دست و پا زدن برای ماندن

مقدمه / با خروج امریکا از افغانستان، همه نگاه‌ها و تحولات به عراق معطوف شده است، جایی که نیروهای امریکایی، طبق مصوبه پارلمان این کشور در سال 1398، باید تا پایان سال‌جاری میلادی که چند روزی به آن باقی نمانده است، خاک عراق را ترک کنند. شکست و نحوه خروج امریکا از افغانستان، موجی از انتقادات را به دولت جو بایدن تحمیل کرد. امریکا اکنون هم در داخل و هم در منطقه توسط هم پیمانان خود تحت فشار قرار گرفته است. همپیمانان امریکا همچون ترکیه و عربستان، به خوبی می‌دانند که بدون حضور نظامی امریکا در منطقه توانایی ایجاد موازنه قدرت را ندارند.
تجربه جنگ بین‌المللی تروریسم علیه محور مقاومت، باعث شد که این کشورها بیش از گذشته نسبت به خروج امریکا از عراق و منطقه نگران باشند. با توجه به این وضعیت، امریکا به دنبال این است که حضور نیروهای نظامی خود را برای مدت یک سال دیگر در عراق تمدید کند. ایالات متحده می‌خواهد با تغییر وضعیت نیروهای نظامی خود به نیروهای مستشاری، فشار به دولت مرکزی از ناحیه گروه‌‌های مقاومت را کم کند. چیزی که ایالات متحده نیاز دارد، زمان است.امریکا در حال حاضر با سه جبهه در حال نبرد است؛
با جمهوری اسلامی در ابعاد منطقه‌ای و هسته‌ای
با روسیه بر سر مسأله اوکراین
با چین با عنوان خطر بزرگ تهدید کننده هژمونی
حالا ایالات متحده باتوجه به چالش‌هایی که در پیش رو دارد برای توجیه حضور نظامی خود در عراق کارت‌های بازی خود را در این کشور فعال کند. امریکا در حال حاضر در عراق چهار کارت بازی دارد که به نوبت و یا با همدیگر در حال استفاده کردن از آنها می‌باشد.کارت‌های بازی امریکایی در عراق عبارتند از؛
تروریسم داعش
تنش بین اقلیم کردستان و دولت مرکزی عراق بر سر مناطق مورد منازعه
استفاده از گروه تشرین‌ها (موافقان حضور امریکا در عراق که از شیعیان هستند)
دولت همسو با سیاست امریکا
الف) تروریسم داعش
یکی از دلایل اصلی بازگشت امریکا به عراق بعد از خروج در دوران اوباما، مبارزه با تروریسم داعشی بود. امریکایی‌ها به بهانه مبارزه با داعش، حضور نظامی خود را توجیه می‌کرد. با شکست خلافت خود خوانده داعش توسط محور مقاومت و حشد الشعبی در این کشور، اکنون این گروه به صورت هسته‌های بسیار کوچک در بیابان‌های الانبار، استان صلاح‌الدین، استان نینوا و کرکوک حضور فعال دارند. داعشی‌ها با حمایت و پشتیبانی امریکایی در عراق در حال باز‌سازی خود و اقدام علیه گروه‌های مقاومت عراقی و حشدالشعبی است، به گونه‌ای که از حدود دو ماه گذشته تاکنون عملیات داعش در عراق شدت بیشتری گرفته است. اکنون به غیر از بمب‌گذاری‌ها و انتحاری‌ها، داعش در قالب هسته‌های چند نفره و شبانه به روستا‌ها و پاسگاه‌های نظامی عراقی حمله می‌کنند.
