ذخایر مملو از برنج ایرانی،‌ واردات این کالا را ممنوع کرد

امین محمودی
خبرنگار

​​​​​​​

برنج پس از گندم دومین کالای اساسی کشاورزی مورد مصرف عموم مردم کشورمان محسوب می‌شود به‌طوری‌که آمارها گواه آن است، سالانه به‌طور میانگین 3 میلیون و 200 هزار تن برنج در ایران مصرف می‌شود که عمدتاً 2 میلیون و 200 هزار تن آن برنج داخلی و یک میلیون تن نیز همواره از طریق صادرات تأمین شده است.
تولید 2 میلیون و 500 هزار تن برنج در کشور
امسال با وجود خشکسالی گسترده در کشور، میزان تولید برنج براساس اعلام مسئولان وزارت جهاد کشاورزی 2 میلیون و 400 تا 2 میلیون و 500 هزار تن برآورد شد که این میزان افزایشی 30 درصدی نسبت به سال زراعی گذشته داشته است. به‌طوری که امسال 730 هزار تن در گیلان، یک میلیون تن در مازندران، 250 هزار تن در گلستان و مجموعاً 500 هزار تن در استان‌های مرکزی و جنوبی برنج تولید شده است.
این امر ناشی از حمایت‌های دولت از کشت برنج در کشورمان از جمله کاهش 50 درصدی قیمت نهاده‌های کشاورزی از جمله کود و سم و زهکشی اراضی در استان‌های شمالی بوده است.
همین امر سبب شده قیمت این کالای اساسی پرمصرف از شالیکوبی‌های شمال کشور گرفته تا فروشگاه‌های زنجیره‌ای کاهش 20 درصدی را نسبت به ماه‌های گذشته داشته باشد با وجود این همچنان گزارش‌ها حاکی از آن است که انبارهای کشاورزان و شالیکوبی‌ها پر از برنج تولید داخل است.
از طرف دیگر دولت سیزدهم و وزارت جهاد کشاورزی برای بهتر مدیریت کردن بازار این محصول، ممنوعیت واردات در فصل برداشت محصول کشاورزان داخلی را ملغی اعلام کرد زیرا قیمت این محصول در بازارهای جهانی به مراتب ارزان‌تر از دیگر ماه‌های سال بود که از این طریق صرفه‌جویی ارزی صورت گرفت.
واردات بیش از یک میلیون و 300 هزار تن برنج به کشور
با این حال اما در هشت ماهه نخست سال برنج مازاد بر ظرفیت مصرف داخلی وارد کشور شد تا هیچگونه مشکلی در تنظیم بازار این محصول وجود نداشته باشد، به‌طوری‌که آمارهای گمرک در این بازه زمانی حاکی از آن است که یک میلیون و 331 هزار و 567 تن برنج به ارزش یک میلیارد و 630 میلیون و 884 هزار دلار وارد شده، این در حالی است که طی هشت ماهه نخست سال 1400 حدود 476 هزار و 787 تن از این محصول به ارزش 406 میلیون و 304 هزار دلار وارد کشور شده بود که می‌توان گفت واردات برنج به لحاظ وزنی افزایش 180 درصدی و به لحاظ ارزشی افزایش 301 درصدی را به خود دیده است.
طی یک ماه اخیر وزارت جهاد کشاورزی واردات برنج را ممنوع اعلام کرد چون واردات برنج نسبت به مصرف این کالای اساسی بیشتر بوده، به همین دلیل صادرات برنج نیز به کشورهای اوراسیا از جمله روسیه و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس آغاز شده است.
آمارهای خلاف واقع برای لغو ممنوعیت واردات برنج
با وجود آنکه کشورمان دیگر به هیچگونه برنجی برای تنظیم بازار داخل نیاز ندارد اما همچنان واردکنندگان به دنبال سود سرشار خود هستند که این امر می‌تواند بازار را دچار اختلال کند، به طوری که طی روزهای اخیر واردکنندگان با موج رسانه‌ای خود به دنبال لغو ممنوعیت واردات برنج هستند.
این انجمن با آمارهای خلاف واقع چه در مورد واردات و چه در مورد نیاز مصرفی مردم کشور، بدون توجه به آمار رسمی گمرک و به بهانه کوچک شدن سفره خانوار معتقد است همچنان باید 250 هزار تن برنج دیگر نیز وارد شود.
در همین خصوص رئیس انجمن واردکنندگان برنج ایران گفت: واردات برنج از نیمه آبان ماه سال‌جاری ممنوع و متوقف شده است و عملاً هیچ نوع برنج خارجی از گمرک ترخیص نمی‌شود.
 اخوان اکبری در گفت‌و‌گویی اظهار کرد: براساس آمار گمرک از ابتدای سال تاکنون (دی ماه 1401) حدود یک میلیون و 274 هزار تن برنج وارد شده‌، در حالی که نیاز کشور به واردات 1.5 میلیون تن است و تا پایان سال باید 250 هزار تن برنج وارد کشور شود.
وی گفت: هنوز مشخص نیست که ثبت سفارش‌هایی که از قبل انجام شده است مشمول این ممنوعیت هستند یا خیر و ممکن است برای هر یک از آنها بر اساس منشأ ارز، زمان ثبت سفارش آنها و کشور مبدأ واردات تصمیم‌گیری شود.
نیاز کشورمان به واردات برنج با توجه به افزایش 30 درصدی تولید این محصول حدود 800 هزار تن بوده است، با این حال دولت سیزدهم و وزارت جهاد کشاورزی جهت حفظ ذخایر استراتژیک کالاهای اساسی 500 هزار تن بیشتر از نیاز بازار، برنج وارد کرده‌اند تا بازار این محصول در کشورمان با اختلال مواجه نشود.
در وضعیت فعلی اما به نظر می‌رسد بهترین راهکار برای تنظیم بازار جلوگیری از واردات و ممنوعیت آن بوده که طی یک ماه اخیر صورت گرفته است، به‌طوری‌که اگر حجم زیادی از این کالای اساسی در انبارها ذخیره می‌شد خطر فاسد شدن آنها وجود داشت.