شمشیر ایران

شمشیر ایران به جهات چندی عالی‌ترین شمشیرهای خاور بود زیرا آن را خوب می‌ساختند و ماهرانه صیقل می‌دادند و به‌طور جالب توجهی تزئین می‌کردند. کلکسیون شمشیرهای ایران اسباب زینت و شیوایی موزه‌های فنی است. بهترین مجموعه‌ها مجموعه متعلق به «هنری موزر» در موزه تاریخی شهر برن است که شمشیرهایی گوناگون، براق و برنده از ایران در آن دیده می‌شود. پس از آن کلکسیون موزه «توپ قاپو سرای استانبول» می‌آید.
بیشتر اسلحه‌هایی که در این دو کلکسیون جمع شده مربوط به واقعه چالدران (920 ه - 1514م) است که ترک‌ها در آن میدان و پس از پیروزی اسلحه‌های زیادی از ایرانیان غنیمت گرفتند. شمشیرهای ایرانی که تاریخ ساخت آن پیش از قرن 15 میلادی باشد خیلی کم شده و فقط از روی کتاب‌های خطی ایران و کتاب جامع‌التواریخ تألیف «خواجه رشیدالدین» می‌توان شکل و نمونه آن را به‌دست آورد. از پایان قرن اول هجری تا قرن هفتم چیزی از شمشیر ایران معلوم نیست، همین قدر محقق است که در شمال خاور ایران اسلحه‌های گرانبها‌یی می‌ساختند.
شمشیر ایرانیان پیش از اسلام بی‌انحراف و کوتاه بوده و پس از آن هم تغییر زیادی نکرد. در دوره‌های قرون وسطی کشور ایران در صنعت شمشیرسازی سرآمد کشورهای اسلام بود. جهانگردان و جغرافی‌نویسان آن زمان این نظر را تأیید کرده‌اند که تیغه شمشیر ساخت ایران بهتر از هرجا تهیه می‌شد و آن را از فولاد و آهن می‌ساختند. قسمتی که از نظر فنی مورد توجه است آنکه در پاره‌ای از شهرستان‌های شرقی ایران، تیغه شمشیر را با طلا و نقره آب می‌دادند. قشنگترین شمشیرهای ایرانی از این نظر یک شمشیر مرصع تاریخی است که ساخت قرن دهم هجری (شانزدهم میلادی)است و در موزه شهر «درسدن» دیده می‌شود.
در قرن 11 هجری یک استاد هنرمند ایران به‌نام «اسدالله اصفهانی» شمشیرهای عالی می‌ساخت و هنوز پاره‌ای شمشیرهای کار او موجود است. همین استاد نامی برای شاه عباس شمشیرهای خوبی ساخته است. اما شمشیرهای ایران در قرن 12 هجری (18 میلادی) از نظر صنعتی خیلی پست شده و به جای برندگی، آن را با جواهرات تزئین می‌کردند.
 ترجمه از: روزنامه الهلال قاهره - دسامبر 1940
روزنامه کوشش - شنبه 10 دی 1319