گروه اقتصادی/ شاخص کل بازار سهام روز یکشنبه برای دومین روز متوالی در هفته با کاهش ارتفاع روبه‌رو شد تا بیم و امید‌ها در خصوص سرنوشت بازار همچنان ادامه یابد.
در پایان معاملات دیروز، شاخص کل بورس 6 هزار و 611 واحد از ارتفاع خود را از دست داد و در جایگاه یک میلیون و 311 هزار واحد ایستاد. شاخص کل هم وزن نیز با افت 3 هزار و 32 واحدی روبه‌رو شد و به ارتفاع 376 هزار واحد رسید. در فرابورس نیز پیگیری معاملات سهام باعث شد تا شاخص آیفکس117 واحد کاهش ارتفاع دهد و این شاخص نیز در ارتفاع 17 هزار و 838 واحدی به کار خود پایان دهد. در این روز هرچند که ارزش معاملات نسبت به روز شنبه با افزایش جزئی به سطح 2 هزار میلیارد تومان بازگشت؛ خروج پول از بازار افزایش یافت و بیش از 400 میلیارد دیگر از معاملات سهام خارج شد. دیروز، 14 میلیارد تومان نیز از صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت خارج شد که نسبت به روز معاملاتی قبل، کاهش قابل توجهی را نشان می‌داد.
نماد بورس‌ها در صدر بیشترین کاهش ارزش سهام قرار گرفتند
در جریان معاملات روز یکشنبه، سهام مربوط به گروه فعالیت‌های کمکی به نهادهای مالی واسط با کاهش شدید ارتفاع روبه‌رو شد و با ثبت عدد منفی 4.25 درصد، در صدر بیشترین کاهش ارزش در بین گروه‌های بورسی قرار گرفت. در این رتبه‌بندی گروه‌های پیمانکاری صنعتی با منفی 4.18 درصد و زغال سنگ با منفی 2.82 درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. در طرف دیگر این رتبه‌بندی، گروه هتل و رستوران توانست روند صعودی خود را که از اواسط مردادماه سال‌جاری شروع شده بود، ادامه دهد و با رشد 2.85 درصدی، بالاترین رشد روزانه را در بین گروه‌های بازار داشته باشد. بنادر و کشتیرانی با 0.69 درصد و محصولات کشاورزی با 0.15 درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.
تداوم قرمز پوشی خودرویی‌ها
روز یکشنبه سهام خودرویی، همانند روز معاملاتی قبل، به رنگ قرمز درآمد تا در کنار گروه فلزات اساسی و محصولات شیمیایی، سه گروهی باشند که بیشترین تأثیر را بر روند نزولی شاخص کل داشته‌اند. براساس نظر فعالین بازار، شروع فرایند واردات خودرو که در روزهای قبل از طرف وزارت صمت و نمایندگان مجلس اطلاع‌رسانی شد، از جمله مهمترین عواملی بوده که بر سهام خودرویی در بازار تأثیر گذاشته است. همچنین تداوم روند نزولی قیمت جهانی کامودیتی‌ها و پیش‌بینی تداوم و تشدید وضعیت رکودی در بازارهای جهانی از جمله عواملی است که گروه فلزات اساسی و محصولات شیمیایی را تحت تأثیر قرار داده است. با وجود این برخی کارشناسان با استناد به مبالغ تولید و فروش شرکت‌ها در شش ماهه نخست سال‌جاری بر این باورند که هرچند روند درآمدی و سود‌سازی شرکت‌ها در تابستان نسبت به فصل بهار با کاهش روبه‌رو شده است، اما ارقام شناسایی شده نسبت به شش ماهه سال 1400، رشد داشته و از این رو می‌توان ارقام بالاتری را برای سود‌سازی شرکت‌ها متصور شد.
براساس پیش‌بینی‌ها، در حال حاضر نسبت قیمت به درآمد بازار در سطح عدد 6 قرار گرفته شده که این نسبت زیر میانگین تاریخی خود قرار گرفته است.
افزایش ضریب اوراق تبعی منتشر شده برای صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت
ضریب اوراق تبعی منتشر شده از طرف صندوق توسعه در نصاب سهام صندوق‌های با درآمد ثابت 20 درصد افزایش یافت. به گزارش بورس 24، قادر معصومی خانقاه، مدیر صندوق توسعه بازار سرمایه، از موافقت هیأت مدیره سازمان بورس با افزایش ضریب اوراق تبعی منتشر شده از طرف این صندوق برای صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت خبر داد. 
