پاتک رسانه ای

مقدمه / با روی کار آمدن دولت سیزدهم و سر دادن شعارهای انقلابی و عدم نگاه به غرب موجی از امید را نسبت به سیاست خارجی منطقه‌ای ایران در محور مقاومت ایجاد شد. با وجود اینکه سیاست ایران در منطقه و بخصوص نسبت به محور مقاومت به گونه‌ای ثابت است، اما در دولت گذشته، با نگاه غرب گرایانه نسبت به محور مقاومت حالت انفعالی صورت می‌گرفت. اکثر گروه‌های محور مقاومت سیاست جمهوری اسلامی را به‌عنوان مبنای کار خود قرار داده و بر اساس آن دست به کنشگری می‌زنند. دولت سیزدهم با توجه به تحولات منطقه‌ای و نظم در حال شکل‌گیری، به‌دنبال توسعه روابط خود با کشورهای منطقه بخصوص کشورهای جنوبی حاشیه خلیج‌فارس است. دورهای مذاکراتی با عربستان سعودی در بغداد در اوج جنگ ائتلاف سعودی علیه انصارالله و کشتار مردم یمن، سفر معاون سیاسی وزارت امورخارجه به امارات و سفر طحنون بن زاید به ایران، روابط با قطر، توسعه مناسبات با طالبان و همچنین روابط پایدار با ترکیه بخشی از عملکرد خارجی جمهوری اسلامی در حوزه منطقه‌ای است که به طور مستقیم یا غیر مستقیم بر محور مقاومت تأثیر‌گذار خواهد بود. کنشگری‌های گروه‌های محور مقاومت به تحولات در حال وقوع و نوع واکنش ایران به این کنش‌ها باعث شده است که یک موجی رسانه‌ای مبنی بر تقدم منافع ایران بر سایر گروه مقاومت در اذهان ادراک‌سازی شود. بخصوص آنکه رسانه‌های دولت نتوانستند پروژه اقناع‌سازی را نسبت به این تحولات در حال وقوع پیوست بزنند.
 
