همه مراحل تصمیم‌گیری و اجرای قیمت بنزین در آبان 98 در حوزه نظام و حاکمیت اتفاق افتاد
همایش استانداران با هدف ارائه گزارش و ارزیابی آخرین وضعیت کشور و تصمیم‌گیری نسبت به مسائل مهم آن در وزارت کشور برگزار شد. وزیر کشور در دومین روز این همایش پیشنهاد کرد: اورژانس سرمایه‌گذاری در قالب کارگروه‌های تولید در سراسر کشور تشکیل شود تا هر استانی مشکلی در زمینه تولید و سرمایه‌گذاری داشت، موضوع به سرعت به این کارگروه ارجاع و حل شود.
به گزارش ایلنا، عبدالرضا رحمانی فضلی در این باره تأکید کرد: وزارت کشور به عنوان یک وزارتخانه حاکمیتی، مسئولیتی فراتر از تکالیف اصلی‌اش دارد و باید با هماهنگی با سایر نهادهای حاکمیتی در کشور و اولویت قرار دادن رضایت مردم که بیشتر در بعد نیازهای معیشتی مطرح است، منشأ تحول و آبادانی در کشور باشیم.
او با قدردانی از تلاش استانداران در اجرای برنامه‌های دولت و رسیدگی به مسائل و مشکلات مردم به نقش مؤثر آنان در اجرای تصمیمات، تصریح کرد: وزارت کشور همراه با نهادهای تابعه، مسئول اجرای سیاستگذاری‌های کلان کشوری است و این استانداران هستند که در جای جای کشور، نقش هماهنگی و اجرای تصمیمات قوا را برعهده دارند.
رحمانی فضلی که اخیراً به عنوان وزیر کشور و رئیس شورای امنیت کشور از سوی برخی جریان‌های سیاسی به قصور در حوادث آبان ماه متهم شد؛ در اشاره به مسأله افزایش قیمت بنزین و حوادث بعدی در آبان سال گذشته گفت: بحث تغییر قیمت بنزین یک رویداد بزرگ بود. همه مراحل تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری درباره این موضوع در حوزه نظام و حاکمیت اتفاق افتاد و اجرای همه ابعاد آن نیز با نظارت کامل در سلسله مراتب نظام و حاکمیت، انجام شد.
او افزود: در این موضوع، دستگاه‌های مختلف در چارچوب وظایف و مسئولیت‌هایی که داشتند، وظیفه خود را خوب انجام دادند ولی با وجود این، آنچه رخ داد، برای همه ما حادثه غم انگیزی بود از این جهت که دشمنان از آن سوء استفاده کردند و با تحریکاتی که انجام شد، اتفاقاتی افتاد که خواست هیچ کس نبود.  رحمانی فضلی پیش از این هم گفته بود درباره تصمیماتی که در این باره گرفتیم، پاسخگو هستیم.
رحمانی فضلی در ادامه با یادآوری  اینکه اجرای هر تصمیمی که در دولت، مجلس یا قوه قضائیه برای اجرا در مناطق مختلف کشور گرفته می‌شود برعهده استانداران است، بر اهمیت همکاری‌های بین بخشی نهادهای مختلف حاکمیتی برای پیگیری موضوعات مهم استانی و منطقه‌ای در کشور تأکید کرد و از همه استانداران خواست با تحلیل درست شرایط کشور و با برنامه‌ریزی متناسب، برای حل مشکلات مردم، جدی‌تر، منسجم‌تر و قوی‌تر عمل کنند.
او «صیانت از اشتغال موجود»، «بازگشت به کار کسانی که بیکار شده‌اند»، و به نتیجه رساندن «فعالیت‌های زودبازده» را سه اولویت مهم برای استانداران در سال جاری برشمرد و از  استانداران استان‌های مرزی خواست در زمینه تقویت صادرات، تسهیل همکاری‌ها با کشورهای همسایه و سرمایه‌گذاری‌های متقابل تولیدی فعال‌تر شوند.
وزیر کشور به آغاز کار مجلس یازدهم در هفته‌های آتی اشاره و تأکید کرد: ما مطابق قانون و بر اساس وظایف و مسئولیت‌هایی که برعهده داریم، مجلس را یک نهاد حاکمیتی مؤثر می‌دانیم و معتقدیم باید با آن تعاملی مثبت و مناسب داشته باشیم اما این تعامل در چارچوب قانون و رعایت اصل تفکیک قوا و در جهت رسیدگی به مطالبات مردم و رفع مشکلات آنان خواهد بود. پیش‌بینی من این است که مجلس جدید و دولت به منظور رفع مشکلات مردم، رابطه خوبی با یکدیگر خواهند داشت.

زهره صفاری / مجلس نمایندگان عراق در جلسه‌ای فوق‌العاده، با اکثریت آرا به «مصطفی الکاظمی»، نخست وزیر منتخب رأی اعتماد داد تا پس از 6 ماه نابسامانی، بر بن‌بست سیاسی این کشور پایان دهد.
به گزارش «المانیتور»، این جلسه که شامگاه چهارشنبه با حضور 266 نماینده از 329 عضو پارلمان آغاز شد، پس از تصویب طرح دولت جدید با مذاکره و رایزنی طولانی سران احزاب و «الکاظمی» بامداد پنجشنبه با تأیید صلاحیت 15 وزیر پیشنهادی به پایان رسید. «الکاظمی» که هنوز برای دو پست مهم وزارت نفت و خارجه کاندیدایی را معرفی نکرده است، در حالی چند روز مانده به پایان ضرب‌الاجل تشکیل دولت، کارش را آغاز کرد که به نوشته «عرب نیوز»، اعضای پارلمان صلاحیت وزرای بازرگانی، دادگستری، فرهنگ، کشاورزی و مهاجرت را نیز رد کردند.
