
حال و روز «نی» زادگاه دو برادر کولبری که به مقصد نرسیدند
اینجا ما در بهشت میسوزیم
محمدرضا عزیزی
گروه ایران زمین
اهالی «نی» میگویند اینجا ما در بهشت میسوزیم. در جایی که همسایه دریاچه زریبار بزرگترین دریاچه آب شیرین ایران هستیم؛ در جایی که کوه و جنگلهای بلوط و دریاچه؛ تابلویی جادویی را خلق کردهاند که چشمان هر بینندهای را به تماشا میخواند؛ ما از فقر و بیکاری و کمبودهای زجرآور میسوزیم. تابستانها حتی در تأمین آب شرب سالم هم مشکل داریم و زمستانها با سرما و قطعی گاز و مسدودشدن جاده بهخاطر برف باید بجنگیم.
چشمان آزاد و فرهاد؛ دو برادر نوجوان کولبر، حالا برای همیشه بر طبیعت زیبا و چهره دل آزار فقر دهستان زریبار بسته شدهاند و خاموشی ابدی این دو برادر پرونده «نی» را بار دیگر باز کرده است. نی در مرز بهشت امکانات و استعدادهای طبیعی و دوزخ ناکارآمدیها و بیتدبیری ها و بیمهری برخی مسئولان تبدیل به موجودی دوقطبی شده است که حد میانه نمیشناسد. از یک سو «کوچر بیرکار»، ریاضیدان مهاجر کرد در آن سوی کوهستان، حد و مرزهای دشوار اما دست یافتنی بودن و برآمدن را به همولایتیهای جوان و نوجوان خود نشان میدهد و از سوی دیگر دهان باز گردنه رعب انگیز «تته» که حتی در میانه تابستان هم زیبایی دلفریبش را با طعمی از ترس و دلشوره به کام تماشاگر میچشاند، سختی زیستن و زنده ماندن در نی را برایت معنا میکند؛ برای پول در آوردن و زیستن در اینجا باید باری فراتر از وزنت را در معبری که گاه ۱۲ متر برف برآن مینشیند در مسیری 20 کیلومتری حمل کنی؛ باری بر دوشداری و جانی برکف؛ مسیر بازگشت به خانه شاید برای همیشه گم شود.
«کاک عثمان» پدر لاغر و تکیده فرهاد و آزاد خسروی در مسجد روستا ایستاده است و با چشمان گریان پذیرای تسلی دهندگانی است که از سراسر اورامانات به «نی» آمدهاند و در این چند روز با همراهی مردان روستا در گردنه تته در جستوجوی اجساد فرزندانش بودند. تسلی دهندگان او را در آغوش میکشند و او جمله «زحمتتان کیشا، به قوربان، خوالیدتان راضی بی» را مدام تکرار میکند. «زحمت کشیدید، قربان شما، خدا از شما راضی باشد» عثمان میگوید: «پسران من با بقیه پسران روستا فرقی ندارند، همه آنها بیکارند و همهشان میخواهند که لقمهای نان حلال بهدست آورند.»
به گفته عثمان، پسر بزرگتر توانایی جسمی ضعیفی داشت، لاغر اندام بوده و اولین بار بوده که برای کولبری راهی کوهستان شده است، اما پسر کوچکتر، «فرهاد» که ۱۴ ساله بوده چند باری بوده است که کار کولبری را در پیش گرفته بود.
دوستان و همراهان این دو برادر میگویند پس از گرفتار شدن در کولاک، آزادِ 17 ساله در همان روز سهشنبه زودتر از برادر کوچک خود یعنی فرهاد که پسر سوم خانواده است، بهدلیل نداشتن لباس گرم لازم در مسیر گردنه توان حرکت را از دست میدهد. فرهاد برای جستوجوی کمک بر میگردد، او یک کلبه کوچک را در 100 متری روستای «کماله» در منطقه اورامان مییابد اما تلاشش برای شکستن در کلبه که قفل بود نافرجام میماند؛ همراهانش میگویند آثار مشتهای کوبیده بر در او بعد از یافتن پیکرش نمایان بود.
