زیارت مرد مقدس و بزرگداشت غلبه بر تنزه‌طلبی

سیدعلی سیدان
روزنامه‌نگار
​​​​​​​
این عکس را حدود یک سال پیش گرفتم. در ایامی غیر از ایام شهادت سردار. حالا می‌بینیم و می‌شنویم که جمعیت‌های کثیری از مردم در روز شهادتش به سمت مزار مقدس او روانه شده‌اند. اینجا دقیقاً همان نقطه‌ای است که همه بافته‌های واهی درباره دین سیاسی و دین سنتی دود می‌شود و به هوا می‌رود. زائران مزار این سیاست‌مردِ بزرگ، خود را عمیقاً در حال گزاردن یک آیین و عمل مقدس می‌یابند و در عین حال کاملاً به دلالت‌های سیاسی عمل‌شان واقفند.
جامعه‌نشناس، با تحمیل ذهنیت خودش به واقعیت مفهوم می‌سازد و با نگاهی از برج عاج، این مردم را موم دست پروپاگاندای حکومت معرفی می‌کند. جامعه‌نشناس، با برجسته کردن «پروپاگاندا» به عنوان متغیر اصلی و مستقل، بر نیروی درون‌جوش و خودآگاهانه مردم و جذبه این مرد مقدس سرپوش می‌گذارد؛ اما واقعیت آن است که مردمِ انقلابی و مقاوم ایران، در برابر امواج پوچیِ جهان مدرن و مناسک میان‌تهی متحجران، سنگری از آیین‌های عمیقاً مقدس و عمیقاً سیاسی ساخته‌اند و با این آیین‌ها، روحیه‌شان را برای مبارزه بازیابی و بازسازی می‌کنند.
متحجر، این آیین‌ها را «بدعت» می‌شمارد و با یک فقه کوته‌نظر و قشری‌مسلک آن را پس می‌زند. لکن آنچه این مردم را در این نقطه از عالَم گردآورده نه داعیه بنا کردن دینی جدید یا اضافه کردن وصله‌ای به دین که استوار کردن بنای عهد قدیم است که همانا بندگی الله و اجتناب از طاغوت است. مردم برای بزرگداشت و تجدیدعهد با مرد مجاهدی گرد آمده‌اند که حقیقت دین را به یاد ما آورد و فراتر از یادآوری، آن را به صحنه کشاند. آن مردی که با خدایگان کفر و طاغوت و تحجر مبارزه کرد تا فراتر از لفاظی متحجران شمه‌ای از قیام سیدالشهدا را در وجود دوستان حقیقی اباعبدالله ببینیم. ببینیم که چگونه چهارده قرن پس از قیام حسینی می‌توان مانند صحابه حسین (ع) مُهجه خود را در راه حسین (ع) داد. دادنی که بی‌چشمداشت جبران و بازگشت باشد: «بذل».
اگر این بزرگمرد، با عمل مقدس‌اش لایق آن شده که به فوز عظیم شهادت نائل شود آیا به آن معناست که در زندگی‌اش خطایی نداشته و نمی‌توان درباره برخی اعمالش چون و چرا کرد؟ آیا به این معناست که هر کس برخی از سلایق و انتخاب‌های او را نپسندد و احیاناً نقد کند که از دین خارج شده و باید او را تکفیر کرد؟ کسانی که چنین اعتقادی دارند، درکی از امر مقدس ندارند و تصورشان از امر مقدس تنزه‌طلبانه است. بزرگیِ سلیمانی به این بود که خطر می‌کرد و مثل تنزه‌طلبان کنجی نمی‌نشست و غُر نمی‌زد. در چنین معرکه‌ای حتی خطای امثال او هزاران بار به بی‌عملی و بی‌گناهیِ تنزه‌طلب‌ها شرف دارد. بزرگداشت کسی مثل حاج‌قاسم، بزرگداشت خطر کردن و انجام امر و تکلیف ولی است. بزرگداشت غلبه بر تنزه‌طلبی و وارد شدن به آتش دنیاست به این شوق و امید که این آتش به گلستان سعادت و شهادت ختم شود.