مرتضی احمدی و میراثی که از خود به جا گذاشت

تهران‌ وامدار اوست




بهروز غریب‌پور
کارگردان تئاتر
«ایران»: مرتضی احمدی پیش‌ از ظهر چهار سال پیش 30 آذر‌ماه یک هزار و سیصد و نود و سه در 90 سالگی به دلیل بیماری ریه و کهولت سن از دنیا رفت. او دهم آبان‌ماه یک هزار و سیصد و سه در تهران به دنیا آمد و هنگامی که از دنیا می‌رفت بخش عظیمی از فرهنگ فولکلور تهران را در آثارش ثبت و ضبط کرده بود. او میراث‌دار ِ فرهنگ فولکلور تهران بود و اگر نبود عشق بی‌حد و حصرش به زادگاهش تهران و حافظه‌ درخشان‌اش، اصلاً معلوم نمی‌شد چه بر سر فرهنگ فولکلور تهران در یک سده اخیر می‌آمد. در سالگرد این هنرمند فقید و نمایش، تلویزیون و سینما از او یاد کردیم. یادش گرامی.

یک: من هرگز توفیق آشنایی نزدیک و معاشرت با زنده یاد استاد فقید مرتضی احمدی را نداشتم، اما همیشه پیگیر فعالیت‌های هنری ایشان بودم و از دوستداران جناب مرتضی احمدی بودم و هستم. او هنرمندی اصیل و خلاق بود و اصالتی در کارهایش دیده می‌شد که گذر زمانه نتوانست این اصالت را بگیرد. او پیش‌پرده‌خوانی تأثیر‌گذار بود و از رهگذر سال‌های فعالیت در هنر‌های نمایشی سنتی  شمار ِ زیادی ترانه‌ها، واژه‌ها و تکه‌کلام‌ها و اصطلاح‌های تهران قدیم را  بر داشت و به تدریج آنها را ثبت و ضبط کرد. من از سال‌های دهه چهل و پنجاه در زمینه «خیمه‌شب‌بازی» فعالیت می‌کردم و به نوعی این هنر نمایشی با «تخت حوضی» هم در پیوند و ارتباط است و من به ضرورت و نیاز از ترانه‌های ثبت و ضبط شده به همت مرتضی احمدی در کار‌هایم استفاده می‌کردم. هرچند به دلیل این‌که با گروهی از اهالی پیشکسوت فعال در عرصه «خیمه‌شب‌‌ بازی»کار می‌کردم و چندان فعالیتی در نمایش «تخت حوضی» و گونه‌های دیگر نمایش‌های سنتی نداشتم کمتر فرصت آن پیش می‌آمد از حضور مرتضی احمدی بهره‌ بگیرم اما در شماری از «خیمه‌شب‌ بازی‌ها» از ترانه‌ها و اصطلاح‌های تهران قدیم ثبت و ضبط شده از سوی ایشان را استفاده می‌کردم. هنر نمایشی «تخت حوضی» در شمار هنر‌های نمایشی سنتی‌ است که در فضای فرهنگی تهران بیش از دیگر مناطق ایران رشد کرده است برای همین این گونه نمایش عمیقاً تحت تأثیر فرهنگ عامه تهران است و از رهگذر پیوند مرتضی احمدی با این گونه هنری فرهنگ عامه تهران از نابودی و گزند هجوم مدرنیته وایده‌های جهان جدید به پایتخت در امان می‌ماند. او بخوبی ریتم‌ها، موسیقی‌ها، ضرب‌آهنگ‌ها و رِنگ‌های موسیقی تخت حوضی را حفظ کرده بود و به اعتقاد من این متمایزترین وجه فعالیت و شخصیت و زندگی آن هنرمند فقید است و البته که او در مقام بازیگر سینما و تلویزیون و صداپیشه وجوه دیگر توانمندی‌ها و خلاقیت‌اش را به منصه ظهور رساند.
دو: او سال‌ها در صحنه نمایش کار کرد و با حضور در تلویزیون و گفتن نقش‌های متعدد به عنوان صدا‌پیشه، چهره‌‌ و صدایش شناخته‌تر شد. صدای گیرا و گرمی داشت و چند باری همدیگر را در برنامه‌ها و نشست‌های عمومی دیدیم و بسیار خوش‌مشرب و مهربان بود و  آن صدای گرم و گیرا و لحن شیرین، نقش‌هایش را شیرین‌تر می‌کرد و مجموعه این‌ها در آمیخته با آن اصالتی که یاد کردم از او چهره‌ای متمایز و متفاوت در عرصه هنر ایران رقم زد. شمار زیادی از دوستان در عرصه دوبله، بازی و... فعالیت کردند اما هیچ‌کدام هرگز مرتضی احمدی نشدند و به اعتقاد من همه این‌ها مایه گرفته از آن اصالت و پایداری و کوشندگی در حفظ و اشاعه فرهنگ فولکلور تهران بود. بسیاری از ما مدیون او هستیم. یادش گرامی.



آدرس مطلب http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/6953/24/494197/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه ها