آزمون بزرگ دولت تازه لبنان

 محمدعلی مهتدی
کارشناس ارشد مسائل خاورمیانه

1) انفجار دیروز در بیروت، در میدان شهید سیدعباس موسوی و در نزدیکی رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، ادامه سلسله انفجار هفتههای گذشته است که از سوی عوامل تکفیری علیه مقاومت اسلامی در لبنان و به طور کلی علیه محور مقاومت در منطقه صورت میگیرد.
هر چند گروه موسوم به «گردانهای عبدالله عزام» مسئولیت این انفجار جنایتبار را برعهده گرفته اما همگان میدانند که گروهها و اسمها صرفاً پوششی است و مرتکبین اصلی این جنایات دستگاههای امنیتی کشورهایی هستند که از امکانات مالی و فنی و اطلاعاتی لازم برخوردارند.
در این انفجار نیز که در یک میدان پررفت و آمد صورت گرفت، قبل از آن که آسیبی جدی به ساختمان رایزنی فرهنگی ایران و کارکنان آن برسد، آسیب اصلی به خودروهای رهگذر و شهروندانی رسید که هیچ ارتباطی با اهداف سیاسی جنایتکارانی که پشت این انفجارها پنهان شدهاند، ندارند.
نکته مهم اینجاست که این نخستین انفجار پس از تشکیل کابینه آقای تمام سلام است و به همین دلیل امتحان بزرگی برای دولت آقای تمام سلام محسوب میشود که نشان بدهد تا چه حد میتواند در مبارزه با تروریسم تکفیریها و بازگرداندن امنیت و آرامش کشور موفق باشد.
البته این جنایات با آنچه در سوریه میگذرد مرتبط است و اتومبیلهای سرقت شده در آن سوی مرز بمبگذاری و به داخل لبنان ارسال میشود و به گفته آقای نهاد المشنوق، وزیر کشور لبنان، برای پایان دادن به این وضع باید گذرگاههای تروریستها در دو سوی مرز سوریه و لبنان بسته شود. کنترل بخش سوریه مسئولیت ارتش سوریه است که بزودی با پیروزی در نبرد شهر «یبرود» این گذرگاهها را خواهد بست، اما بستن بخشهای داخل خاک لبنان مسئولیت دولت لبنان است که باید جدیت خود را در این مورد نشان دهد.
2) چارچوب تحولات اخیر لبنان به تغییر در مواضع عربستان سعودی بازمیگردد. باراک اوباما رئیسجمهوری امریکا در آینده نزدیک به ریاض سفر میکند و از آنجا که مشخص شده عربستان و بخصوص دستگاه امنیت خارجی این کشور و در رأس آن شاهزاده بندر بن سلطان از بسیاری گروههای تروریستی و تکفیری در منطقه حمایت میکند، امریکا فشار زیادی روی عربستان وارد آورده تا در آستانه سفر اوباما به عربستان در این سیاست خود تغییر ایجاد کند.
نشانههای این تغییر در گزارشها بازتاب دارد مانند این که بندر بن سلطان از مسئولیت دستگاه امنیت خارجی کنار گذاشته شد و به جای او شاهزاده محمد بن نایف وزیر کشور عربستان که سالها در این سمت بوده و گفته میشود در مبارزه با القاعده در داخل عربستان موفق بوده جایگزین او شده است. شاهزاده محمد بن نایف اخیراً سفری به امریکا داشته و مورد تأیید امریکاییها هم است، آن هم در حالی که دولت اوباما از بندر بن سلطان دل خوشی نداشت و مشخص شده بود که بندر با اتکا به نفوذی که در امریکا به هم زده عملاً به مقابله با سیاستهای دولت اوباما در خاورمیانه برخاسته بود. در همین راستا شاهد بودیم عربستان قانون مبارزه با تروریسم را تصویب کرد و شرکت اتباع خویش در جنگ سوریه را ممنوع اعلام کرده و برای آن مجازات 3 تا 20 سال زندان تعیین کرد. به زعم تحلیلگران تشکیل کابینه لبنان بعد از 10 ماه انتظار نیز نشانه دیگری از همین تغییر سیاست است، چون پیش از این عربستان به تمام سلام نخست وزیر لبنان فشار وارد میآورد که کابینه باید بدون حضور نمایندگان حزبالله باشد و این هم امکانپذیر نبود بر این اساس، تمام سلام نمیتوانست دولت خود را تشکیل دهد. خطر این وضعیت زمانی مشخصتر شد که لبنان در لبه یک خلأ سیاسی قرار گرفت، چون در ماه آوریل باید در لبنان انتخابات صورت گیرد و در صورتی که کابینهای وجود نداشت، انتخابات هم شکل نمیگرفت، این در شرایطی است که دوره ریاست جمهوری میشل سلیمان هم رو به پایان است و اگر دولت تشکیل نمیشد، لبنان کشوری بدون رئیس جمهوری، پارلمان و کابینه بود، به این دلیل امریکاییها به عربستان فشار وارد آوردند که مانع تشکیل دولت تمام سلام نشود.

ادامه در صفحه 24