نسخه Pdf
ایران عصر
سنگینی سایه ریسک شهرت بر پیکره بازار سرمایه
عبدالرضا عیسوند حیدری
مدیر ریسک تأمین سرمایه ملت
درخصوص ریسک‌های ذاتی پیش روی بازارهای مالی در ادبیات مدیریت ریسک، کارشناسان و مؤسسات تخصصی ریسک، بحث و بررسی زیادی انجام داده‌اند.نوسانات طولانی همواره درشرایط اقتصادی، محیطی، ژئوپلیتیکی، اجتماعی و تکنولوژیکی پیش روی تمام بازارها قرار دارد که هر کدام از این شرایط در یک بازه زمانی و حتی به‌صورت همزمان، ماهیت ریسک‌ها را با تغییر مواجه می‌کند.بازارسرمایه ایران در سال‌های اخیر و بواسطه تغییرات غیرساختاری وکارشناسی نشده، تنش‌هایی را تجربه کرد که سرمایه‌گذاران را در معرض انواع ریسک‌ها با سطح نامطلوب قرار داد.
اساساً چهار طبقه ریسک، شامل ریسک‌های مالی، عملیاتی، استراتژیک و عدم تطبیق با مقررات وجود دارد.هرکدام از این ریسک‌ها، ابعاد متفاوتی را از نظرتأثیرگذاری بر کسب و کارها در بازار دارند.سرمنشأ بسیاری از این دست ریسک‌ها در بازار سرمایه ایران، ریسک شهرت (Reputation risk) است.با توجه به تغییر مکرر قوانین و مقررات در سال‌های اخیر، شهرت بازار سرمایه نزد بسیاری از سرمایه‌گذاران خدشه‌دار شده و آنها را ریسک گریز کرده که این امرآسیب جدی بر پیکره بازار داشته وشرایط نااطمینانی را رقم زده است.نتیجه این امر، شکل‌گیری روند پرشتاب خروج نقدینگی و به‌دنبال آن ریسک عدم نقد شوندگی دارایی‌ها به‌صورت مقطعی یا ریسک نقدینگی برای برخی از نهادهای مالی است. بازار سرمایه، دارای ریسک‌های عملیاتی عمده‌ای است که در دل آن نهفته بوده که از نظر ناظران پنهان یا مغفول مانده است.به‌عنوان نمونه، نهاد ناظر برای خروج شرکت‌های پرریسک در دو سال اخیر اقدام قابل توجهی انجام نداده تا همان طور که به‌دنبال ورود ناشرین جدید به بازار بوده، زمینه خروج شرکت‌های پرریسک را در بازار فراهم کند.بنابراین، در صورت خروج شرکت‌های پرریسک در مجموع، از نظر محتوایی، ریسک بازار را کاهش داده و مسیر باثباتی را برای آن ترسیم می‌کند که این مهم می‌تواند یکی از مؤلفه‌ها و شاخص‌های کلیدی پاسخ به ریسک باشد. درخصوص حاکمیت شرکتی و چهارچوب‌های آن در شرکت‌ها، هنوزاتفاق خاصی رخ نداده،
چرا که هسته اصلی مدیریت ریسک در سازمان‌ها، پیاده‌سازی حاکمیت شرکتی براساس چهارچوب مدیریت ریسک است.این یعنی، مهم‌ترین مؤلفه‌های ریسک به‌صورت ناقص در شرکت‌ها، اجرا شده‌اند.