نخست وزیر 53 ساله و وزیر اطلاعات سابق عراق که پس از ناکامی «علاوی» و «الزرفی» برای نخست وزیری، جانشین «عادل عبدالمهدی» شده است، با شعار «برقراری امنیت، انسجام و آرامش» در عراق پا به میدان گذاشت. او که حمایت بسیاری از احزاب بزرگ کشورش را دارد، به دلیل زندگی گذشته سیاسی‌اش دوستان زیادی نیز در ایران، اروپا و امریکا داشته و همین مزیت هم او را در مسیر رسیدن به کرسی نخست وزیری از اسلاف خود پیش انداخته است.
اما مردم عراق که از اواسط سال گذشته میلادی در اعتراض به فساد، بحران اقتصادی و بیکاری بپاخاسته و تظاهرات گسترده‌ای را برپا کرده‌اند، هنوز نسبت به این انتخاب نگاه مثبتی ندارند. اما با شیوع ویروس کرونا موقتاً خاموش شده‌اند. در همین حال «الکاظمی» که به داشتن روحیه «عمل‌گرایی» معروف است، به نوشته «الجزیره» پس از گرفتن چراغ سبز از پارلمان کشورش، در برابر دوربین‌های تلویزیونی خطاب به مردم گفت: «ما برای اصلاحات آمده‌ایم نه اینکه بحرانی به وضعیت نابسامان کنونی اضافه کنیم.» او همچنین با اشاره به کشتار بیش از 500 معترض در ماه‌های گذشته، به مردم قول داد تا با برگزاری انتخاباتی زودهنگام، عاملان این کشتارها را نیز شناسایی کند.
 مأموریت دشوار «الکاظمی»
نخست وزیر مورد وثوق مجلس و احزاب عراق در حالی وارد میدان اصلاحات شده است که کشورش با توجه به همه‌گیری ویروس کرونا و کاهش شدید قیمت نفت با بحران سنگین اقتصادی روبه‌رو است. به باور ناظران بیش از 90 درصد درآمد دولت عراق از طریق فروش نفت به دست می‌آید و بدون شک سقوط ارزش طلای سیاه، آسیب جدی به اقتصاد آن وارد می‌کند. بانک جهانی نیز با ارزیابی این شرایط و درآمد خالص داخلی عراق پیش‌بینی سقوط 9.7 درصدی اقتصاد این کشور در سال جاری و هشدار فقر جدی برای مردم آن داده است.
در این میان تنها شانس دولت «الکاظمی»، عقب‌نشینی موقت گروه‌های تکفیری به دلیل شیوع کرونا است که دست کم این شرایط از بعد امنیتی وضعیت آرام‌تری را بر عراق حاکم خواهد کرد.
در این شرایط سخت «الکاظمی» علاوه بر تصمیم‌گیری دشوار درباره زمان رفع محدودیت‌های قرنطینه در عراق و راه‌اندازی کسب و کارها، برای جبران کسری و احیای اقتصاد ممکن است به راهکار کاهش حقوق و مزایای کارکنان دولت یا تعدیل نیرو در هفته‌های آتی رو آورد که به باور تحلیلگران «نیویورک تایمز» بدون شک تبعات سنگینی برای دولت او خواهد داشت.
اما در عین حال تحلیلگران تحول در عراق را نیازمند خانه تکانی جدی در سیستم می‌دانند. «رحمان الجبوری»، استاد ارشد دانشگاه سلیمانیه عراق با اشاره به اینکه هرگونه تغییری می‌تواند با تنش‌های داخلی همراه باشد، معتقد است: «الکاظمی اگر بخواهد تغییری در عراق انجام دهد، نیاز به تغییر سیستم ندارد بلکه باید با یک خانه تکانی در سیاست‌ها آن را اصلاح کند. با توجه به اینکه نخست وزیر لیبرال و سکولار است، می‌توان امید به تحولی در این زمینه داشت.»
همچنین «هشام الهاشمی»، تحلیلگر سیاسی عراق نیز بر این باور است: «شکی ندارم که الکاظمی در بعد تکنیکی بسیار کارآمد، قانونمند و عادلانه عمل خواهد کرد. حتی مقدمات لازم برای برگزاری انتخابات زودهنگام را نیز فراهم می‌کند اما به نظر نمی‌رسد فرصت برگزاری آن  با توجه به شرایط اقتصادی وحشتناک عراق و شیوع ویروس کرونا هرگز  برای او به دست آید و همین امر کار او را سخت و دشوار می‌کند.»
چشم‌انداز روشن عراق در آن سوی مرزها
«الکاظمی» فارغ التحصیل رشته حقوق است که در دوران حکومت صدام به عنوان خبرنگار منتقد سیاسی مجبور به ترک کشورش و اقامت در ایران، انگلیس و آلمان شد. با سرنگونی رژیم صدام، او همزمان با حمله سال 2003 امریکا به عراق به کشورش بازگشت و به فعالیت‌های مطبوعاتی‌اش به شکل جدی‌تری ادامه داد. او که ارتباط بسیار نزدیکی با «برهم صالح» رئیس جمهوری عراق دارد، در سال 2016 وزیر اطلاعات عراق شد و این فعالیت سیاسی تا یک ماه گذشته و پیش از انتخاب او برای نخست وزیری ادامه داشت.
