حمیده امینی‌فرد
 ‌ خبرنگار
‌شاخص آلودگی هوای تهران دیروز بعدازظهر روی عدد 142 ماند. کمی کمتر از 150 و البته بیشتر از 100! این شاخص برای وضعیت ناسالم به کار می‌رود. وضعیتی که به گفته مسئولان شهرداری تاکنون، فقط چهار روز در سال تکرار شده و وضعیت تهران هرگز در این روزها به عدد بسیار ناسالم و خطرناک وارد نشده است. این درحالی است که مدارس تهران (ابتدایی) در طول امسال تنها به دلیل آلودگی هوا، 10 روز تعطیل شده‌اند و نگرانی‌ها برای تعطیلی اداره‌‌ها و دانشگاه‌ها هم وجود داشته است.
مسئولان شهرداری البته از این تعطیلی‌ها گلایه دارند. آنها معتقدند که با این قضیه احساسی برخورد شده است، چراکه در سال 74، زمانی که شاخص به بالای 250 رسیده، تصمیم به تعطیلی مدارس گرفته‌اند و حالا با وجود شاخص‌های پایین‌تر (150)، مدارس را تعطیل کرده‌اند.  یوسف حجت، مدیر جدیدی که به تازگی به جای محسن پور سیدآقایی، معاون سابق حمل ونقل عمومی نشسته است، از این آمارسازی‌ها گلایه دارد. حرفش این‌ است که تا امروز حدود 50 الی60 روز ناسالم برای گروه‌های حساس داشته‌ایم، اما این عدد در سال 88، 200 روز بوده و درحال حاضر به یک‌چهارم رسیده و یک التهاب کاذب ایجاد شده است! این مدیر شهرداری در حالی از مردم و کارشناسان می‌خواهد که برای اطلاع دقیق از آمارها به سایت شرکت کنترل کیفیت هوا مراجعه کنند که به گفته مرکز اورژانس تهران، تا یک هفته گذشته،  5 هزار و 161 نفر به دلیل بیماری‌های قلبی و تنفسی به این مرکز مراجعه کرده‌اند و اساساً مردم برای درک آلودگی و هوایی که غیرقابل تنفس است، نیازی به رجوع به شاخص‌ها ندارند! حجت همچنین از کاهش آلودگی در سطح کلان خبر داده است اما همچنان مسئولان دستگاه‌های درگیر، در پشت درهای بسته جلسات ویژه هوا نشسته‌اند و برای تعطیلی مدارس و حتی اداره‌‌ها تا پایان هفته نقشه می‌کشند. تصمیمی که در ظاهر تنها راهکار ممکن در هر دوره و هر مدیریتی و با هر شاخصی است، اما در این سال‌ها هرگز معلوم نشده که تا چه میزان در کاهش آلودگی هوا یا حتی مراجعات به اورژانس‌ها نقش داشته است.
برخی اتفاقاً بر این باورند که این تعطیلی‌های دقیقه نودی که بدون برنامه‌ریزی قبلی انجام می‌گیرد، تنها موجب سردرگمی والدین برای نگهداری از فرزندان‌شان می‌شود و ترددها در شهر افزایش می‌یابد، درحالی که تعطیلی اداره‌ها می‌تواند به سفرهای کوتاه خارج از پایتخت منجر شود.
برخی مسئولان البته آب پاکی را روی دست آنها ریخته و می‌گویند که فعلاً بحث تعطیلی اداره‌ها در دستور کار نیست.  قانون صراحتاً اعلام کرده در زمان بحران آلودگی هوا، مدیران باید با مرخصی پرسنل موافقت کنند. تعطیلی مدارس از جهتی تحت تأثیر اجرای طرح زوج و فرد است تا حرکت سرویس مدارس دچار اختلال نشود.
هم اکنون 27 هزار سرویس خودرویی مدارس در تهران فعال است. از طرفی با تعطیلی مدارس تهران، یک میلیون و 100 هزار دانش‌آموز و 54 هزار معلم خانه‌نشین می‌شوند که بنا به آماری می‌تواند سهم بسزایی در کاهش آلودگی داشته باشد.
شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، برای امروز هم افزایش غلظت آلاینده‌ها در بیشتر مناطق پایتخت را پیش‌بینی کرده است. عدم وزش باد مؤثر، پراکندگی آلاینده‌ها را محدود می‌کند و کیفیت هوا در مناطق پرتردد در وضعیت نامطلوب باقی می‌ماند.