روستای دو هزار و 500 نفری نی در سه کیلومتری مریوان و همجوار مرز کردستان عراق؛ همچون بسیاری از روستاهای منطقه وسیع اورامان در تنگنای فقر و بیکاری گرفتار است. مرگ دلخراش این دو برادر تصویر سیاه و تلخ محرومیت مردمان این منطقه را در شبکههای اجتماعی فریاد زد. فریاد چنان رسا بود که معاون اول رئیس جمهوری در حاشیه خبر مصاحبه یکی از خبرگزاریها با پدر این دو نوجوان کرد با ابلاغ یک دستور نوشت:
«مرگ جانگداز فرهاد و آزاد خسروی دو برادر نوجوان کرد، ذهن همه مسئولان و وجدان عمومی جامعه را سخت متأثر کرده است. این حادثه تلخ را به خانواده زحمتکش و داغدار آنان و مردم شریف مریوان تسلیت میگویم و از استاندار محترم کردستان میخواهم سریعاً برای رسیدگی به وضعیت معیشتی این خانواده نجیب اقدام کند و نتیجه را به اطلاع افکارعمومی برساند.»
دستور معاون اول رئیس جمهوری شاید مرهمی باشد بر زخم عمیقی که بر دل پدر و مادر و دو برادردیگر آزاد و فرهاد نشسته است اما درمان درد کوله بران نیست. مصوبات پیشین دولت برای ساماندهی معیشتی مرزنشینان که با عنوان کولبری فعالیت میکنند هنوز اجرایی نشده است.
افزایش امید به زندگی دریاچه ارومیه
ارومیه - خبرنگار «ایران»/ دیروز، با رهاسازی آب ۲ سد بوکان و شهرچای ارومیه در آذربایجان غربی بهسمت دریاچه ارومیه، امید به ادامه حیات این دریاچه در دل دوستداران آن تقویت شد.
طبق برنامهریزیها، ۶۹ میلیون مترمکعب از سد بوکان و ۴۵ میلیون مترمکعب از سد شهرچای ارومیه به این دریاچه سرازیر میشود که در مرحله نخستین رهاسازی آب از سدهای اقماری به دریاچه ارومیه، در مجموع ۱۱۴ میلیون مترمکعب آب به پیکره دریاچه میرسد.
«کیومرث دانشجو» مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجانغربی در این باره میگوید: با رهاسازی این میزان آب مناطق پاییندست سد تحت تأثیر قرار میگیرد و مردم و ساکنان محلی ضمن رعایت نکات ایمنی در زمان رهاسازی و پس از آن باید از نزدیکشدن به حریم و بستر رودخانهها خودداری کنند تا مشکلی در این خصوص پیش نیاید.
مدیرعامل آب منطقهای آذربایجانغربی همچنین از کشاورزان منطقه خواست، تا برای حمایت از برنامههای احیای دریاچه ارومیه از برداشتهای غیرمجاز آب در طول مسیر برای اهداف زراعی خودداری کنند.
همه کارشناسان داخلی و خارجی بر این عقیده هستند که مشارکت جوامع محلی در کنار اجرای طرحهای مختلف، نقش مهمی در احیای نگین آبی خطه آذربایجان دارد.

استاندار خوزستان در گفتوگو با «ایران»:
خسارات مردم اهواز و آبادان جبران میشود
زهره افشار - گروه ایران زمین/ بهدنبال بارش 90 میلیمتری در بازه زمانی سه ساعته در خوزستان و بالا آمدن فاضلاب در برخی از شهرهای این استان از جمله اهواز، کارون و آبادان، هنوز تخلیه آب و فاضلاب از نقاطی از اهواز مانند شهرک دانشگاه به پایان نرسیده و زندگی مردم ساکن در این مناطق به روال عادی بازنگشته است. مردم خسارت دیده خوزستان این روزها نه تنها نگران تکرار این مشکل درهفتههای پیش رو هستند بلکه چشم انتظار کمکهای دولتی برای جبران خسارتهای ناشی از این حادثه تلخ هستند. بالا آمدن آب و فاضلاب نه تنها به واحدهای مسکونی بلکه به خودروهای محبوس شده در پارکینگها و اسباب و اثاثیه مردم خسارتهای بزرگی وارد کرده است. درخصوص آخرین وضعیت آبگرفتگی ناشی از بالا آمدن فاضلاب در اهواز و کارون گفتوگوی کوتاهی با «غلامرضا شریعتی» استاندار خوزستان انجام دادهایم که در پی میآید:
آخرین وضعیت مناطقی که درگیر مشکل بالا آمدن آب و فاضلاب شده بودند چیست؟
با تلاشهای صورت گرفته فاضلاب بالا آمده در شهرهای کارون و اهواز تقریباً تخلیه شده و تا آخرین ساعات روز یکشنبه در شهرک دانشگاه، فاضلاب فقط بهصورت لکهای باقیمانده بود که از روز گذشته نیروهای شهرداری و آتشنشانی در حال شستوشوی خیابانها، مدارس و دیگر مراکز از آلودگی ناشی از فاضلاب هستند.