گرچه حمایت حزب سیاسی فتح در رسیدن «الکاظمی» به نخست وزیری بسیار مؤثر بود و همزمان برخی گروه‌های مبارز داخلی عراق منتقد او هستند اما به نوشته «الجزیره»، نخست وزیر جدید عراق در بعد بین‌المللی علاوه بر پشتیبانی ایران، با «محمد بن سلمان»، ولیعهد جوان سعودی نیز ارتباط بسیار خوبی داشته و در عین حال برای حل بحران کشورش بویژه در دوران پساکرونا، گوشه چشمی نیز بر رایزنی با امریکا دارد. در همین راستا نیز ماه آینده جلسه‌ای با مقامات امریکایی ترتیب داده شده است. به گزارش «بی سی سی»، امریکا و سازمان ملل نیز به نوعی از تشکیل دولت جدید عراق استقبال کرده و خواستار کاهش سریع‌تر تنش‌ها در این کشور شده‌اند. امریکا در حالی از در دوستی با عراق درآمده که از زمان رأی پارلمان بر خروج نیروهایش از خاک عراق برای حفظ جایگاه استراتژیک خود در منطقه و ماندن در این کشور به هر ریسمانی چنگ زده است. در همین راستا نیز «مایک پمپئو»، وزیر خارجه امریکا در تماس با الکاظمی، برای نشان دادن حسن نیت کشورش منع محدودیت خرید از ایران را تا 120 روز آینده تمدید کرد: «ما می‌خواهیم ثابت کنیم که قصدمان کمک به پیشرفت عراق است.»
«جنین هنیس  پلاسخارت»، نماینده ویژه سازمان ملل نیز هشدار داد: «دولت الکاظمی باید هر چه زودتر تکمیل شود چراکه او در حالی که زمانش رو به پایان است، مبارزه‌ای سخت را پیش رو دارد.»
اما «الکاظمی» که پیش تر نیز تأکید کرده بود بسیاری از چالش‌های عراق به دلیل مداخله خارجی است معتقد است: «اولویت ما حفظ حاکمیت ارضی کشور و اتحاد همه گروه‌های مسلح و مبارز تحت رهبری نخست وزیر به عنوان فرمانده کل نیروهای مسلح است. ما اجازه نمی‌دهیم عراق محل منازعه دیگر قدرت‌های منطقه باشد.»
این اظهارات گمانه‌زنی‌هایی را نیز نسبت به اقدامات آتی «الکاظمی» در پی داشته است. به نوشته «نیویورک تایمز»، «میشل نایتس» استاد ارشد مرکز مطالعات خاورمیانه واشنگتن معتقد است: «ممکن است او به نحوی کاملاً متفاوت از اسلافش به سمت همکاری با امریکا برود. من شک ندارم اگر «الکاظمی» در جلسه ماه آینده از «مایک پمپئو» درخواست کمک کند بدون تردید انجام خواهد شد.»
در مقابل «شیخ صالح العبیدی»، سخنگو و مورد اعتماد مقتدی صدر گفت: «الکاظمی تنها راهکار عراق برای حل بحران فعلی است. او در طول دوران زندگی‌اش ثابت کرده علیه هیچ کس نبوده و باید دید شرایط را چگونه پیش می‌برد.»
با این حال به نظر می‌رسد امریکا برای حفظ منافع خود سیاست محافظه‌کارانه‌ای را در برابر کابینه جدید دولت عراق پیش گرفته به همین خاطر دور از ذهن نیست برای احیای این کشور نیز حمایت آشکار و پنهانی از دولت آن داشته باشد.

4 پروژه ملی مس در کرمان با وجود شرایط تحریمی کشور به سرانجام رسید. ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ذوب ﻣس آﻧﺪی ﺧﺎﺗﻮن آﺑﺎد، ﻃﺮح اﺣﺪاث اﻧﺒﺎر ﮐﻨﺴﺘﺎﻧﺘﺮه ﻣﺲ، ﻃﺮح اﺣﺪاث ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ اﺳید و ایجاد ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﻟید اﮐﺴﯿﮋن ﻣﺲ از پروژه‌هایی بود که روز پنجشنبه به‌صورت ویدئو کنفرانس توسط رئیس جمهوری افتتاح شد.
حسن روحانی، رئیس جمهوری در آیین بهره‌برداری پروژه‌های مس با بیان اینکه سال گذشته 26 هزار میلیارد تومان طرح فقط در بخش صنایع معدنی کرمان افتتاح شده که این رقم تا پایان امسال به حدود 30 هزار میلیارد تومان می‌رسد، گفت: این تحول بزرگ، پاسخ قاطع کارگران، مهندسان، مسئولان و مدیران ما به استکبار جهانی است و نشان می‌دهد کشورمان را با وجود فشارها و توطئه‌ها پیش می‌بریم، طرح‌هایمان را تکمیل و افتتاح می‌کنیم، برای جوان‌های عزیزمان اشتغال درست می‌کنیم و بازار صادرات‌مان را پررونق می‌کنیم.
او ادامه داد: سال‌های 97 تا 99 سال‌های بسیار سختی بوده و تحریم بسیار شدیدی بر مردم ما اعمال شده و الحمدلله آن ایمان، نشاط، ایستادگی و مقاومت مانع شده که دشمنان به اهداف‌شان برسند.
روحانی خاطرنشان کرد: خوشحالم که 4 طرح ملی مس در مدت زمان کوتاه با تلاش و فعالیت مهندسان و مسئولان به ثمر نشسته و افتتاح این کارخانه‌ها همان‌طور که گزارش شد، کار سوخت را تسهیل می‌کند و به جای هوای عادی با اکسیژن می‌تواند اشتعال را بالا ببرد و کل این طرح‌ها برای مسأله محیط زیست هم اهمیت خاص و ویژه‌ای دارد.