هر چند که اولویت سازمان‌های موفق درجهان، طراحی الگوهای حاکمیت شرکتی مبتنی بر مدیریت ریسک است که البته برای آنها نیز ارزش افزوده ایجاد می‌کند.به‌طور کلی، بازار سرمایه در مواجهه با تغییر قوانین و مقررات در شرایط پرریسکی(High Risk) قرار دارد.ریسک قیمت‌گذاری دستوری بر کالاها و تعیین حدود بر نهادهای مالی، تعادل بازار را بر هم زده که این امر، یک چالش کلان است که در یک بازار رقابتی، بخش اعظمی از آن با قیمت‌گذاری دستوری و انحصار مواجه است. ناگفته نماند که ذینفعان آن، در این بازار انتفاع خوبی را از این تفاوت به‌دست آورده‌اند. لذا ریسک آن متوجه سهامداران شرکت‌ها و بازدهی آن هم نصیب سایر بازیگران دارای رانت شده است.برای این پدیده نامیمون، هنوز که پایانی متصور نیست.نتیجه آن هم سبب ضعف در زنجیره تأمین مالی و تأمین نقدینگی برای بازار سرمایه و بنگاه‌های ذیل آن است.لذا به‌دنبال تأخیر در تصمیم‌گیری برای خروج از قیمت‌گذاری دستوری، ریسک‌های عملیاتی و ریسک‌های مالی متوجه بازار سرمایه شده‌اند.ریسک‌های نرخ ارز، نرخ بهره و مسائل مرتبط با عوامل سیاسی، تنش بازار سرمایه ایران را بیشتر کرده و سرمایه‌گذاران چشم‌انداز روشنی از ابعاد آنها ندارند.
به عنوان نمونه براساس گزارش مجمع جهانی اقتصاد
(World Economic Forum) در سال 2022، از انتهای سال 2020 تا 2022 قیمت کامودیتی‌ها حدود 30 درصد رشد داشته اما این رشد به رغم همبستگی مثبتی که با بازار سرمایه ایران دارند به‌دلیل تحریم، تأثیر آن بر کارکرد بازار سرمایه ایران چندان مؤثر نبوده و ریسک استراتژیک برای بازار سرمایه به حساب می‌آید.موضوع دیگری که باید به آن پرداخته شود نحوه مدیریت ریسک‌ها است که عموماً مقطعی و جزیره‌ای است.یعنی هم در شناخت مسأله، مشکل وجود دارد و هم در ارائه پاسخ به ریسک‌ها که یک فرایند ناکارآمد را ترتیب داده است.
مدیر ریسک تأمین سرمایه ملت
درخصوص ریسک‌های ذاتی پیش روی بازارهای مالی در ادبیات مدیریت ریسک، کارشناسان و مؤسسات تخصصی ریسک، بحث و بررسی زیادی انجام داده‌اند.نوسانات طولانی همواره درشرایط اقتصادی، محیطی، ژئوپلیتیکی، اجتماعی و تکنولوژیکی پیش روی تمام بازارها قرار دارد که هر کدام از این شرایط در یک بازه زمانی و حتی به‌صورت همزمان، ماهیت ریسک‌ها را با تغییر مواجه می‌کند.بازارسرمایه ایران در سال‌های اخیر و بواسطه تغییرات غیرساختاری وکارشناسی نشده، تنش‌هایی را تجربه کرد که سرمایه‌گذاران را در معرض انواع ریسک‌ها با سطح نامطلوب قرار داد.