معصومی خانقاه گفت: با توجه به انتشار اوراق تبعی از نوع تأمین مالی توسط صندوق سرمایه‌گذاری مشترک توسعه بازار سرمایه و با توجه به شرایط خاص این صندوق، هیأت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار با افزایش ضریب این اوراق در نصاب سهام صندوق‌های با درآمد ثابت از 50 درصد به 70 درصد موافقت کرد. مدیر صندوق توسعه بازار سرمایه افزود: این بدان معناست که صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت زمانی که اوراق تبعی را از صندوق سرمایه‌گذاری مشترک توسعه بازار سرمایه خریداری می‌کنند به ازای خرید هر 10 ریال، معادل هفت ریال در نصاب سهام آنها لحاظ خواهد شد.

سعید رشیدی‌نوبندگانی خبرنگار

​​​​​​​چندی پیش مجید عشقی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در نامه‌ای به معاون اول رئیس‌جمهور دلایل اصلی ریزش شاخص‌های بازار سهام و خروج سرمایه از این بازار را شرح داد. در این نامه هرچند که موارد مهمی چون کاهش قیمت‌های جهانی کامودیتی‌ها و سیاست‌های مخرب سود‌سازی شرکت‌ها شرح داده شد اما به‌طور معناداری، وجود ریسک‌های سیستمی ناشی از عملکرد خود سازمان بورس و اوراق بهادار از قلم افتاده بود. ریسک‌هایی که تداوم آنها یکی از عوامل تأثیر‌گذار بر بی‌اعتمادی سهامداران به ساختار بازار سهام بوده است.
 نگاه سهامداران در درجه اول به مدیران است
به‌طور منطقی، یکی از مواردی که سرمایه‌گذاران برای تصمیم‌گیری در مورد سرمایه‌گذاری‌های خود به آن توجه می‌کنند توانایی مدیران و نظم درست ساختارها در جهت تحقق اهداف است. مشخص است که تنها شعار شفافیت و حمایت از سهامداران هیچگاه مورد قبول سهامداران قرار نخواهد گرفت و تا زمانی که سرمایه‌گذاران ظرفیت مناسبی برای تحقق این شعار‌ها را در مدیران و مسئولان مشاهده نکنند، با سخنان آنها همراه نخواهند شد.
به‌عنوان مثال وقتی سازمان بورس و اوراق بهادار از تقارن بیشتر اطلاعاتی و بهبود کیفیت گزارشگری مالی سخن می‌گوید و سرمایه‌گذار هیچ‌یک از این موارد را در عمل مشاهده نمی‌کند، نسبت به سرمایه‌گذاری در بازار سهام ناامید می‌شود.
باید توجه داشت که ریسک‌های سیستمی در بازار در وهله اول مربوط به متولیان بازار است و این ریسک‌ها رفع نخواهد شد مگر با تجدید نظر در رویه‌ها و ساختارها.
از این‌رو نیاز است سازمان بورس قبل از اینکه انگشت اشاره خود را به سمت سایر عوامل و نهادها بچرخاند؛ در ابتدا به درون بنگرد و نقایص درون سازمانی خود را رفع کند.
 افشای اطلاعات پالایشی‌ها یک نمونه مشخص از وجود نقص سیستمی در سازمان بورس و اوراق بهادار بود
با ورود بازار به اولین ماه پاییز مطابق معمول شرکت‌های فعال در بازار سرمایه شروع به افشای اطلاعات مربوط به عملکرد تولید و فروش ماهانه و ارائه ارقام تجمیعی شش ماهه نخست سال کردند. موضوعی که این بار برای شرکت‌های پالایشی با اتفاقی عجیب همراه شد و این شرکت‌ها برای اولین‌بار اقدام به افشای نرخ و مبالغ فروش شش‌ماهه خود کردند. این اتفاق در حالی صورت می‌پذیرفت که پالایشگاه‌ها به‌دلیل ساختار غیرشفاف فروش محصولات در سال‌های گذشته حتی تا پایان سال مالی نمی‌توانستند نسبت به درآمد و سود‌سازی خود اظهارنظر دقیقی داشته باشند و افشای مبلغ فروش این شرکت‌ها برای شش‌ماهه نخست سال‌جاری امری عجیب و غیرمعمول می‌نمود.
ماجرا زمانی عجیب‌تر می‌شود که با پیگیری خبرنگار روزنامه ایران مشخص می‌شود هیچ‌ یک از مدیران و مسئولان این شرکت‌ها از ارقام افشا شده اطلاعی ندارند و نهادهای ناظر نیز درخصوص چرایی افشای این ارقام پاسخ مناسبی را ارائه نکردند.