‌واکنش شورایی‌ها به وضعیت آلودگی هوای تهران
موضوع آلودگی هوای تهران و انتشار بوی نامطبوع به جلسه هم‌اندیشی دیروز شورایی‌ها با شهردار تهران هم راه یافت.  این جلسه اگرچه تماماً به انتشار بوی نامطبوع  اختصاص یافت اما وضعیت هوای آلوده تهران، موجب شد تا سیل انتقادات و گلایه‌ها، صحن علنی شورای شهر تهران را بهم بریزد. شورایی‌ها اگرچه اغلب از وضعیت پایداری آلودگی ابراز ناراحتی کردند و هر کدام پیشنهادات و راهکارهایی هم ارائه دادند، اما هنوز نتوانسته‌اند به این سؤال مهم جواب دهند که اگر قرار است شما نیز مانند شهروندان تنها گلایه کنید و دست روی دست بگذارید، فرق‌تان با مردم عادی کوچه و خیابان چیست؟ کمیسیون اصل 90 مجلس هم اکنون تکلیف 9 دستگاه دخیل در آلودگی را مشخص کرده است. 17 دستگاه البته مسئولیت غیرمستقیم دارند، سهم هر دستگاه کاملاً مشخص و گزارش‌ها نیز تدوین شده، اما هنوز شاخص‌ها عدد نزدیک به بحران و اضطرار را نشان می‌دهند و تنها راهکار عملی، امید به آمدن باد و باران است.
رئیس شورای شهر تهران در گفت‌وگو با «ایران» با تأکید بر اینکه در این زمینه باید به دو موضوع منبع آلایندگی و انتشار ذرات معلق کمتر از 2.5 میکرون  توجه کنیم که کاملاً باهم متفاوت است، می‌گوید: در حوزه آلایندگی پای آلاینده‌های گازی، کامیون 1.3 درصد، تاکسی 9 درصد، موتور 21 درصد، وانت 9.5 درصد، اتوبوس 0.5 درصد و سهم خودروی سواری 37 درصد بوده است. اما در مبحث تولید ذرات معلق کمتر از 2.5 میکرون سهم خودروها 13 درصد، کامیون 15 درصد، و موتورسیکلت‌ها تنها 10 درصد بوده است. بنابراین برای تحلیل باید به این دو موضوع توجه ویژه شود.
وی در مورد بوی نامطبوع در تهران نیز اظهار کرد: هنوز تکلیف مشخص نشده اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که سهم گوگرد بالا رفته است و دقت داشته باشید که کارخانه سیمان مجاور تهران در 150 روز گذشته از مازوت استفاده می‌کرده است و آرادکوه به نظر می‌رسد نقش کمی داشته باشد.
حسن خلیل‌آبادی گفت: شاخص‌های آلودگی هوا در شهرری به 180 رسیده است و من از جانب مردم بویژه شهروندان ری که شاخص آلایندگی آنها در مرکز خطرناک قرار دارد، خواستار رسیدگی فوری و توقف فعالیت‌های دودزا و آلاینده هستم. در ماده 60 برنامه سوم به تعطیلی کارخانه‌های شن و ماسه در شهر، رأی داده شده‌ است اما در اجرای آن تعلل می‌شود و می‌بینیم که شب‌ها حدود 2 هزار اتوبوس در شهرری توقف می‌کنند و نیروگاه‌های بعثت و نیروگاه ری با اینکه آلاینده هستند، هیچ تصمیمی برای بهبود وضعیت آنها گرفته نشده است.
به گفته وی، باید به جای تعطیلی مدارس و اجرای طرح زوج و فرد که چاره‌ساز هم نیست، عزم و اراده جدی داشته باشیم.
تخریب مدیریت شهری به بهانه آلودگی هوا
محمدجواد حق‌شناس با بیان اینکه در حالی که فضای تنفس و سلامتی زن و مرد و کودک در خطر است، صدا وسیما و رسانه‌هایی که باید وجدان بیدار ملت باشند، فرصت را برای بهره‌برداری‌های سیاسی غنیمت شمرده و مدیریت شهری را به باد تخریب گرفته‌اند، گفت: آلودگی هوای شهرها یک شبه به وجود نیامده است و همه تقصیرات از آن مدیریت شهری نیست؛ چراکه سوخت بی‌کیفیت و صنعت خودروسازی ناتوان و بی‌خاصیت، هر دو در چنبره مافیای قدرت پشت صحنه و تحریم‌های اقتصادی است و شهرداری تهران نه نقشی در واردات سوخت دارد و نه در صنعت خودرو و سیاستگذاری‌های مربوط به آن دخیل است.
