره حضور داشته باشند. آن روزی که نتوانیم دور هم جمع شویم و صحبت کنیم،  روز خطرناکی است. برخی می‌گویند تریبون دادن به فیلمسازان خطرناک است اما من از صحبت نکردن آنها می‌ترسم؛ فضای جشنواره قرار نیست امنیتی شود چون برای یکی دو اتفاقی که قرار است بیفتد نباید کلیت جشنواره را تعطیل کرد.»در بخش دیگر این نشست او در پاسخ به انصراف استادان نشست‌های تخصصی بیان کرد: «با وجود سه انصراف از 22 نشست حالا به اندازه کافی اسامی بزرگ برای این بخش داریم، نیازی به جایگزینی ندیدیم و اگر کسی جایگزین شود در جشنواره رخ می‌دهد.»
آذرپندار همچنین در پاسخ به سؤالی درباره کشف حجاب یکی از بازیگران قدیمی، گفت: ما فیلم را به خاطر بازیگر تنبیه نمی‌کنیم و اینکه بعداً چه دستوری بدهند، تابع سیاست‌های بالادستی هستیم.»دبیر جشنواره فیلم کوتاه تهران درباره بیانیه انجمن فیلم کوتاه ایران (ایسفا) هم گفت: «ما با دوستان ایسفا فضای تقابلی نداریم ولی آنها تصمیم خود را گرفته‌اند که در این دوره نباشند و من آنها را درک می‌کنم.» به گفته او آرای مردمی نیز در جشنواره دریافت می‌شود اما مسئولیت آن برعهده صنف نیست.
حضور 10 فیلم کمدی، 9 فیلم فانتزی و 12 فیلم اقتباسی
در ابتدای این نشست مهدی آذرپندار با ارائه گزارشی از آثار حاضر در این رویداد، اعلام کرد: «در این دوره وعده جشنواره‌ای با گستردگی و تنوع ژانر را دادیم‌؛ تلاش کردیم آنچه هیأت انتخاب، انتخاب کرد وارد شود و با یکی کردن بخش داوری و انتخاب در سه بخش تجربی، پویانمایی و مستند، گامی حرفه‌ای‌تر برداریم.»او همچنین گفت: «در بخش داستانی خوشحالیم که اعلام کنیم چیزی بیش از آنچه گفته بودیم محقق شد؛ این دوره ۱۰ فیلم کمدی داریم که عدد بی‌سابقه‌ای است، همچنین ۹ فیلم فانتزی داریم و خواهش می‌کنم بیایید و این آثار را ببینید که تا چه اندازه با کیفیت هستند.»طبق اطلاعات ارائه شده در این نشست، ۱۲ فیلم اقتباسی در بخش‌های مختلف حضور دارد و با وجود محوری بودن تنوع ژانر، اینگونه نبوده که فیلم‌ها تنها به‌ دلیل ژانریک بودن انتخاب شوند. به گفته آذرپندار امسال جهت صرفه‌جویی در هزینه‌ها، مراسم افتتاحیه طبق روال معمول و مرسوم برگزار نخواهد شد اما این دوره یکی دو اتفاق جنبی دارد که برای اولین‌بار برگزار می‌شود و یکی از آنها برگزاری همایشی برای کانون دانش‌آموختگان انجمن سینمای جوانان ایران در روز پنجشنبه ۲۸ مهرماه است.سی‌ونهمین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به دبیری مهدی آذرپندار ۲۷ مهر تا ۲ آبان ۱۴۰۱ (۱۹ تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۲) در پردیس سینمایی ملت برگزار می‌شود.