اما در ادامه و پیگیری‌های بعدی خبرنگار روزنامه ایران مشخص شد که ارقام افشا شده ناشی از یک اشتباه در سیستم کدال بوده و به‌دلیل استفاده از یک فرمول مشخص برای افشای اطلاعات ماهانه شرکت‌های بورسی، ارقام موجود در ستون تجمیعی عملکرد شش ماهه منتهی به 31/06/1401، خودبه‌خود محاسبه شده و تمامی این ارقام اشتباه است!
در این خصوص ولی‌الله جعفری، مدیر اداره نظارت بر ناشران گروه شیمیایی و غذایی سازمان بورس و اوراق بهادار به خبرنگار روزنامه ایران گفت: پس از بررسی موضوع و تماس با امور سهام پالایشی‌ها مشخص شد که اشتباه در افشای ارقام پالایشی‌ها مربوط به فرمول‌های سایت کدال بوده است.
وی افزود: فرمولی در سایت کدال برای محاسبه تجمیعی تولید و فروش شرکت‌ها تعریف شده که براساس آن مبلغ فروش هر ماه به علاوه ماه‌های قبل می‌شود و رقم تجمیعی تقسیم بر تعداد فروش می‌شود و از این طریق میانگین نرخ فروش به دست می‌آید. این موضوع که به‌صورت خودکار برای همه شرکت‌ها صورت می‌پذیرد در مورد پالایشی‌ها باعث شد تا ارقام تجمیعی به‌صورت خود‌ به‌ خود محاسبه شود و برای این شرکت‌ها درج شود که وجود اشتباه، به اطلاع مسئولان مربوطه رسیده است و در اسرع وقت اصلاح خواهد شد.
بنابراین، یک اشتباه ساده در فرمول محاسباتی شرکت‌ها باعث شده تا 4 شرکت پالایشی درآمدی در حدود 244 هزار میلیارد تومان را برای شش‌ماهه ابتدایی سال‌جاری شناسایی کنند. مبلغی که مطمئناً بسیاری از سهامدارانی را که با اعتماد به ارقام منتشر شده در سایت کدال اقدام به سرمایه‌گذاری کرده‌اند ، ناامید خواهد کرد و در ادامه نیز منجر به افزایش بی‌اعتمادی به بازار سرمایه خواهد شد.
اشتباهی که با کمال تعجب تا تاریخ تهیه این گزارش همچنان اصلاح نشده است و سازمان بورس و نهادهای ناظر نیز هیچ‌گونه اطلاع‌رسانی را در این خصوص انجام نداده‌اند.
باید توجه داشت که اشتباهات این چنینی طی سال‌های گذشته، به‌خصوص در سال 1399 به دفعات تکرار شده است و ساختار ضعیف بازار سهام و ناتوانی نهادهای ناظر باعث شد تا امروز بازار با بحران بی‌اعتمادی و خروج بالای سرمایه روبه‌رو شود.
 ریسک‌های سیستمی طی 10 سال گذشته بنیان بازار را متزلزل کرده است
 در این راستا، یک کارشناس بازار سرمایه در خصوص اثر‌گذاری ریسک‌های سیستمی بر بازار سرمایه به خبرنگار روزنامه ایران گفت: طی سال‌های گذشته ریسک‌های سیستمی بسیار زیادی بر بازار سرمایه ایران اثرگذار بوده‌اند و تداوم وجود این ریسک‌ها تنها در یک سال گذشته باعث شده بخش بسیار زیادی از ارزش بازار از دست برود و منافع بیش از 55 میلیون سهامدار تحت تأثیر قرار گیرد.
محمدعلی احمد‌زاداصل با بیان اینکه ریسک‌های سیستمی را می‌توان به دو بخش برون‌سازمانی و درون سازمانی تقسیم کرد؛ افزود: سیاستگذاری‌های اقتصادی که بر سود و زیان شرکت‌ها تأثیر می‌گذارد، بحث تداوم تحریم‌ها که بر صادرات و تسهیل تجارت شرکت‌ها اثر‌گذار بوده و قانونگذاری‌هایی که بدون اخذ نظر از فعالین و کارشناسان بازار سرمایه توسط مجلس شورای اسلامی صورت گرفته است؛ از جمله مهم‌ترین ریسک‌هایی بودند که خارج از محدوده ساختاری سازمان بورس بر بازار تأثیر‌گذار شده‌اند.