وی افزود: شهرداری تهران مسئول توسعه خطوط مترو و اتوبوسرانی و تاکسیرانی است؛ اما نقشی در تردد روزانه چهار میلیون خودرو و موتورسیکلت بی‌کیفیت و مصرف میلیو‌ن‌ها لیتر سوخت بی‌کیفیت با چند برابر استانداردهای مصرف سوخت در جهان ندارد.
وی یادآور شد: واقعیت این است که حتی دولت نیز چندان در آلودگی امروز هوای تهران مقصر نیست چون قدرت و اختیار لازم را ندارد اما این واقعیت را نمی‌توان کتمان کرد که طی سال‌ها در پرداخت سهم پایتخت‌نشینی خود کوتاهی کرده است و دولت باید بپذیرد که نباید هزینه‌های پایتخت کشور، با تمرکز صدها وزارتخانه و سازمان و سفارت و کنسولگری و تأسیسات و میلیون‌ها تردد کارمندان، از جیب شهروندان تهرانی بدون کوچک‌ترین مشارکت دولت پرداخت شود.‌

برش
اخطاریه هواشناسی درباره تشدید آلودگی هوا

سازمان هواشناسی با صدور اخطاریه‌ای از کاهش کیفیت هوا در حد ناسالم برای همه گروه‌ها تا چهارشنبه ۴ دی ماه در شهرهای صنعتی خبرداد.
به‌گزارش ایسنا با تداوم پایداری جو فردا سه‌شنبه (۳ دی ماه) افزایش غلظت آلاینده‌ها در شهرهای صنعتی و پرجمعیت پیش‌بینی می‌شود و این وضعیت تا چهارشنبه ۴ دی ماه ادامه می‌یابد که در پی آن کیفیت هوا تا حد ناسالم برای کلیه گروه‌های سنی کاهش می‌یابد.
در این شرایط خودداری از تردد غیرضروری در سطح شهر بویژه برای کودکان، افراد مسن و بیماران تنفسی و قلبی، اتخاذ تمهیدات لازم برای کاهش تردد شهری، مدیریت نوع سوخت واحدهای صنعتی در سطح و حومه کلانشهرها توصیه می‌شود.

وزیر کشور اعلام کرد: وابستگی سازمان‌های مردم‌‌نهاد به دولت را از سرتان بیرون کنید، حتی تخیلش نیز برای ما ضرر دارد.  به‌گزارش خبرگزاری صداوسیما، عبدالرضا رحمانی‌فضلی در یکصد وبیست‌وششمین جلسه شورای اجتماعی کشور به بحث جایگاه سازمان‌های مردم‌‌نهاد اشاره کرد و گفت: ما در اینجا به‌عنوان حاکمیت بحث سیاستگذاری می‌کنیم و باید بدانیم درک معنای فعلی آن چیست.در واقع با این مدل تجربه تازه‌ای می‌کنیم و به پختگی نرسیده‌ایم. حتی قانونی برای این نداریم و دو سه بار برنامه آن را تدوین کرده‌ایم، اما هر بار در عمل با اشکالاتی مواجه شده است و مجبور شده‌ایم عوض کنیم. او ادامه داد: درخواست می‌کنم واقع‌بینانه به مسأله نگاه کنیم و بدانیم کجای کار هستیم و براساس آن حرکت کنیم. وزیر کشور گفت: دولت دموکراتیک دولتی است که مبتنی بر رأی مردم است و ویژگی‌اش این است که نظارت‌پذیر و پاسخگو باشد و نظارت‌پذیری و پاسخگویی میسر نمی‌شود مگر اینکه ان‌جی‌او‌ها و مردم پای کار بیایند.
وی افزود: این‌گونه نمی‌شود که آن طرف جوی دولت باشد و این طرف مردم بایستند و (دولت) بگوید ما را نگاه کن و ببین ما چه‌کار می‌کنیم هر کجای کار که خوشمان آمد قبول کنیم و هر کجا که نخواستیم بگوییم به شما مربوط نیست. او گفت: وقتی نظارت‌پذیر و پاسخگو هستیم که مشارکت به معنای واقعی باشد یعنی در اجرا، عملکرد و فعالیت، دولت در حوزه‌های مختلف به‌صورت واقعی سازمان یافته باشد و به‌صورت عمومی ان‌جی‌او‌ها که در واقع مردم در ساختار‌های مختلف هستند بتوانند مشارکت واقعی داشته باشند. وی افزود: اگر این نباشد ولو اینکه مبتنی بر رأی مردم، دولت‌ها تشکیل شود، اما به معنای تام نمی‌توانیم بگوییم دولت دموکراتیک داریم بلکه دولت دموکراتیک دولتی است که بر تمام کار‌های حاکمیتی و سیاستگذاری، توسط مردم انجام شود.