منابع امنیتی عراقی اعلام کردند: افراد مسلح ناشناس که گفته می‌شود از عناصر باقی‌مانده داعش هستند به روستای کردنشین لهیبان از توابع شهرستان الدبس در استان کرکوک حمله کردند و پس از آواره کردن مردم، خانه‌های آنها را به آتش کشیدند. هرچند بعد از عملیات مشترک ارتش و پیشمرگه‌ها در این منطقه بار دیگر از وجود تروریست‌ها داعش پاکسازی شده است، اما به نظر می‌رسد این گروهک تروریستی عملیات خود را در عراق افزایش خواهد داد. در آخرین تحرکات این گروه در عراق در بصره عراق در جنوب این کشور یک خودروی بمب‌‌گذاری شده در نزدیکی بیمارستان الجمهوری منفجر شد که طبق اطلاعات اولیه در این انفجار تروریستی ۱۲ نفر شهید و ۲۵ تن دیگر مجروح شدند. در طی دو ماه گذشته داعش 80 عملیات نظامی در کشور عراق انجام داده است.
ب) منازعه اقلیم کردستان و دولت مرکزی بر سر مناطق مورد منازعه
از سال 2003 و سقوط صدام حسین، پیشروی کردها در برخی مناطق شمال عراق افزایش پیدا کرد و توانستند به‌طور کامل بر اربیل و استان سلیمانیه و کرکوک مسلط شوند. با تسلط داعش بر استان نینوا و پیشروی به سمت شمال عراق، کردها از بسیاری از مناطق شمالی عراق به سمت اربیل و سلیمانیه عقب‌نشینی کرده و داعش به چند کیلومتری اربیل رسید. پس از شکست داعش، حشدالشعبی بر بخش‌هایی از مناطق عراق مسلط شد. اعلام استقلال در سال 2017 توسط اقلیم کردستان، تنش‌ها را بین دولت مرکزی و اقلیم کردستان افزایش پیدا کرد و دولت مرکزی توانست بار دیگر بخشی‌هایی از مناطق شمالی را آزاد کند.
طبق نقشه مناطقی که به رنگ صورتی است، مناطقی هستند که توسط دولت مرکزی آزاد شده است و اکنون اقلیم کردستان ادعا می‌کند که ارتش و حشدالشعبی باید از این مناطق عقب‌نشینی کند. کردها با استفاده از ابزار داعش و تحریک‌ آنها برای حمله به این مناطق سعی می‌کنند در مناطق مورد منازعه با دولت مرکزی پیشروی داشته باشند. تحولاتی را که در روستاهای استان کرکوک در حال روی دادن است می‌توان در همین راستا تحلیل کرد.
ج) استفاده از گروه تشرینی‌ها
تشرینی‌ها گروهی شیعی و مستقر در استان ذی قار شهر ناصریه می‌باشند. این گروه تحت حمایت امریکا هستند. تشرینی‌ها با حمایت امریکا توانستند در طی فتنه جوکر به دولت عادل عبدالمهدی فشار بیاورند و سرانجام موجب استعفای وی شدند. امریکا همواره روی یک اپوزیسون غرب گرای شیعی حساب باز کرده است تا بتواند از اقدامات و فعالیت‌های این گروه در عراق برای پیشبرد امور خود استفاده کند. برگزاری تجمعات ضد دولتی، حمله به اماکن نظامی و دفاتر گروه‌های مقاومت و حشد الشعبی، ایجاد آشوب و ترور بخشی از فعالیت تشرینی‌ها که مستقیماً زیر نظر سفارت امریکا در بغداد است اداره می‌شوند.
د) دولت همسو با سیاست‌های امریکا
نتایج انتخابات اکتبرسال‌جاری میلادی باعث شده است که امریکا از وضعیت اختلاف پیش آمده بین گروه‌های شیعی بخصوص بین جریان صدر و سایر گروه‌های عراقی استفاده کند و به دنبال این است که بتواند یا وضعیت فعلی را حفظ کند یا دولتی  با کمترین میزان چالش در عراق سر کار باشد. دولتی که ضمن همسو بودن با سیاست‌های امریکا بتواند یک موازنه قدرت با جمهوری اسلامی و حشدالشعبی در عراق ایجاد کند.