او اظهارداشت: رساندن رقم صادرات بخش مس به حدود یک میلیارد دلار در سال گذشته، در کنار تکمیل این پروژه به دست جوانان متخصص ایرانی پس از توقف مشارکت خارجی‌ها به‌دنبال دور جدید تحریم‌ها، افتخار آفرین برای همه ایرانی‌هاست.
معادن بزرگ و کوچک را در بورس عرضه کنید
رئیس جمهوری گفت: معادن کوچک و متوسط را به بورس وارد کنید. مشخصات معادن را وارد کرده تا مردم سهام معادن یا کل معدن را بخرند، باید زمینه‌ای فراهم شود تا زمین‌های بزرگ دولت یا معادن کوچک و بزرگ دولتی در بورس عرضه شوند در این صورت بورس رونق یافته و معادن فعال می‌شوند.
او ادامه داد: بحث‌هایی در مورد واگذاری معادن در گذشته وجود داشت که ان‌شاءالله امروز وجود ندارد، در گذشته هر کس در معادن حضور داشت، سهمی داشت و یک بخش‌هایی از معادن را در اختیار می‌گرفت و به اسم خود می‌کرد و سال‌ها این معادن بدون بهره‌برداری باقی می‌ماند. با تمهیداتی که اندیشیده می‌شود همه این موانع برداشته خواهد شد.
هرگونه پاداش به‌کارگران مایه خوشحالی است
رئیس‌جمهوری در بخش دیگری از اظهارات خود تأکید کرد: هرگونه پاداشی که به کارکنان و کارگران عزیز به هر مناسبتی داده شود مایه خوشحالی ماست.
روحانی گفت: مس در کنار فولاد و آلومینیوم نیازهای داخلی ما را تأمین می‌کند و از محصولات صادراتی ماست.
مشکل آب صنعت کرمان حل می‌شود
وی در مورد مشکلات آب استان کرمان ادامه داد: در مورد مشکلات آب استان و تخصیص آب با وزیر نیرو صحبت خواهم کرد تا هرچه زودتر این آب از منطقه جنوب به استان کرمان برسد. می‌دانیم که برای بخش صنعت و کشاورزی استان کرمان یکی از نیازمندی‌های اصلی تأمین آب است.
راهی جز تولید وجود ندارد
روحانی اظهار داشت: امسال سال جهش تولید است. بدین معنا که امسال باید شاهد حرکت سریع‌تری در تولید باشیم. رهبر معظم انقلاب امسال بیش از گذشته بر مسأله تولید تأکید کردند زیرا با شرایطی که امسال در موضوع تحریم و کرونا داریم برای اینکه کشور ما بتواند پیش برود و مردم به نیازمندی‌های خود برسند و صادرات انجام شود. راهی جز تولید وجود ندارد باید تولید را گسترش دهیم.
دولت در معادن بزرگ کمک کند
روحانی تأکید کرد: دولت برای تولید و صادرات و برای ایجاد اشتغال، یکی از سرمایه‌هایی که در اختیار دارد معادن است. معادن بزرگی در کشور ما وجود دارد، این معادن باید مورد بهره‌برداری قرار گیرند. بهره‌برداری و استفاده از برخی معادن آسان است و بهره‌برداری از آنها مشکل خاصی ندارد، بخش خصوصی می‌تواند به خوبی از پس این معادن برآید و محصولاتش را در اختیار مردم قرار دهد اما برخی معادن نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتری دارند و دولت باید به آنها کمک کند.
برای اکتشاف معادن عمیق کارهای خوبی انجام شد
وی ادامه داد: دولت باید در زمینه اکتشاف به بخش خصوصی کمک کند. من بسیار خوشحال شدم که گفته شد، وزارت صنعت در تلاش است تا معادنی که در عمق در این منطقه وجود دارد اکتشاف شود اما هنوز به معادنی که در عمق وجود دارند دست نیافته‌ایم و معادنی را که در سطح وجود دارند اکتشاف می‌کنیم.
روحانی گفت: در دولت یازدهم و دوازدهم برای اکتشاف معادن عمیق کارهای خوبی انجام شد و آنچه در دولت یازدهم و دوازدهم اکتشاف شده است با آنچه در تاریخ ایران اکتشاف شده قابل مقایسه نیست و چندین برابر تاریخ ایران در چند سال گذشته اکتشاف معادن صورت گرفته است.
معادن اکتشاف شده در اختیار مردم قرار گیرد
رئیس جمهوری در خصوص لزوم آزادسازی معادن گفت: باید کاری کنیم که معادن اکتشاف شده به سرعت در اختیار مردم قرار گیرد، برخی شرکت‌ها و تعاونی‌ها آمادگی دارند و می‌توان آن را تبدیل به سهام کرد و دولت بخش بزرگی از سهام خود را به مردم
واگذار کند.
سهام ایمیدرو در بورس واگذار شود
وی تصریح کرد: توصیه من این است که سهام ایمیدرو در بورس واگذار شود، بورس استعداد بسیار زیادی دارد آنچه امروز در بورس تهران مشاهده می‌کنیم این است که سرمایه قابل ملاحظه‌ای وارد شده است می‌توان این سرمایه‌گذاری‌ها را به چندین برابر افزایش داد.
روحانی تصریح کرد: زنده ماندن و تحرک بورس در گرو این است که سهام جدید وارد بورس شود.
رئیس جمهوری ادامه داد: امسال قدم‌های خوبی در این زمینه برداشته شد. سهام عدالت نیز ان‌شاءالله در بورس عرضه خواهد شد. این سهام به ۵۰ میلیون نفر از جمعیت کشور تعلق دارد افرادی که مایل باشند می‌توانند آن را فروخته و افرادی که بخواهند می‌توانند نگه دارند.