اساساً چهار طبقه ریسک، شامل ریسک‌های مالی، عملیاتی، استراتژیک و عدم تطبیق با مقررات وجود دارد.هرکدام از این ریسک‌ها، ابعاد متفاوتی را از نظرتأثیرگذاری بر کسب و کارها در بازار دارند.سرمنشأ بسیاری از این دست ریسک‌ها در بازار سرمایه ایران، ریسک شهرت (Reputation risk) است.با توجه به تغییر مکرر قوانین و مقررات در سال‌های اخیر، شهرت بازار سرمایه نزد بسیاری از سرمایه‌گذاران خدشه‌دار شده و آنها را ریسک گریز کرده که این امرآسیب جدی بر پیکره بازار داشته وشرایط نااطمینانی را رقم زده است.نتیجه این امر، شکل‌گیری روند پرشتاب خروج نقدینگی و به‌دنبال آن ریسک عدم نقد شوندگی دارایی‌ها به‌صورت مقطعی یا ریسک نقدینگی برای برخی از نهادهای مالی است. بازار سرمایه، دارای ریسک‌های عملیاتی عمده‌ای است که در دل آن نهفته بوده که از نظر ناظران پنهان یا مغفول مانده است.به‌عنوان نمونه، نهاد ناظر برای خروج شرکت‌های پرریسک در دو سال اخیر اقدام قابل توجهی انجام نداده تا همان طور که به‌دنبال ورود ناشرین جدید به بازار بوده، زمینه خروج شرکت‌های پرریسک را در بازار فراهم کند.بنابراین، در صورت خروج شرکت‌های پرریسک در مجموع، از نظر محتوایی، ریسک بازار را کاهش داده و مسیر باثباتی را برای آن ترسیم می‌کند که این مهم می‌تواند یکی از مؤلفه‌ها و شاخص‌های کلیدی پاسخ به ریسک باشد. درخصوص حاکمیت شرکتی و چهارچوب‌های آن در شرکت‌ها، هنوزاتفاق خاصی رخ نداده،
چرا که هسته اصلی مدیریت ریسک در سازمان‌ها، پیاده‌سازی حاکمیت شرکتی براساس چهارچوب مدیریت ریسک است.این یعنی، مهم‌ترین مؤلفه‌های ریسک به‌صورت ناقص در شرکت‌ها، اجرا شده‌اند.
هر چند که اولویت سازمان‌های موفق درجهان، طراحی الگوهای حاکمیت شرکتی مبتنی بر مدیریت ریسک است که البته برای آنها نیز ارزش افزوده ایجاد می‌کند.به‌طور کلی، بازار سرمایه در مواجهه با تغییر قوانین و مقررات در شرایط پرریسکی(High Risk) قرار دارد.ریسک قیمت‌گذاری دستوری بر کالاها و تعیین حدود بر نهادهای مالی، تعادل بازار را بر هم زده که این امر، یک چالش کلان است که در یک بازار رقابتی، بخش اعظمی از آن با قیمت‌گذاری دستوری و انحصار مواجه است. ناگفته نماند که ذینفعان آن، در این بازار انتفاع خوبی را از این تفاوت به‌دست آورده‌اند. لذا ریسک آن متوجه سهامداران شرکت‌ها و بازدهی آن هم نصیب سایر بازیگران دارای رانت شده است.برای این پدیده نامیمون، هنوز که پایانی متصور نیست.نتیجه آن هم سبب ضعف در زنجیره تأمین مالی و تأمین نقدینگی برای بازار سرمایه و بنگاه‌های ذیل آن است.لذا به‌دنبال تأخیر در تصمیم‌گیری برای خروج از قیمت‌گذاری دستوری، ریسک‌های عملیاتی و ریسک‌های مالی متوجه بازار سرمایه شده‌اند.ریسک‌های نرخ ارز، نرخ بهره و مسائل مرتبط با عوامل سیاسی، تنش بازار سرمایه ایران را بیشتر کرده و سرمایه‌گذاران چشم‌انداز روشنی از ابعاد آنها ندارند.
به عنوان نمونه براساس گزارش مجمع جهانی اقتصاد
(World Economic Forum) در سال 2022، از انتهای سال 2020 تا 2022 قیمت کامودیتی‌ها حدود 30 درصد رشد داشته اما این رشد به رغم همبستگی مثبتی که با بازار سرمایه ایران دارند به‌دلیل تحریم، تأثیر آن بر کارکرد بازار سرمایه ایران چندان مؤثر نبوده و ریسک استراتژیک برای بازار سرمایه به حساب می‌آید.موضوع دیگری که باید به آن پرداخته شود نحوه مدیریت ریسک‌ها است که عموماً مقطعی و جزیره‌ای است.یعنی هم در شناخت مسأله، مشکل وجود دارد و هم در ارائه پاسخ به ریسک‌ها که یک فرایند ناکارآمد را ترتیب داده است.
آدرس مطلب
http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/7874/10/607255/0
ارسال دیدگاه
ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.- دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
- از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
- دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
ویژه نامه
ویژه نامه ها
.jpg)