مردم بهدلیل مشکلاتی که تنها ناشی از قصور مدیریت شهری است و خودشان نقشی در آن نداشتهاند متحمل سختی و مشقت بزرگی شدهاند و در حال حاضر برای التیام روحیشان می خواهند خبرهای خوبی را از شما بهعنوان نماینده دولت در استان برای جبران این خسارت گسترده بشنوند.
من بهعنوان استاندار به مردم قول میدهم که بحث جبران خسارت به مردم خسارت دیده بزودی مصوب شود در واقع مردم خسارت دیده در بارش های اخیر همانند سیلزدگان مشمول کمکهایی برای جبران خسارت میشوند و بنیاد مسکن در روزهای آتی کار خود را برای تعیین و جبران خسارت آغاز میکند.
مردم با توجه ویژه رهبری برای حل مشکل فاضلاب اهواز امیدوار شدهاند که این بار مشکل فاضلاب این کلانشهر که به نظر میرسد چند دهه به حال خود رها شده بود بهصورت ریشهای حل شود، کارهای اجرایی در این زمینه آغاز شده است؟
گزارش جامعی از وضعیت فعلی فاضلاب اهواز و کارهای انجام شده و باقیمانده خدمت رهبری ارسال شده که خوشبختانه با ورود رهبری به این بحث، رئیس جمهوری و وزیر کشور دستورات لازم را به مسئولان ذیربط از جمله شخص بنده دادهاند که امیدواریم با نهایی شدن مبلغی که قرار است از سوی رهبری بدین منظور اختصاص یابد کارهای اجرایی آغاز شود.
سعید نیکو خصلت
عضو شورای شهر تبریز
هوای تبریز؛ باغ شهر سابق و بتن شهر کنونی آلوده است. شهری که ۷۵ درصد آلودگی هوای آن ناشی از وسایط نقلیهای است که ۱۰۰ درصد انرژی خود را از سوختهای فسیلی میگیرند. برای حل این معضل اما مسئولان سادهترین و پیشپا افتادهترین راه را انتخاب کردهاند؛ تعطیلی مدارس!
ساده اندیشی است اگر باور داشته باشیم معضل آلودگی هوا در کلانشهر تبریز با این راهکار حل میشود. مدارس تبریز تعطیل شد اما بقیه آزاد هستند و میتوانند با اتومبیل شخصی خود رانندگی کنند!
از کمپینهای مردمی در خصوص تحریم خودروی شخصی هم خبری نیست. احترام به محیط زیست و دغدغه حفظ آن برای نسل آتی، کار تیمی و مطالبه عمومی برای استفاده از حمل و نقل عمومی همچنان مغفول مانده است. جالب اینجاست که مردم تبریز بهعنوان مهمترین ذینفعان هوای سالم؛ حمل و نقل عمومی را حق مسلم خود ندانستهاند و برای آن هیچ مطالبه اجتماعی نداشته اند! هیچ یک از هیأت امنای محلات تبریز مسیر دو چرخهای نمیخواهند و برایش طوماری امضا نمیکنند. نگاهی به بایگانی مطالبات و مکاتبات شهروندان تبریزی با شورای شهر نشان میدهد که با وجود معضل دیرپای آلودگی هوا در تبریز، تاکنون نه از جانب مردم مطالبهای و نه از سوی مسئولان طرح و برنامهای برای اتوبوس برقی و تراموای برقی نبوده و کمبود چند صد دستگاه اتوبوس ناوگان شهری تبریز را نه مردم و نه مسئولان هیچگاه پیگیر نبوده اند! البته که باید برای مدرن کردن سیستم ناوگان حمل و نقل شهری تلاش بیشتری به خرج داد.