سهام عدالت بسیار ارزشمند است
وی تأکید کرد که اکثریت سهام عدالت مربوط به شرکت‌های مهم دولتی است، این سهام بسیار ارزشمند است و به راحتی در بازار بورس فروش خواهد رفت. باید مسئولان وزارت اقتصاد تلاش کنند این موضوع به مردم توضیح داده شود. از وزیر اقتصاد می‌خواهم که این کار را هر چه سریع‌تر ساماندهی کند. راه‌های مختلفی در این زمینه وجود دارد که مردم به راحتی بتوانند سهام خود را بفروشند و پول آن را به هر مصرف که می‌خواهند برسانند.
برخی بخش‌ها برای واگذاری در بورس فعال نشدند
روحانی با تأکید بر اینکه بورس باید فعال شود و توسعه پیدا کند، گفت: برخی بخش‌ها برای واگذاری در بورس فعال نشدند که باید برای آنها فکری کرد. به‌عنوان مثال زمین‌های زیادی در اختیار دولت و نیروهای مسلح است. به‌عنوان مثال پادگان‌های بزرگ یا زمین‌های بزرگ دولت و همچنین معادن بزرگ، باید ارزش این‌ها مشخص شده و به‌صورت سهام واگذار شود.
رئیس جمهوری معادن را یکی از سرمایه‌های بزرگ دولت خواند و گفت: دولت سرمایه‌های عظیم و بزرگی دارد، جنگل‌ها و مراتع از این ثروت‌ها هستند. یکی از ثروت‌های دولتی معادن است. باید آنها را آزاد کنیم، برخی معادن مورد دعوا بین معاونت محیط زیست و معادن هستند. محیط زیست می‌گوید که نباید به این زمین‌ها دست زد اما معادن نیاز به آن دارند. وظیفه شورای عالی محیط زیست است که در این خصوص تعیین تکلیف کند. بسیاری از زمین‌های معادن آزاد شده و بسیاری از زمین‌ها نیز به محیط زیست الحاق شده است.
به گزارش مهر، روحانی ادامه داد: یکی از نقاط برجسته طرح‌هایی که افتتاح شدند، این بود که از نظر محیط زیستی این طرح‌ها مشکلی نداشتند. از مشخصه‌های این چهار طرح این بود که محیط زیست را سامان می‌دهند و حراست و حفاظت می‌کنند.
برخی معادن در خانواده معادن واگذار شدند
رئیس جمهوری اظهار داشت: برخی معادن به دلایلی در داخل خانواده معادن واگذار شدند، یک خانواده معدنی آن را گرفته است، نه خودش پول و امکانات دارد که استفاده کند و نه واگذار می‌کند، باید مقررات در این خصوص گذاشته شود تا در زمان کوتاهی این معادن تعیین تکلیف شوند، این امر می‌تواند اشتغال بزرگی برای کشور ایجاد کند.
او گفت: سنگ ساختمانی یکی از معادن بزرگ و خوب  است که می‌توانیم صادرکننده آن باشیم، در ابتدا فقط انفجار ایجاد می‌کردیم و این سنگ‌ها را استخراج می‌کردیم. امروز تکنولوژی جدیدی مورد استفاده قرار می‌گیرد. سنگ‌های بزرگ استخراج می‌شود که به کشورهای مختلف صادر می‌شود و به آن سنگ، بهترین بُرش‌ها داده می‌شود و به ۱۰ برابر قیمت مجدداً به کشور وارد می‌شود.
بخش دولتی اصولاً چابک نیست
رئیس جمهوری اظهار داشت: برای توقف خام فروشی در زمینه سنگ‌های ساختمانی باید معادن برای ساختمان‌ها سفارش بگیرند. اگر معادن به بخش خصوصی واگذار شوند، بخش خصوصی به راحتی این کار را انجام می‌دهد. بخش دولتی اصولاً چابک نیست و تشریفات بسیار زیادی دارد اما زمانی که معادن به بخش خصوصی واگذار شود می‌تواند به‌صورت فعال وارد شود.
وی تأکید کرد: یکی از پایه‌های جهش تولید، اکتشاف، واگذاری معادن و فروش آنها به بخش خصوصی است، امیدوارم در زمینه جلوگیری از خام‌فروشی حرکت بسیار خوبی داشته باشید. سال سختی پیش رو داریم. خداوند در این سال سخت در سایه تلاش و کوشش ما برکت و خیر را برای ما مقرر خواهد کرد.
ظرفیت تولید آلومینیوم مس و فولاد 3 برابر مصرف
رضا رحمانی، وزیر صنعت، معدن وتجارت هم افزود: هم‌اکنون تولیدات آلومینیوم، مس و فولاد سه برابر نیاز کشور است و در همین راستا در سال گذشته و برای اولین بار رکورد تولید مس و فولاد در کشور زده شد.
وی ادامه داد: در مهم‌ترین محصولات صنایع معدنی، مثل آلومینیوم، مس و فولاد هم‌اکنون هیچ مشکلی در تأمین داخل نداریم و صادرات نیز انجام می‌شود.
وزیر صمت درباره واگذاری معادن گفت: دو اقدام ویژه در دستور کار قرار گرفته که در یکی از موارد با هماهنگی وزارت اقتصاد بخشی از سهام معادن که قابل واگذاری است در بورس عرضه خواهد شد و به‌صورت کمی هم عددی تعیین شده و تا هفته‌های آتی اعلام می‌شود مورد دوم نیز واگذاری خود پهنه‌ها و معادنی است که دست سازمان زمین شناسی است یا دست شرکت مس بوده در برنامه واگذاری قرار دارد.