وزیر کشور ادامه داد: اینها فضا‌هایی هستند که همین امروز نمی‌توانیم بگوییم این باشد و توقع‌ها را بالا ببریم و در عمل نتوانیم پاسخگو باشیم، بلکه همه اینها افق‌هایی است که ما باید گام به گام بسترسازی کنیم و از نظر فرهنگی، اجتماعی و به آن برسیم.

رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا از ثبت سه میلیون و ۲۰۰ هزار جریمه مربوط به معاینه فنی در پایتخت از ابتدای امسال تا پایان آبان‌ماه خبر داد.
به‌ گزارش ایسنا، سردار سیدکمال هادیانفر در حاشیه مراسم اختتامیه نخستین جشنواره فرهنگ رانندگی و انضباط ترافیکی در پاسخ به پرسشی در مورد وضعیت آلودگی هوا اظهار کرد: پلیس راهور در خصوص آلودگی هوا گزارش کاملی را به رئیس قوه قضائیه، وزیر کشور، رئیس سازمان بازرسی و هر مسئول دیگری که لازم است در مورد آلودگی هوا اطلاعات داشته باشد موضوع را نوشته و ارسال کرده است.

دیروز نمایندگان مجلس شورای اسلامی با طرح تبدیل حبس‌های ابد غیرحدی به حبس بیش از ۲۵ تا ۳۰ سال موافقت کرد. به گزارش ایسنا در جریان بررسی جزئیات طرح کاهش مجازات حبس تعزیری نیز، نمایندگان در مصوبه‌ای مقرر کردند تمام حبس‌های ابد غیرحدی به حبس درجه یک (حبس بیش از ۲۵ تا ۳۰ سال)، جزای نقدی بیش از ۱۰۰ میلیون تومان، مصادره کل اموال و انحلال شخص حقوقی تبدیل شود. همچنین مجلس در مصوبه‌ای مقرر کرد در صورت همکاری مؤثر مرتکب جرایم علیه امنیت کشور تعلیق بخشی از مجازات بلامانع است.

هدی هاشمی
 ‌ خبرنگار
کمیته اضطرار تشکیل جلسه داد و دوباره  تصمیم گرفت تا مدارس تهران تعطیل شود.  این بار اما نه فقط برای یک ‌روز. مسئولان اعلام کردند  تا آخر همین هفته مدارس شهر تهران  تعطیل است.  تعطیلی پی‌در‌پی مدارس شهر تهران صدای مسئولان آموزش و پرورش را هم در آورده است. این روزها وقتی آلاینده ها افزایش پیدا می‌کند کمیته اضطرار تشکیل جلسه داده و تنها راه چاره را هم تعطیلی مدارس می‌داند . آلودگی هوا در سه ماه گذشته 6 روز کل دانش‌آموزان و 10 روز دانش‌آموزان ابتدایی و 54 هزار معلم را خانه نشین کرد. با این حال مسئولان آموزش و پرورش می‌گویند که این تعطیلی کمکی به کاهش آلودگی هوا نمی‌کند. آنها در اکثر جلسات کمیته اضطرار با تعطیل شدن دانش‌آموزان مخالفت کردند. مسعود ثقفی، سخنگوی آموزش و پرورش شهر تهران در این باره می‌گوید: «فقط تعطیلی مدرسه راهکار مناسبی برای کم‌کردن آلودگی هوا نیست. بلکه باید کل ادارات و مراکز تفریحی را تعطیل کنند تا مردم از شهر خارج شوند.» با وی گفت‌و‌گویی انجام دادیم که می‌خوانید:
 آیا تعطیلی مدارس کمکی به کاهش آلودگی هوا می‌کند؟
به‌نظرم این تعطیلات هیچ تأثیری در کاهش آلودگی ندارد قبلاً هم وزارت آموزش و پرورش اعلام کرده است که این تعطیلات تأثیری هم در سلامت دانش‌آموزان ندارد همواره پیشنهاد ما این بوده است که اگر بخواهیم به نتایج قابل قبولی برسیم باید در کنار مدارس همه ادارات و مراکز تفریحی و رفاهی را هم تعطیل کنیم در این صورت هم امکان کاهش آلودگی هوا وجود دارد و هم می‌توانیم این امکان را به خانواده‌ها بدهیم که با فرزندانشان از شهر خارج شوند.
