از سفالگری تا بادبادک بازی کودکان در حاشیه دریاچه

دست‌‌های کوچکی که عاشق ساختن هستند


مریم طالشی/ اجسام کوچک سفالین کنار هم چیده شده‌اند و شبیه بقایای تازه کشف شده از یک دخمه تاریخی به نظر می‌رسند. کاسه‌ها و قوری‌های کج و معوج شبیه سفالینه‌های قدیمی‌اند که اثر فرسایش سال‌های طولانی آنها را از ریخت انداخته اما به ارزششان افزوده است. این دست‌سازهای کوچک اما قدمتشان فقط چند روز است و آفرینندگانشان کودکانی هستند که ساختن را دوست دارند و آنچه می‌سازند حاصل ذهن‌های زیبا و خلاقشان است و از این‌رو ارزشی بسیار دارد.دختربچه پنج شش ساله دست مادر را می‌کشد و او را به سمت غرفه کودک و نوجوان می‌برد؛ همانجایی که دو پسر همسن و سال خودش مشغول تماشای سفال‌های ساخته شده به دست بچه‌های دیگر هستند و احتمالاً قرار است خودشان مشغول ساختن آنچه در ذهن دارند شوند تا اثرشان کنار بقیه سفال‌ها قرار داده شود و شرکت‌کننده کوچک دیگری در این نمایشگاه خودمانی باشند.
مجید سیف، معاون مالی و اداری منطقه 6 سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران که مسئول غرفه کودک و نوجوان است، درباره فعالیت این غرفه توضیح می‌دهد: «همان‌طور که می‌بینید ما اینجا کار سفال انجام می‌دهیم. چرخ سفال داریم به اضافه گل و سفال دست که بچه‌ها با آن کار می‌کنند. البته بچه‌هایی که اینجا می‌آیند، بیشتر با کمک پدر و مادرانشان کار می‌کنند و خدماتی هم که ما ارائه می‌دهیم کاملاً رایگان است. آن طرف هم بچه‌ها با ماشین کنترلی بازی می‌کنند. غرفه مثل‌آباد هم داریم که برای آموزش ضرب‌المثل‌ به کودکان است. درست مثل همین غرفه کودک و نوجوان یکی دیگر هم داریم که قرینه همین غرفه است و اگر بچه‌ها به این غرفه نرسیدند، می‌توانند از آن استفاده کنند و همین خدمات را ارائه می‌دهد. استقبال بچه‌ها از این برنامه‌های آموزشی سرگرم‌کننده‌‌ای که برایشان تدارک دیده‌ایم خیلی خوب بوده خصوصاً روزهای تعطیل. روزهای وسط هفته هم از ساعت 6 به بعد خیلی شلوغ می‌شود و بچه‌ها مراجعه می‌کنند. روزهای تعطیل تا 12 شب هم ممکن است برنامه طول بکشد و این بستگی به استقبال بچه‌ها دارد. بیشتر بچه‌هایی که اینجا مراجعه می‌کنند اولین‌بار است که با سفال سر و کار دارند و برایشان خیلی جالب است. همین‌جا سفالگری یاد می‌گیرند و شروع می‌کنند به ساختن اشیای سفالی کوچک. بعضی‌ها سفال‌های دست‌سازشان را با خودشان می‌برند و برخی می‌گذارند همین‌جا باشد. بعضی هم کارها را می‌گذارند تا خشک شود و دوباره برگردند و آنها را با گواش رنگ کنند. حتی بعضی بچه‌ها با پدربزرگ‌هایشان آمده‌اند و پدربزرگ‌ها هم علاقه‌مند شده‌اند و کار کرده‌اند چون بیشتر آدم‌ها گل‌بازی را دوست دارند. این کار برای بچه‌ها لذتبخش است چون عموماً در خانه، پدر و مادر شاید اجازه گل‌بازی به بچه‌ها نمی‌دهند. ما هم برای این کار گل رس تهیه کرده‌ایم و گل معمولی نیست. قدمت سفال ما بسیار زیاد است و بیشتر نام همدان را با سفال می‌شناسیم. پس سفالگری ریشه در فرهنگ کهن ما دارد و با زندگی مردم ما عجین است.»سیف ادامه می‌دهد: «اگر مدارس طبیعت تشریف برده باشید، می‌بینید که در این مدارس به بچه‌ها اجازه داده می‌شود به خاک و گل دست بزنند و با گیاهان بازی کنند و با آن اخت بگیرند. کاری که ما اینجا برای بچه‌ها تدارک دیده‌ایم هم همین طور است. بچه‌ها به گل دست می‌زنند و با آن بازی می‌کنند و به آن شکل می‌دهند و چیزی را خلق می‌کنند که این برایشان جذاب است. حتی پدر و مادرها هم که اینجا می‌آیند دوست دارند یک چیزی با دستشان بسازند. اینکه چیزی را با دست خودمان بسازیم خیلی لذتبخش است. بعضی بچه‌ها شاید تا یک ساعت همین‌جا با سفالگری سرگرم هستند. حتی برخی بچه‌ها که با افراد ارتباط برقرار نمی‌کنند، به کار سفال علاقه نشان می‌دهند و ما تشویقشان می‌کنیم و حال خیلی خوبی پیدا می‌کنند تا جایی که ممکن است دو تا سه ساعت همین‌جا بمانند و مشغول باشند. همان‌طور که گفتم هر کسی دلش خواست می‌تواند سفال دست‌سازش را با خودش ببرد یا اینکه آن را اینجا بگذارد تا بقیه بتوانند هنر دستش را ببینند. بچه‌ها برایشان جالب است که اثرشان جلوی چشم دیگران به نمایش گذاشته شود. با افتخار می‌گویند این را ما ساخته‌ایم.»
