رشد 18/6 درصدی سرمایه‌گذاری خارجی در ایران در سال 2021‌

براساس گزارش کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل، میزان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران در سال 2021 به یک میلیارد و 425 میلیون دلار رسید که با افزایش 83 میلیون دلاری نسبت به سال قبل، حدود 6,18 درصد رشد داشته است. بــر اســاس گــزارش ســال 2022 آنکتــاد (کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل) در خصــوص وضعیــت ســرمایه‌گذاری خارجــی جهــان، میــزان ســرمایه‌گذاری مســتقیم خارجــی در ایــران طــی ســال 2021 بــه 1 میلیــارد و 425 میلیــون دلار رســید کــه بــا افزایــش 83 میلیـون دلاری نسـبت بـه سـال قبـل، حـدود 6,18 درصـد افزایـش داشـته اسـت. ایـن در حالـی اسـت کـه سـرمایه‌گـذاری خارجـی در ایـران در سـال‌های 2020 و 2019 و 2018 بـه ترتیـب 11 درصـد، 36,4 درصـد و 30 درصـد کاهـش نشـان می‌دهـد. در مجمـوع رونـد سـرمایه‌گـذاری خارجـی در ایـران طـی یـک دهـه گذشـته نزولـی بـوده و بـه یـک سـوم تقلیـل یافتـه اسـت. ایـن در حالـی اسـت کـه رونـد مزبـور در مـدت زمـان یـاد شـده در بیـن کشـورهای در حـال توسـعه بـا شـیب ملایمی صعـودی بـوده اسـت. به گزارش فارس، بــر اســاس گزارشی که مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی وزارت صنعت، معدن و تجارت منتشر کرده است، ســال گذشــته میــلادی در جهــان، 1,582 تریلیــون دلار جــذب ســرمایه‌گذاری مســتقیم خارجـی انجـام شـده کـه نسـبت بـه سـال پیـش از آن، 619 میلیـارد و 171 میلیـون دلار بیشـتر اسـت. 
سهم ایران از میزان سرمایه‌گذاری در جهان
سـهم ایـران از میـزان سـرمایه‌گـذاری در جهـان 0,09 درصـد اسـت. سـهم ایـران در سـال 2020 برابـر بـا 0,13 درصـد و در سـال 2019 برابـر بـا 0,09 درصـد بـود. بـر اسـاس ایـن گـزارش، ایـران در سـال 2021(1400)در جایـگاه هشـتادم کشـورهای سـرمایه‌پذیـر جهـان قـرار دارد. بـا اینکـه همیشـه سـرمایه‌گـذاری مسـتقیم خارجـی کشـورهای توسـعه‌یافتـه از سـرمایه گـذاری مسـتقیم خارجـی کشــورهای در حــال توســعه بیشــتر بــوده اســت امــا در ســال 2020، ایــن رونــد معکــوس شــد و در ســال 2021 ادامــه یافـت. سـهم کشـورهای در حـال توسـعه از کل سـرمایه‌گـذاری مسـتقیم خارجـی انجـام شـده در جهـان در سـال 2021 نزدیـک بـه 52,87 درصـد برابـر بـا 836 میلیـارد و 571 میلیـون دلار بـوده اسـت. ایـن رقـم در سـال 2020 برابـر بـا 66,3 درصـد بـود. کشـورهای توسـعه‌یافتـه 745 میلیـارد و 739 میلیـون دلار سـرمایه‌گذاری مسـتقیم خارجـی جـذب کردنـد کـه 47,12 درصـد کل سـرمایه‌گذاری مسـتقیم خارجـی در جهـان اسـت. ایـن رقـم در سـال 2020 برابـر بـا 31,2درصـد بـود. بـه نظـر می‌رسـد، آغـاز شـیوع کرونـا در سـال 2020 بـر میـزان جـذب سـرمایه‌گـذاری مسـتقیم خارجـی کشـورهای توسـعه‌یافتـه بـه شـدت تأثیـر گذاشـته اسـت و ایـن رونـد همچنـان ادامـه دارد. بررســی میــزان انباشــت ســرمایه ســرمایه‌گــذاری مســتقیم خارجــی طــی دو دهــه گذشــته در جهــان و منطقــه و مقایسـه وضعیـت ایـران نیـز نشـان می‌دهـد وضعیـت ایـران از نظـر میـزان رشـد جـذب سـرمایه طـی ایـن سـال‌ها در مقایسـه بـا کشـورهای منطقـه مناسـب اسـت به‌طوری‌کـه رشـد انباشـت سـرمایه در ایـران در سـال 2010 نسـبت بـه سـال 2000 حـدود 11 برابـر و در سـال 2021 نسـبت بـه 2010 حـدود 2 برابـر شـده اسـت. در میـان کشـورهای منطقـه، امـارات متحـده عربـی چنیـن وضعیتـی دارد و سـایر کشـورها نتوانسـته‌اند در هـر دو دوره چنیـن رکـوردی بـه ثبـت برسـانند. بـا وجود این، میـزان انباشـت سـرمایه خارجـی 60 میلیـارد دلاری ایـران در سـال 2021 نسـبت بـه عمـده کشـورهای منطقـه بسـیار پاییـن‌تـر اسـت و در ایـن خصـوص کشـورهای امـارات، عربسـتان، ترکیـه و مصـر بـا انباشـت سـرمایه بیـن 120 تـا 260 میلیـارد دلار پیشـتازند. 
چالش‌های سرمایه‌گذاری در ایران
مهم‌تریـن چالـش سـرمایه‌گـذاری در ایـران ناشـی از چالـش‌های سـاختاری اقتصـاد ایـران اسـت. ریسـک بـالای اقتصادی کشور عمدتاً به‌دلیــل تحریــم‌های خارجــی، عــدم ثبــات اقتصــادی، عــدم درک درســت ســرمایه‌گــذاران از جایگاه اقتصادی ایران، موانع حقوقی و ضعف ناکارآمدی سیستم قضایی کشور در حمایت از سرمایه و سرمایه‌گذاری خارجی از جمله موانع عمده جذب سرمایه‌گذاری خارجی در ایران برشمرده می‌شود.