تثبیت بیش از 10 میلیون و 400 هزار شغل در بخش خدمات

ایلیا پیرولی
خبرنگار



گزارش‌های مرکز آمار ایران نشان می‌دهد، اشتغال در بخش خدمات طی تابستان سال‌جاری، دارای بیشترین ثبات بوده، به‌طوری‌که بیش از 10 میلیون و 412 هزار شاغل خدماتی در تابستان سال گذشته در سه ماهه دوم امسال نیز در همین بخش شاغل مانده‌اند.
بر پایه داده‌های مرکز آمار ایران، نرخ اشتغال کشور در تابستان سال‌جاری به 37.3 درصد رسیده که نسبت به تابستان سال گذشته با افزایش 0.1 درصدی مواجه شده است. به‌عبارتی مجموع شاغلان با اضافه شدن بیش از 373 هزار نفر به شاغلان کشور به 23 میلیون و 778 هزار و 714 نفر رسیده است. در این میان، اشتغال بخش خدمات مثل دو سه فصل گذشته همچنان روند صعودی داشته است و توانسته سهم عمده خود را در تولید ناخالص داخلی افزایش دهد. نشان به آن نشان که از تابستان سال گذشته به تابستان امسال سهم شاغلان این بخش با 1.6 درصد رشد از 48.8 درصد به 50.4 درصد رسیده است. بازگشت رونق به بخش خدمات پس از یک دوره رکود به دلیل شیوع ویروس کرونا نشانی این افزایش اشتغال در این بخش است. با اضافه شدن 546 هزار و 705 شغل جدید در حوزه خدمات حکایت شاغلان این بخش را در تابستان امسال به 11 میلیون و 976 هزار و 81 نفر رسانده است.
داده‌های ارائه شده نشان می‌دهد که این مقدار افزایش در بخش خدمات منتهی به تابستان سال‌جاری، تنها تعداد شاغلانی را گزارش کرده که به جمع شاغلان بخش خدمات افزوده شده است؛ اما با توجه به این مبنا که شاغلان کل همواره تعدادشان متغیر است، جابه‌جایی شاغلان نیز در بخش‌های اقتصادی قابل توجه است و براساس همین فرایند جریان نیروی کار است که می‌توان ثابت کرد که چه بخش‌هایی دارای بیشترین ماندگاری و تثبیت شغل را داشته‌اند و چه بخش‌هایی نیز دارای بیشترین بی‌ثباتی بوده‌اند.
به معنای ساده‌تر، بر پایه داده‌های آماری می‌توان جابه‌جایی نیروی کار بین بخشی را از طریق فرایند جریان نیروی کار بررسی کرد که در این میان داده‌ها نشان می‌دهند در تابستان امسال، بیش از 91 درصد شاغلان بخش خدمات در سه ماهه دوم سال گذشته همچنان در تابستان امسال نیز شغل خود را حفظ کرده‌اند که حکایت از ماندگاری شغل در بخش خدمات نسبت به دیگر بخش‌های صنعت و کشاورزی دارد.
تحلیل داده‌های آماری در تابستان سال 1400 به تابستان سال 1401 از جریان نیروی کار نشان می‌دهد که بیشترین ثبات اشتغال در همین بخش خدمات رخ داده است. براساس تحلیل داده‌های آماری جریان نیروی کار از تابستان سال 1400 به تابستان سال 1401، با افزوده شدن بالغ بر 500 هزار نفر، شاغلان بخش خدمات به بیش از 11 میلیون و 976 هزار نفر رسیده که حکایت از آن دارد از تابستان سال گذشته تا همین تابستان امسال 7.2 درصد از این میزان جمعیت که حدود 822 هزار نفر را شامل می‌شود به بخش صنعت مهاجرت کرده‌اند. در همین مدت، نزدیک به 200 هزار نفر نیز به بخش کشاورزی مهاجرت کرده‌اند و در این بخش شاغل شده‌اند.
با توجه به بررسی داده‌های جریان نیروی کار، بیش از 10 میلیون و 412 هزار شاغل خدماتی با تثبیت اشتغال مواجه شده‌اند که بالاترین ماندگاری اشتغال را به خود اختصاص داده‌اند.
در این میان بیشترین درصد انتقال در بخش‌های عمده فعالیت اقتصادی مربوط به تغییر اشتغال در بخش صنعت به خدمات از تابستان سال 1400 به تابستان سال 1401 به میزان 13.2 درصد بوده و کمترین میزان انتقال مربوط به انتقال از بخش خدمات به کشاورزی با میزان 1.6 درصد بوده است.
به بیان معنای دیگر، درصد کسانی که از تابستان سال گذشته هنوز در بخش خدمات باقی مانده و همچنان در همین بخش شاغل هستند، نسبت به درصد کسانی که در همین بازه زمانی در بخش‌های صنعت و کشاورزی اشتغالشان را حفظ کرده‌اند، بیشتر است.
در تابستان سال 1400، از شاغلان مشترک در فصل تابستان 1400 و 1401، 16.5 درصد در بخش کشاورزی، 33.9 درصد در بخش صنعت و 49.6 درصد در بخش خدمات مشغول به فعالیت بوده‌اند که این مقادیر برای بخش‌های عمده فعالیت اقتصادی در تابستان سال 1401، به ترتیب، 16.2 درصد، 32.9، و 50.9 درصد برای شاغلان در بخش‌های کشاورزی، صنعت و خدمات بوده است. بنابراین بیشترین جابه‌جایی شاغلان از بخش‌های کشاورزی و صنعت به بخش خدمات بوده است.
کل جمعیت ایران که در سن کار (15 ساله و بیشتر) قرار دارند، در تابستان امسال 63 میلیون و 702 هزار نفر برآورد شده است. از این تعداد تنها حدود 26 میلیون و 112 هزار نفر تمایل به کار کردن دارند و بقیه جزو جمعیت غیرفعال محسوب می‌شوند. همچنین نرخ بیکاری از 9.6 درصد در تابستان سال گذشته به 8.9 درصد در تابستان امسال رسیده است. براین اساس جمعیت بیکار کشور در تابستان امسال 2 میلیون و 333 هزار نفر بوده است.


برش
​​​​​​​بررسی آماری نشان می‌دهد که بخش خدمات با بیش 91 درصد و بخش صنعت بالغ بر 82 درصد و کشاورزی با بیش از84 درصد بالاترین مقدار تثبیت شغل از تابستان سال 1400 تا تابستان امسال را به خود اختصاص داده‌اند.
بیشترین درصد انتقال در بخش‌های عمده فعالیت اقتصادی مربوط به تغییر اشتغال در بخش صنعت به خدمات از تابستان سال 1400 به تابستان سال 1401 به میزان 13.2 درصد است
کمترین میزان انتقال مربوط به انتقال از بخش خدمات به کشاورزی با میزان 1.6 درصد بوده است.