آماری دارید هر یک روز تعطیلی چه خسارتی به آموزش و پرورش می‌زند؟
موضوع فقط آموزش و پرورش نیست دانش‌آموزان هم در این میان متضرر می‌شوند. بسیاری از دانش‌آموزان از درس عقب می‌افتند و خانواده مجبور می‌شود که برای جبران از معلم خصوصی استفاده کند. معلمان هم در این میان ضرر می‌کنند و نمی‌توانند طبق زمان برنامه‌ریزی شده درس را به پایان برسانند. در سوی دیگر هم خسارتی است که مدارس به لحاظ هزینه‌های جاری برای  دانش‌آموز می‌بینند. البته اگر این تعطیلی‌ها به نفع سلامت دانش‌آموزان باشد ما مشکلی نداریم.
مسأله مهم دیگری که وجود دارد این است که کمیته اضطرار تصمیم به تعطیلی مدارس می‌گیرد اما همین کودکان به همراه مادرانشان در ادارات حاضر می‌شوند. این موضوع را در کمیته اعلام کردید؟
بله بارها و بارها گفتیم که این تعطیلی‌ها برای بسیاری از دانش‌آموزان مفید نیست و یکی از جدی‌ترین مخالفت‌های ما هم همین رفت و آمد دانش‌آموزان با مادرانشان به محل کار است. بسیاری از دانش‌آموزان پدر و مادرهای شاغل دارند. وقتی ما مدارس ابتدایی را تعطیل می‌کنیم به معنای این است که یا پدر و مادر شاغل باید فرزندش را به سر کار ببرند که آسیبش بیشتر است، یا به منزل کسی ببرند که بچه را نگه دارند که باز همان رفت و آمد و در معرض آلودگی بودن مطرح است یا باید بچه را در خانه تنها بگذارند که آسیب‌های دیگری ممکن است داشته باشد. ما در مدارس نمی‌توانیم بچه‌ها را یک ساعت سر کلاس نگه داریم. با اصرار خودشان به حیاط می‌روند و انتظار داریم پدر و مادرها فرزندان را در خانه نگه دارند؟ این بچه‌ها در مراکز تفریحی و در کوچه و خیابان بازی می‌کنند.
موضوع دیگر این است که وقتی طرح زوج وفرد اجرا می‌شود حرکت سرویس مدارس دچار اختلال می‌شود یکی از دلایلی که کمیته اضطرار تصمیم به تعطیلی مدارس می‌گیرد این است که همین سرویس‌ها حرکت نکنند آیا این دلیل قانع‌کننده‌ای است؟
خیر.کل سرویس مدارس شهر تهران حدود 8 تا 10 هزار خودرو است. این درحالی است که حداقل در شهر تهران هر روز حدود یک میلیون خودرو در رفت و آمد هستند. با این حال سرویس مدارس عموماً تاکسی است و این خودروها وقتی دانش‌آموز را به مدرسه می‌رسانند به سراغ کار اصلی خود یعنی مسافرکشی می‌روند. اما واقعاً این میزان تاکسی در میزان آلاینده‌ها تأثیرگذار است. باید از خودمان بپرسیم مگر بچه‌ها تولید آلاینده می‌کنند؟ تنها نکته‌ای که می‌توان در این میان گفت این است که شماری از یک میلیون دانش‌آموز تهرانی با سرویس به مدرسه می‌روند و آن خودروها تولید آلودگی می‌کند. اگر سرویس‌ها و وسایل نقلیه عمومی بچه‌ها را به مدرسه نرسانند در سطح شهر مسافران را جا به جا می‌کنند. همه تنها به‌دنبال تعطیل کردن مدرسه هستند. پیشنهاد ما همیشه این بوده که اگر می‌گوییم مدرسه تعطیل شود باید تمام ادارات و کارکنان دولت هم تعطیل شوند تا اگر قرار است تأثیری در کم شدن آلودگی هوا داشته باشد، با ترک شهر توسط خانواده این رخ بدهد یا با همین ترک شهر آسیب کمتری متوجه بچه‌ها شود.‌