تولیدکنندگان داخلی طرح‌ها را به سرانجام رساندند
وزارت صمت درباره ارزش ریالی و ارزی طرح ملی مس گزارش داد که طرح توسعه ذوب مس خاتون‌آباد منجر به افزایش ۵۰ درصدی تولید مس آندی می‌شود و میزان تولید‌ این مجتمع از ۸۰ هزار تن به ۱۲۰ هزار تن می‌رسد. طرح فوق باعث شد تا برای نخستین بار ظرفیت ذوب کشور به ۴۰۰ هزار تن برسد. اشتغالزایی این طرح ۱۲۰ نفر و سرمایه‌گذاری ارزی و ریالی آن به ترتیب ۱۱۸ میلیون دلار و ۱۱۱۰ میلیارد ریال است.
همچنین کارخانه اسید‌سولفوریک خاتون‌آباد با ظرفیت تولید ۶۰۰ هزار تن اسیدسولفوریک در سال، از دیگر طرح‌های شرکت ملی مس است که با ظرفیت روزانه ۴۴۰ تن، در مدار تولید قرار گرفت. شروع عملیات اجرایی این طرح، سال ۹۰ بوده است. در این طرح ۷۵ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری ریالی و ۱۰۰ میلیون یورو سرمایه‌گذاری ارزی صورت گرفته است.
علاوه بر این دو طرح، کارخانه اکسیژن و انبار کنستانتره خاتون‌آباد نیز به بهره‌برداری رسید. کارخانه تولید اکسیژن خاتون آباد با ظرفیت ۷۵۰ تن در روز از دیگر طرح‌هایی بود که با فرمان رئیس جمهوری افتتاح شد.سرمایه‌گذاری ریالی این طرح ۱۹۲ میلیارد ریال و ارزی آن ۳۱میلیون یورو است.
همچنین در آیین بهره‌برداری طرح‌های توسعه شرکت ملی مس در مجتمع خاتون‌آباد، طرح انبار کنستانتره نیز افتتاح شد.سرمایه‌گذاری صورت گرفته در این طرح ۱۵۸ میلیارد ریال است و سرمایه‌گذاری ارزی آن به سه میلیون یورو می‌رسد. بنابر این گزارش، طرح‌های فوق، زمینه اشتغال‌ ۲۵۰نفر به‌صورت مستقیم را ایجاد کرده است.

بـــرش

ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ذوب ﻣس آﻧﺪی ﺧﺎﺗﻮن آﺑﺎد
هدف اﺟﺮای ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ ذوب ﻣﺲ خاتون‌آباد، ارﺗﻘﺎی ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی ﻧﺴل‌های ﻗﺪﯾﻢ ﮐﻮره، ذوب ﻓﻠﺶ ﮐﻪ دارای ﻣﺤﺪودﯾت‌های ﺗﮑﻨﯿﮑﯽ ﻣﺘﻌﺪدی از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺪم اﻣﮑﺎن اﺳﺘﻔﺎده از اﮐﺴﯿﮋن، ﻣﺼﺮف ﺑﺎﻻی ﺳﻮﺧت‌های ﻓﺴﯿﻠﯽ، میزان تولید ﻏﺒﺎر و ﺗﺎﺛﯿﺮ آن ﺑﺮ روی ﺳﺎﯾﺮ ﺗﺠﻬﯿﺰات ﭘﺎﯾﯿﻦ دﺳﺘﯽ ﺑﻮد. ﺑﺎ ﺑﻪ روز ﮐﺮدن این ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی هم اﮐﻨﻮن ﺷﺎهد اﻓﺰاﯾﺶ ظرفیت 50 درصدی تولید مس آندی از 80 هزار تن به 120 هزار تن هستیم.
 
اﻓﺘﺘﺎح ﻃﺮح اﺣﺪاث اﻧﺒﺎر ﮐﻨﺴﺘﺎﻧﺘﺮه ﻣﺲ
هدف از ﻃﺮاﺣﯽ و اﺟﺮای اﻧﺒﺎر ﮐﻨﺴتاﻧﺘﺮه ﺟﺪﯾﺪ؛ اﻓﺰاﯾﺶ ﻇﺮﻓﯿﺖ ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ ذوب و رﻓﻊ ﻣﺸکلات ﻣﻮﺟﻮد در ﻃﺮاﺣﯽ اﻧﺒﺎر ﻗﺪﯾﻢ و ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از اﺗﻼف ﻣﺤﺼﻮل ﻣﻬﻢ ﮐﻨﺴتاﻧﺘﺮه ﻣﺲ است. اﯾﻦ اﻧﺒﺎر که به میزان 60هزار تن ظرفیت دارد شامل ظرفیت انبار 50 هزار تن متریک کنستانتره مس، 5 هزار تن متریک سیلیکا فالکس و 5 هزار تن متریک کنستانتره سرباره و 26 تن مواد سرد بازگشتی است.