دختر کوچولو با بلوز و شلوار صورتی مشغول چیدن کارت‌های مربع شکلی است که اشکالی روی آن نقاشی شده‌اند؛ اشکال ساده‌ای که کودک می‌تواند به راحتی آنها را تشخیص دهد. مثلاً طرح یک جوجه یا آدم  یا یک دست. دختر بچه طرح جوجه را پیدا کرده و دارد بین بقیه کارت‌ها دنبال طرحی دیگر می‌گردد تا به جمله همان ضرب‌المثل دلخواهش برسد.
افسانه زاده‌حسین، مسئول غرفه در این باره توضیح می‌دهد: «ما اینجا درغرفه مثلستان هستیم. بچه‌ها می‌آیند اینجا و اگر خودشان ضرب‌المثل بلد باشند که با همین اشکالی که ما داریم آن را درست می‌کنند و ضرب‌المثل‌ها را به وسیله کارت‌ها می چینند و به آن معنا و مفهومی که می‌خواهند، می‌رسند. اگر هم ضرب‌المثل بلد نباشند، ما کمکشان می‌کنیم و یکی دو تا ضرب‌المثل بهشان یاد می‌دهیم و بعد آن را با اشکال درست می‌کنند و با دست پر از اینجا می‌روند. این کار برایشان حالت آموزشی دارد و علاوه بر آن سرگرمی و بازی هم هست. استقبال بچه‌ها هم خیلی خوب بوده و علاقه نشان می‌دهند. بچه‌ها باید خودشان اشکال را از میان کارت‌های موجود پیدا کنند مثلاً ما به آنها ضرب‌المثل «دهانت بوی شیر می‌دهد» را می‌گوییم و کودک خودش باید شکل دهان و بینی و شیشه شیر را پیدا کند و کنار هم بچیند. یا مثلاً ضرب‌المثل «جوجه را آخر پاییز می‌شمرند» که آن‌ هم به همین ترتیب باید شکل‌ها را کنار هم بچیند تا به ضرب‌المثل مورد نظر برسد.»
بادبادک‌های رنگی به هوا می‌روند و بچه‌ها می‌دوند و نخ بادبادک‌ها را می‌کشند و پرنده‌های رنگی در باد تکان می‌خورند و به پرواز درمی‌آیند. آنها که مشغول تماشا هستند بعد ازمدتی هوس می‌کنند بادبادکی بگیرند و شانس‌شان را امتحان کنند. کدام یکی بالاتر می‌رود؟سودابه دلیری، کارشناس ارشد فرهنگسرای گلستان (واحد فرهنگی که مسئول ثبت‌نام مسابقه بادبادک‌ها است) سرش شلوغ است. بچه‌ها دوره‌اش کرده‌اند و او دارد یکی یکی اسمشان را در لیستی که در دست دارد، می‌نویسد. او می‌گوید: «بچه‌هایی که علاقه‌مند به شرکت در مسابقه بادبادک هستند می‌آیند پیش ما ثبت‌نام می‌کنند. ما سال تولدشان را می‌پرسیم برای آنکه بدانیم چه رده سنی هستند که به این کار علاقه دارند. بعد می‌پرسیم  مال کدام محل هستند و جالب است که نه تنها از تهران بلکه از خارج تهران هم مخاطب داریم و بچه‌ها به این برنامه علاقه نشان می‌دهند. یک کارت از آنها می‌گیریم و بادبادک‌ها را به صورت امانی تحویل‌شان می‌دهیم و بچه‌ها می‌روند بازی می‌کنند و حدود نیم ساعت دیگر می‌آیند و بادبادک‌ها را تحویل می‌دهند و کارت‌هایشان را می‌گیرند. در آخر هم چون مسابقه است، هرکس بتواند بادبادک را بالاتر ببرد، می‌تواند گردونه‌ای را که به این منظور تدارک دیده‌ایم تکان دهد و یک جایزه از آن بردارد.»
پسربچه‌ای پیروزمندانه برای زنی که به نظرش مادرش است دست تکان می‌دهد و در همان حال حواسش هست که بادبادک از کنترلش خارج نشود. بادبادک سبز و آبی او یک سر و گردن بالاتر از بقیه بادبادک‌ها ایستاده است. او یک بادبادک‌باز است.

آدرس مطلب http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/8030/12/630185/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه ها