اسپی مزگت؛ قدیمیترین خانه خدا در گیلان
نیایشگاه باستانی اسپی مزگت، مربوط به دورههای سلجوقی و صفوی است و در ۸۰ کیلومتری باختر شهر رشت و ۲۲ کیلومتری جنوب شهر تالش، در دهستان دیناچال پرهسر در حاشیه باختری رودخانه دیناچال جای دارد.
این اثر در تاریخ ۱۶ مهر ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۲۷۹۶ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. امروزه تنها ورودی اصلی بنا، نیمی از شبستان و چند دیوار مجاور آن سالم مانده است. ورودی اصلی شامل طاق بلند شاخص معماری دوره سلجوقی است.
به رغم این ادعا که این بنا در دوره ساسانی یک آتشکده بوده، اما در کاوشهای انجام شده هیچ نوع بقایای معماری یا سفال دوره ساسانی در اسپی مزگت یافت نشده است. سنگ نوشتههای بنا آن را وابسته به سده چهارم و آغاز سده پنجم هجری معرفی میکند و سفالهای یافت شده همگی وابسته به سده هشتم هجری (دوره ایلخانی) هستند.
با توجه به کاوش های باستانشناسی انجام شده در سالهای ۱۳۷۹، ۱۳۸۱ و ۱۳۸۵ توسط کارشناسان میراث گیلان از جمله یوسف فلاحیان، این مکان در دو دوره مورد استفاده بوده است. دوره اول یعنی قرون پنجم و ششم (همزمان با دوره سلجوقی) بنا ساخته شدهاست. بنا و محوطه اطراف آن حدود شش هکتار مساحت داشته است. در این دوره، بنا کاربری مسجد و عبادتگاه داشته و یک گورستان هم در مجاورت آن قرار داشته است. در دوره دوم، یعنی دوره صفوی بنا مجدداً احیا و مورد استفاده بوده است.
این اثر در تاریخ ۱۶ مهر ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۲۷۹۶ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. امروزه تنها ورودی اصلی بنا، نیمی از شبستان و چند دیوار مجاور آن سالم مانده است. ورودی اصلی شامل طاق بلند شاخص معماری دوره سلجوقی است.
به رغم این ادعا که این بنا در دوره ساسانی یک آتشکده بوده، اما در کاوشهای انجام شده هیچ نوع بقایای معماری یا سفال دوره ساسانی در اسپی مزگت یافت نشده است. سنگ نوشتههای بنا آن را وابسته به سده چهارم و آغاز سده پنجم هجری معرفی میکند و سفالهای یافت شده همگی وابسته به سده هشتم هجری (دوره ایلخانی) هستند.
با توجه به کاوش های باستانشناسی انجام شده در سالهای ۱۳۷۹، ۱۳۸۱ و ۱۳۸۵ توسط کارشناسان میراث گیلان از جمله یوسف فلاحیان، این مکان در دو دوره مورد استفاده بوده است. دوره اول یعنی قرون پنجم و ششم (همزمان با دوره سلجوقی) بنا ساخته شدهاست. بنا و محوطه اطراف آن حدود شش هکتار مساحت داشته است. در این دوره، بنا کاربری مسجد و عبادتگاه داشته و یک گورستان هم در مجاورت آن قرار داشته است. در دوره دوم، یعنی دوره صفوی بنا مجدداً احیا و مورد استفاده بوده است.
آدرس مطلب
http://old.irannewspaper.ir/newspaper/page/7963/17/620658/0
ارسال دیدگاه
ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
ویژه نامه




























