تخصص گرایی در دنیای نشر امروز

وقتى بحث داغ چاپ و نشر به میان کشیده مى شود، ناگزیر پاى ناشر هم به بحث باز مى شود. به هر شکل آثار با رهبرى ناشر است که به سرانجام انتشار مى‌رسند! هر ناشر در انتشارات از بررسى کار توسط هیأت بررسى و تحریریه و … مى آغازد تا به پخش و مارکتینگ آن برسد. منظور من در این جا این نیست که بگویم ناشر چه وظایفى دارد، بلکه مى خواهم به این واسطه پرسش یکى از دوستان را در این جا مطرح کنم که آیا باید ناشران تخصص گرا تعدادشان زیادتر شود؟ آیا بهتر است ناشران در زمینه فعالیتشان تخصص داشته باشند؟ در هر کشورى،  شرایط چاپ و نشر ممکن است با دیگرى متفاوت باشد. نگاه به ناشر و شرایط او نیز اینچنین است که متفاوت خواهد شد. در برخى کشورها این شرایط تفاوت بیشترى هم دارد، که در اینجا مجال صحبتش نیست.
امروزه دیگر زمان قاجار نیست که ارتباط با خارج و داخل فقط در دست شاهان باشد. قرن ١٨ اروپا نیست که با پیدایش انتشارات براى اولین بار روبه‌رو باشیم و واژه های انتشارات و‌کتابفروشی یکی باشند. نمى گویم مانند آقاى اَشِت Hachette در قرن ١٩، الزاماً باید حقوقدان بود و از دولت جایزه گرفت و اولین  دایرةالمعارف را منتشر کرد. فقط، شاید در واکنش به این پرسش‌ها بشود  گفت که در قرن ٢٠ و  بیشتر از آن در قرن ٢١ که کتاب شکل الکترونیکى هم پیدا کرده است، و در عصرى که براى بسیارى از موضوعات  زیرمجموعه و زیر زیر مجموعه تعریف شده، تخصص گرا بودن ناشرین دور از ذهن و انتظار نیست. همواره این ادعای تخصص گرایی در خطه اى که ما زیست مى کنیم، از نظر من، به تمامیت، نه شرط لازم بوده است و نه کافى!
اما پرواضح است که در زمینه اى که تخصص همگان نیست ( بگذریم از ناشران عمومى) ناشرى که خود در آن زمینه  مخصوص  تحصیل کرده یا تجربه کافی دارد،  بسیار روان تر و پر فایده تر براى مخاطب و گروه زیرنظرش در انتشارات، فعالیت خواهد کرد. چه از نظر علمى و چه از نظر شناخت نیاز مخاطب و بازار کتاب.
به قول آلبر کامو ،«همه نشریات … علائق نسلى  را عرضه مى کنند که هیچ چیزى را بر ما نمى بخشد… .»