 
 سیاست‌های منطقه‌ای ایران در دولت سیزدهم
دولت سیزدهم با شعار اولویت دادن به همسایگان و اهمیت به مناسبات منطقه‌ای، امری که در دولت قبل بسیار کم افق بود، سیاست خارجی خود را دنبال می‌کند. اتخاذ رویکرد عملگرایانه، امری که بارها و بارها از زبان رئیس دستگاه سیاست خارجی ایران، آقای عبداللهیان مطرح شد. اتخاذ رویکرد عملگرایانه به‌دنبال افزایش نقش ایران در مناسبات منطقه‌ای و همچنین کاهش تنش‌ها در منطقه است. به همین دلیل ایران به‌دنبال این است که روابط خود را با کشورهای همسایه منطقه‌ای بخصوص کشورهای جنوبی خلیج‌فارس ترمیم کند.
در ماه‌های گذشته شاهد تغییراتی ملموس در سیاست منطقه‌ای ایران بودیم به گونه‌ای که حتی کشورهای جنوبی خلیج‌فارس با وجود کارشکنی در برابر ایران، اما از تغییر موضع ایران استقبال کرده و به‌دنبال افزایش روابط با جمهوری اسلامی هستند که سفر منطقه‌ای وزیر امور خارجه و معاون سیاسی به کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و  مذاکراتی با عربستان در بغداد و سفر مهم مشاور امنیت ملی امارات به تهران در راستای تحولات جدید منطقه‌ای است.
با وجود این منطقه غرب آسیا شاهد تحولاتی میدانی و سیاسی بسیار مهم است. جنگ یمن، بحران سوریه و خروج امریکا از عراق و از منطقه، باقی مانده تروریسم داعشی و حضور رژیم صهونیستی در منطقه خلیج‌فارس از جمله رویداد‌های مهم جاری در این منطقه است که جمهوری اسلامی به همراه گروه‌های مقاومت به‌دنبال مدیریت و حل و فصل این بحران‌ها است. بحران هایی که هرکدام از گروه‌های مقاومت را درگیر خود ساخته و باعث کنشگری‌های مختلف در منطقه شده است که در مهم‌ترین و آخرین کنش این گروه‌ها، عملیات طوفان یمن انصارالله در تاریخ 17 ژانویه سال‌جاری که فرودگاه و پالایشگاه ابوظبی را هدف مورد هدف قرار گرفت.
وضعیت اقتصادی کشور و عقب نماندن از تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی باعث شده است، مسائل اقتصادی و همکاری تجاری بین جمهوری اسلامی و همسایگان خود از یک سو و سیاست دولت مبنی بر استفاده از ژئوپولتیک کشور برای ترانزیت و تبدیل شدن به هاب ترانزیتی منطقه از سویی دیگر، همکاری‌های ایران با کشورهای پیرامونی خود با وجود تنش‌ها، بهبود یابد. امری که می‌تواند دستاورد‌های اقتصادی و تجاری برای کشور باشد و همچنین موقعیت و نقش ایران را در تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی مطلوب‌تر کند و تأثیراتی را بر کشور‌های محور مقاومت داشته باشد.
  بازنمایی سیاست‌های منطقه‌ای ایران
با وجود اینکه رسانه‌های مختلف محور مقاومت همواره رویداد‌های و تحولات جمهوری اسلامی را مثبت ارزیابی می‌کنند و بخوبی این تحولات را پوشش رسانه‌ای می‌دهند، اما با وجود این در فضای مجازی و در تحلیل‌های رسانه‌ای می‌توان متوجه شد که حالت دوگانه‌ای بر فضای حاکم بر این رسانه‌ها وجود دارد. به گونه‌ای که در فضای مجازی و بخصوص در بین علاقه‌مندان به جمهوری اسلامی، در کشورهای محور مقاومت از ابزاری بودن این گروه‌ها برای نقش آفرینی‌ها ایران و به چالش کشیدن قدرت‌های بزرگ بخصوص امریکا صحبت می‌شود.با آوردن مثال‌هایی از روابط ایران با آذربایجان و ارمنستان و ادعای  حمایت ایران از ارمنستان با وجود شیعه بودن مردم آذربایجان، طوری عنوان می‌شود که آنچه برای جمهوری اسلامی مهم است، پیشبرد منافع خود است. هرجا منافع جمهوری اسلامی اقتضا بکند جمهوری اسلامی رفتار متفاوتی خواهد داشت. برای مثال در عراق و در بین علاقه‌مندان به جمهوری اسلامی و حشد الشعبی همین امر ملاحظه می‌شود به گونه‌ای که حتی در برابر خروج امریکا از عراق ایران به دو گونه متفاوت رفتار می‌کند، در صورتی که مذاکرات ایران در وین شکست بخورد، تحولات میدانی عراق بیشتر می‌شود و بر عکس.
یکی از آخرین تحولات که بازخورد بسیار مهم و ضریب بسیار بالایی در رسانه‌های محور مقاومت داشت و موجی از شادی و شعف را در این رسانه‌های و در فضای مجازی این گروه ایجاد کرد، حمله 17 ژانویه انصارالله به امارات بود. این حمله که با واکنش‌های مختلفی در بین گروه‌های مقاومت داشت، اما از سوی  برخی افراد در  ایران  تلویحاً محکوم شد. این درحالی است که در حمله انصارلله به پالایشگاه آرامکو، دستگاه سیاست خارجی آن را حق مشروع در برابر جنایت‌های سعودی می‌دانست.این دوگانگی در موضع‌گیری که بستگی به نزدیک شدن یا دور شدن جمهوری اسلامی به کشورهای جنوبی خلیج‌فارس دارد، موجب ایجاد ادارک‌سازی منفی نسبت به سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی شده است.در سوی دیگر با وجود مخالفت‌های گروه مختلف شیعی بخصوص چهارچوب همانگی با ریاست مجدد محمد حلبوسی بر پارلمان عراق، اما از سوی رئیس مجلس ایران، پیام تبریک برای انتخاب مجدد حلبوسی ارسال شد. این درحالی است که یک روز بعد از انتخاب حلبوسی، دادگاه فدرال عراق با توجه به حواشی صورت گرفته در جلسه اول پارلمان، فعالیت‌های هیأت رئیسه را به حالت تعلیق دارآورده بود.
سیاستمداران محور مقاومت بخصوص در عراق و لبنان اعتقاد دارند که دیدگاه در مورد این محور تغییر حاصل نشده است و آنچه در حال شکل‌گیری مسائلی است که سایرین  در حال رقم زدن آن هستند.

 پیشنهادات و اقدامات لازم
اینکه هر کشور برای خود یک ساختار تصمیم‌گیری مستقلی دارد بر کسی پوشیده نیست و جمهوری اسلامی در حوزه تصمیم‌گیری جزو کشور‌هایی است که نظام تصمیم‌گیری در آن کاملاً به‌صورت باز و میز گردی و با دخالت ارگان‌ها و نهاد‌های مختلف صورت می‌گیرد و این یک مزیت مثبت در مراتبی برای ایران محسوب می‌شود. اما با توجه به رویکرد تمدن ساز و انقلابی ایران، در حوزه منطقه‌ای و جهانی این تصمیمات بر کشورهای دیگر بخصوص گروه‌های محور مقاومت تأثیر‌گذار خواهد بود. در داخل نسبت به  برخی از اظهار نظر افراد انتقاداتی وجود دارد و در کشورهای محور مقاومت همچنین  رویکردی ساری و جاری است. امری که شاید در کوتاه‌مدت بتوان از آن عبور کرد، اما در میان‌مدت و بلندمدت می‌تواند از جنبه رسانه ای برای ایران منفی باشد .
در همین راستا پروژه اقناع‌سازی سیاست خارجی یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های برای مخاطبان داخل و خارج جمهوری اسلامی است امری که در داخل با چالش‌هایی همراه است و در کشور‌های محور مقاومت به سمت چالشی شدن در حال حرکت است. در صورتی که اقناع‌سازی صورت نگیرد، می‌توان در بلند مدت به دستاوردهای منطقه‌ای ایران  ضربه بزند.