اﻓﺘﺘﺎح ﻃﺮح اﺣﺪاث ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ اسید
اهداف اﺟﺮای اﯾﻦ ﻃﺮح اﻃﻤﯿﻨﺎن از رﻓﻊ آﻟﻮدگی‌های زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻧﺎﺷﯽ از اﻧﺘﺸﺎر ﮔﺎزهای ﺧﺮوﺟﯽ ﮐﻮره‌های ذوب ﻓﻠﺶ و ﮐﻨﻮرﺗﺮ و ﺑﺮای ﺗﺒﺪﯾﻞ ﮔﺎز دی اﮐﺴﯿﺪ ﮔﻮﮔﺮد ﻧﺎﺷﯽ از ﺳﻮﺧﺘﻦ ﮔﻮﮔﺮد ﻣﻮﺟﻮد در ﮐﻨﺴتاﻧﺘﺮه ﺑﻪ‌ﻇﺮﻓﯿﺖ 600 هزارﺗﻦ اﺳﯿﺪ ﺳﻮﻟﻔﻮرﯾﮏ در ﺳﺎل ﻃﺮاﺣﯽ و اﺟﺮا ﺷﺪه اﺳﺖ. با اجرای این طرح صد درصد غبار موجود در ﮔﺎز ورودی در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺟﺬب و اﻣﮑﺎن ورود ﺑﻪ اﺗﻤﺴﻔﺮ را ﭘﯿﺪا ﻧﻤﯽ ﮐﻨﺪ.

اﺣﺪاث ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮلید اکسیژن ﻣﺲ
ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ اﮐﺴﯿﮋن ذوب ﻣﺲ ﺧﺎﺗﻮن‌آﺑﺎد ﯾﮑﯽ از زﯾﺮ ﭘﺮوژه‌‌های ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ ذوب ﻣﺲ ﺧﺎﺗﻮن‌آﺑﺎد است ﮐﻪ به منظور ﺗأﻣﯿﻦ اﮐﺴﯿﮋن ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﻏﻨﯽ‌ﺳﺎزی هوای ﮐﻮره ﺟﺪﯾﺪ ﻓﻠﺶ و ﻣﺘﻌﺎﻗﺒﺎً ﻏﻨﯽ‌ﺳﺎزی هوای ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﮐﻮره‌های کنورتر با ظرفیت440 تن اکسیژن در روز طراحی و اﺟﺮا ﺷﺪه اﺳﺖ.

از زلزله ملارد تا همین زلزله بامداد جمعه تهران، دو سال فاصله کافی بود تا دوباره وحشت و ترس از زلزله بزرگ احتمالی تهران، صدها هزار نفر را نیمه شب به خیابان‌ها و پمپ بنزین‌ها بکشاند. فاصله و گسل اما متفاوت بود، حالا ترس گسل قدرتمند مشا (شمال شرق) هم به نگرانی‌هایمان اضافه شده، اگرچه خیلی‌هایمان در این دو سال آموختیم به‌جای هجوم بردن به خودروها و سرگردانی زیر ساختمان‌های بلند، باید در یک جای امن در خانه پناه بگیریم و این را هم از یاد نبریم که خطرناک‌ترین مکان اتفاقاً پمپ بنزین است! اما تعدادی بازهم غافلگیر شدند و تلاش برای فرار بازهم خسارت و تلفات آفرید. مسئولان اما در این غافلگیری سهمی نداشتند، بموقع دست‌به‌کار شدند، درهای سوله‌ها و پارک‌ها را گشودند و در همان زمان پشت تریبون رسانه‌ها لحظه‌به‌لحظه گزارش کار دادند. این شاید کم‌ترین درسی بود که از «ملارد» آموختند! کارشناسان البته همچنان هشدار می‌دهند که خطر جدی است، زیرساخت‌ها فقط تا ٦ ریشتر پاسخ می‌دهد و اگر«مشا» بخواهد همچون ١٩٠ سال پیش قدرت نمایی کند، ضربه فنی خواهیم شد. این همان درسی است که هنوز از هیچ زلزله‌ای نیاموخته‌ایم. مقاومت سیستم‌های فنی، زیر ساختی و تأسیساتی پایتخت تا ٦ ریشتر دوام می‌آورد و باید دعا کنیم زلزله دماوند، فرصت جبران این عقب ماندگی را لااقل تا چند سال آینده به ما بدهد. مسئولان و کارشناسان مدیریت بحران در گفت‌و‌گو با «ایران» به این سؤال که تا چه حد از زلزله‌های گذشته درس گرفته‌ایم و چه باید بکنیم، پاسخ داده‌اند که می‌خوانید.

صفحات  11،5 و 16 را بخوانید

زلزله تهران؛ ظاهراً مجموعه بلایای طبیعی و مصنوعی را در یک سال گذشته تکمیل کرده است و از این نظر مستمسک طنز میان شهروندان شده بود، حتی پیش از آنکه زلزله به وقوع بپیوندد! ولی تفاوت مهمی میان زلزله بامداد جمعه با بلایای طبیعی دیگر وجود دارد. اگر سیل فروردین سال 1398 در چند ده سال گذشته بی‌سابقه بود، بعلاوه شیوع ویروس کرونا اگر نگوییم بی‌سابقه، باید گفت کم‌سابقه بوده و در یک صد سال اخیر و پس از آنفلوانزای اسپانیایی؛ در این اندازه رخ نداده بود، زلزله اخیر در تهران حتی در حد یک بحران متوسط هم نبود و با حدود 5 ریشتر، جزو زلزله‌هایی زیر متوسط و کم‌خطر طبقه‌بندی می‌شود.  زلزله‌هایی تا این اندازه؛ سالانه ده‌ها بار در کشور رخ می‌دهد، بنابراین زلزله تهران یک زنگ خطر بود و از این حیث باید شکرگزار بود، چون اگر به مرحله خرابی و تخریب می‌رسید یا حتی در حد متوسط هم بود، به‌دلیل بزرگی تهران، می‌توانست ابعاد فراتر از متوسط را نمایش دهد. زلزله برخلاف سیل، زیان کامل است. سیل حداقل این حسن را داشت که نعمت بود و آب فراوانی را نصیب منطقه خشک ایران نمود. این زلزله ۵ ریشتری نیز می‌تواند نعمت تلقی شود، اگر از این زاویه نگاه کنیم و از آن درس بگیریم.