وی افزود: اما بازار در این سال‌ها از طرف عملکرد خود سازمان نیز با ریسک‌های متعددی روبه‌رو بوده و مرتفع نشدن این ریسک‌ها باعث شده در سه دوره ریاست‌جمهوری گذشته بازار نتواند عمق لازم را به دست آورد و حکمرانی سازمان بورس در حد جامعه 55 میلیون نفری‌ای که با این بازار در ارتباط هستند توسعه نیابد.
وی ادامه داد: به‌طور خاص طی دوره‌های گذشته هرکس که سکان ریاست سازمان بورس را در دست گرفته است، تحت‌ تأثیر فضای سیاسی دولت وقت، تصمیماتی گرفته که ممکن است در راستای منافع و توسعه بازار سرمایه نبوده باشد. طی این سال‌ها همه نهادها در بازار سرمایه دخالت کرده‌اند که تبعات تصمیمات آنها تا سال‌ها گریبانگیر بازار خواهد بود و مسیر توسعه این نهاد را با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد کرد. همچنین در این سال‌ها بی‌ثباتی در مدیریت باعث شده تا نتوانیم بحران‌های بازار را کنترل کنیم.
وی در خصوص عملکرد سال‌های گذشته سازمان بورس و اوراق بهادار نیز با اشاره به این موضوع که مدیریت این سازمان به اندازه جمعیت 55 میلیون نفری مرتبط با آن نبوده است؛ گفت: متأسفانه سازمان بورس دایره حکمرانی خود را در حد افراد مرتبط با بازار سرمایه گسترش نداده است و نتوانسته به‌صورت شایسته‌ای از کیان بازار دفاع کند. مدیران این سازمان تاکنون در اصلاح زیرساخت‌ها سلیقه‌ای عمل کرده‌اند و به جای اینکه اشتباهات مدیران گذشته را جبران کنند، به‌صورت سیاسی با بازار رفتار کرده‌اند.
وی گفت: باید فعالیت‌های شرکت‌ها در چهارچوب قانون پیگیری شود و حفظ منافع 55 میلیون نفر از جامعه در اولویت مدیران قرار گیرد. سازمان بورس باید در راستای شفافیت عمل کند و نگاه سیاسی به بازار را کنار بگذارد.

2میلیون سهامدار عدالت، سود سهام  دوسال را دریافت نکردند

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: حدود ۲ میلیون نفر از سهامداران عدالت به علل مختلف از جمله نقص اطلاعات، هنوز سود سال ۹۸ و ۹۹ سهام خود را دریافت نکردند.
پورابراهیمی در گفت‌و‌گو با صدا و سیما، اظهار کرد: تعدادی از سهامداران عدالت از برخی اطلاعات اولیه همچون جنس سهام، نوع دریافت سود و قاعده حضور در مجمع بی‌بهره هستند. وی گفت: یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر از جاماندگان سود سهام عدالت حتی نمی‌توانند اطلاعات خود را در یک سامانه مشخص وارد کنند تا سود خود را دریافت کنند. 
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در خصوص اینکه این افراد چگونه می‌توانند سود سهام عدالت سال ۹۸ و ۹۹ خود را دریافت کنند، بیان کرد: ظرفیت‌هایی که به‌عنوان تعاونی‌های استانی، شهرستانی و مناطق داریم می‌توانند در عملیات واریز سود به جاماندگان کمک کنند. سهامداران عدالت حداقل یک کارت بانکی بابت یارانه و سایر مسائل خود دارند. 
وی پیشنهاد کرد: تعاونی‌ها در استان‌ها به تفکیک یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر بین استان‌ها تفکیک شوند و هر استانی مسئولیت شناسایی این افراد را داشته باشد و با اخذ وکالت و توافق، اطلاعات افراد را در سامانه‌ای که سازمان بورس و سپرده‌گذاری مرکزی اعلام کرده است، وارد کنند.


افزایش ۶۵ درصدی حجم قراردادهای آتی بورس کالا

در بازار قراردادهای آتی در هفته سوم مهر نزدیک ۷۶ هزار قرارداد به ارزش ۳۷۵ میلیارد تومان میان معامله‌گران دست به دست شد.
سهم زعفران از حجم قراردادهای آتی، نزدیک ۶۵ هزار قرارداد به ارزش بیش از ۲۶۰ میلیارد تومان بود که نسبت به هفته قبل از آن، رشد ۶۵ درصدی در حجم قرارداد و ۳۰ درصدی در ارزش معاملات را مشاهده کرد.
