بررسی امواج پست‌مدرن از نگاه علیرضا سمیع‌آذر

علیرضا سمیع‌آذر سال‌هاست درباره «هنر نوین ایران و جهان» می‌نویسد، نویسنده و پژوهشگر هنر که به‌تازگی کتابی با عنوان «امواج پست‌مدرن» روانه کتابفروشی‌ها کرده است. این کتاب که سومین جلد از مجموعه تاریخ هنر معاصر جهان به شمار می‌آید با همکاری نشر نظر در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.
اما تعریف پست‌مدرنیسم آن‌طور که در کتاب هم دربردارنده جریان‌های پراکنده‌ای است به‌منظور رهایی از محدودیت‌های هنر مدرنیستی پدیدار شدند. جریان‌هایی که اغلب بر ظرفیت‌های معنا شناختی اثر هنری متمرکز شده و تعامل روشنفکرانه‌تر با مخاطب و دوری از تأثیرگذاری‌های احساسی و روانی را درپیش گرفته‌اند.
سمیع‌آذر بعد از ذکر توضیحات بیشتری درباره به چالش کشیده شدن پارادایم مدرنیسم در سال‌های اولیه‌اش به فراگیری رویکردهای مشابهی در امریکا، اروپا و حتی آسیا اشاره کرده است: «مشخص شد که هنر پاپ بیش از هر جریان دیگری در قامت موج اصلی و محوری هنر پست‌مدرن ظاهر شده است. اگرچه ظهور هنر پاپ در امریکا رقم خورد، اما حالا می‌توان جلوه‌های مختلفی از آن را در دیگر نقاط جهان نیز مشاهده کرد.»
او در جای دیگری توجه خواننده را معطوف به این نکته کرده که پست‌مدرنیسم فاقد بیانیه روشن و مبانی نظری قابل‌تحلیل است و به‌جای یک موج مشخص قابل‌شناسایی، امواجی متنوع با رویکرد‌های گوناگون را در برمی‌گیرد.
اما نکته جالب اینکه امواج مذکور را تا حدی نتیجه توسعه فرهنگ شهری و زیبایی‌شناسی همگانی عنوان کرده که در عین‌حال تحت تأثیر عرصه‌های دیگری چون مد، رسانه، تبلیغات و بر فرآیندهای هنری نیز هستند. از جمله هنرمندانی که آثارشان در فصول مختلف این کتاب بررسی و نقد شده‌اند، می‌توان به روی لیکتن‌استاین، اندی وارهول، کلاس اولدنبرگ، دیوید هاکنی، گرهارد ریشتر، سیگمار پولکه، کریستو و دیمن هرست اشاره کرد.