به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا) و به نقل از کالاخبر، ۷۵ هزار و ۷۷۷ قرارداد آتی به ارزش بیش از ۳۷۴ میلیارد و ۸۴۸ میلیون تومان در بازار مشتقه در هفته منتهی به ۲۲ مهر دست به دست شد.
بیشترین سهم معاملات بازار قراردادهای آتی در هفته‌ای که سپری شد، متعلق به زعفران با ۶۴ هزار و ۷۵۵ قرارداد به ارزش بیش از ۲۶۰ میلیارد تومان برای سه موعد تحویلی آبان، دی و اسفند سال ۱۴۰۱ بود. البته زعفران به لحاظ ارزش بعد از صندوق طلا جای گرفته است.
برای صندوق طلا نیز ۹ هزار و ۸۵۱ قرارداد به ارزش بیش از ۱۱۲ میلیارد تومان در سه موعد تحویلی مهر، آذر و بهمن ۱۴۰۱ در هفته منتهی به ۲۲ مهر دست به دست شد.
نقره هم با دست به دست شدن هزار و ۱۷۱ قرارداد به ارزش ۲ میلیارد و ۱۵۵ میلیون تومان در دو موعد تحویلی مهر و آذر ۱۴۰۱ روبه‌رو بود.
از لحاظ حجم و ارزش، زعفران به ترتیب با سهم ۸۵ درصدی و ۶۹ درصدی بیشترین سهم را از کیک معاملات قراردادهای آتی در اختیار داشت و صندوق طلا با سهم ۱۳ درصدی از حجم کل و ۳۰ درصدی از ارزش کل در جایگاه دوم قرار داشت.


گام بلند صبا فولاد خلیج فارس در راستای تقویت ارتباط صنعت با دانشگاه
امضای دو تفاهمنامه همکاری میان شرکت صبا فولاد و دانشگاه هرمزگان

در مراسمی با حضور دکتر احسان دشتیانه مدیرعامل شرکت صبا فولاد خلیج فارس، معاونین و مدیران این شرکت و همچنین دکتر محمد صادقی رئیس دانشگاه هرمزگان به همراه جمعی از معاونین و مدیران این دانشگاه، دو تفاهمنامه همکاری با موضوعات مشارکت در پروژه‌های دانش‌بنیان و همچنین بورسیه تحصیلی دانشجویان نخبه دانشگاه هرمزگان در رشته‌های مورد نیاز شرکت صبا فولاد، میان شرکت صبا فولاد خلیج فارس و دانشگاه هرمزگان منعقد شد.
به گزارش روابط عمومی شرکت صبا فولاد خلیج فارس، دکتر احسان دشتیانه مدیرعامل صبا فولاد در آیین امضا و انعقاد این دو تفاهمنامه، بیان داشت: در راستای استفاده از توان علمی دانشگاه هرمزگان و تربیت نیروی انسانی متخصص صنعت فولاد و حل مسائل فنی، این تفاهمنامه‌ها به امضا رسید.
وی ادامه داد: بر اساس این دو تفاهمنامه، با استفاده از ظرفیت علمی دانشگاه، پروژه‌های مشترک دانش‌بنیان در زمینه بومی‌سازی قطعات مورد نیاز کارخانه صبا فولاد اجرایی می‌شود.
مدیرعامل شرکت صبا فولاد خلیج فارس افزود: همچنین دانشجویان نخبه دانشگاه هرمزگان در رشته‌های تخصصی مورد نیاز در کارخانه صبا فولاد از جمله رشته‌های مهندسی صنایع، مکانیک، برق و متالورژی به مدت پنج سال توسط شرکت صبا فولاد خلیج فارس، بورسیه تحصیلی خواهند شد و در این مدت آموزش آنها در دانشگاه و همچنین با حضور در کارخانه صبا فولاد صورت می‌گیرد تا از این طریق بستری برای اشتغالزایی جوانان نخبه این استان فراهم شود.
دشتیانه تصریح کرد: حرکت در جهت تحقق اهداف شعار سال‌جاری مبنی بر تولید؛ دانش‌بنیان، اشتغال‌آفرین و همچنین تقویت ارتباط صنعت با دانشگاه از اهداف محوری این تفاهمنامه‌ها است تا ضمن تربیت نیروی بومی متخصص برای استان هرمزگان، به ارتقای فناوری‌های تولید صنعت فولاد در استان کمک شود.