آنچه در ادامه گفته خواهد شد، اگرچه مربوط به تهران است، ولی به احتمال فراوان شامل بسیاری از نقاط کشور خواهد شد. همان گونه که کرونا هم نشان داد صف اول مبارزه با این نوع بلایای طبیعی، بیمارستان‌ها و کادرهای درمانی هستند. بنابراین بیمارستان‌ها باید امن‌ترین و مستحکم‌ترین ساختمان‌ها باشند. زلزله سرپل‌ذهاب نشان داد که این ویژگی تا چه حد اهمیت دارد. هنگامی که در یک شهر زلزله‌زده بیمارستان آنجا هم خراب شود، اعتماد به نفس و امید مردم منطقه ویران خواهد شد.
براساس ضرب‌المثل هر چه بگندد نمکش می‌زنند/ وای به روزی که بگندد نمک، هر کس که دچار مصدومیت یا بیماری می‌شود، امیدش به حضور در بیمارستان و درمان شدن در آن پناهگاه امن است. حالا اگر این بیمارستان ویران شود و کادر آن نیازمند کمک باشند، پس چه جای امیدی برای دیگران باقی می‌ماند؟ هیچ. امیدواریم که برای همه بیمارستان‌های کشور شناسنامه‌های ایمنی با اعتبار و ضمانت کافی تهیه شود و مردم نسبت به وجود و پایداری بیمارستان‌ها در شرایط حاد زلزله‌ای اطمینان پیدا کنند. ای کاش گزارش رسمی علت خرابی بیمارستان سرپل‌ذهاب و مجازات احتمالی مقصرین نیز منتشر شود.
نکته دوم که متأسفانه رواج دارد، بی‌توجهی به تصمیمات و تمهیدات قبلی است. هرگاه زلزله آمده مدیریت شهری تمهیداتی اندیشیده است. طبیعی است که زلزله هر روز و هر هفته که نمی‌آید. ممکن است طی دو قرن نیاید، ولی باید برای همان یک بار آماده شد. این مجادله‌ای بود که درباره کرونا نیز اوج گرفت که چرا دولت‌ها برای آمادگی در برابر این بحران هزینه نکردند و آمادگی لازم را به دست نیاوردند. ما تاکنون بارها برای زلزله آماده شده‌ایم. از جمله اینکه تعداد زیادی سوله‌های بحران ساختیم. قرار شد که آنها را برای روز مبادا در نظر بگیریم و تجهیزات لازم در آنجا نگهداری شود. ولی هنگامی که مدتی گذشت و از زلزله خبری نشد، منافع شخصی با توجیهات غیر منطقی همراه شدند و این سوله‌ها را اجاره دادند و از کاربرد اصلی آنان خارج کردند. اگر همین یک نمونه در پرونده شهرداران سابق جست‌و‌جو شده بود و اگر در یک مورد به مجازات و محکومیت ختم می‌شد، شاید خبر خوبی بود.
مسأله دیگر مقررات شهرسازی است. گسل مشا که در پنجشنبه شب فعال شد، خطرناک‌ترین گسل شهر تهران است. این گسل در شمال و از دامنه‌های کوه‌های شمال تهران از طرف شرق به غرب ادامه می‌یابد تا به کرج برسد. بخش مهمی از ساختمان‌های بلندمرتبه روی این گسل یا نزدیکی آن  ساخته شده‌اند.  یک زلزله جدی‌تر می‌توانست حاصل تمام سوءمدیریت‌ها را که با هدف کسب درآمد شهری و سایر اهداف شخصی انجام شده بود برملا سازد. خوشبختانه به هر دلیلی بود این خطر از بیخ گوش ما عبور کرد و به‌صورت زنگ خطر به صدا در آمد. آیا آن را خواهیم شنید؟

مریم سالاری
خبرنگار دیپلماسی
از روزی که امریکا نسبت به لغو تحریم‌های تسلیحاتی ایران ابراز نگرانی کرده و تلاش خود را برای ممانعت از آن آغاز نموده است، بتدریج وجوه پیدا و پنهان سیاست مقاومت شرکای برجامی ایران بویژه روسیه و چین در برابر خواسته‌های نامعقول امریکا نمایان می‌شود.
ایران از 27 مهرماه پیش رو بر اساس آنچه در قطعنامه 2231 سازمان ملل توافق شده است، می‌تواند به طور قانونی تسلیحات نظامی مورد نیاز خود را از سایر کشورها خریداری کند و کشورهای دیگر هم منعی برای فروش سلاح‌های غیرممنوعه به ایران ندارند. لغو تحریم تسلیحاتی یکی از جنجالی‌ترین مشخصه‌های توافق هسته‌ای است که می‌تواند حساسیت‌های حاکم بر چرخه انتخاباتی واشنگتن را دوچندان کند. از این رو چنان که پیداست، امریکا تصمیم گرفته ۱۵ عضو شورای امنیت را برای تمدید و تشدید تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران تحت فشار بگذارد و به این ترتیب جنگ دشواری را در شورای امنیت به راه بیندازد. امریکا برای بردن این جنگ نیاز دارد که قطعنامه پیشنهادی‌اش برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی به تأیید 9 عضو شورای امنیت برسد به شرط آنکه هیچ کدام از 4 عضو دیگر دائمی شورا اعم از چین، روسیه، فرانسه یا بریتانیا آن را وتو نکنند. شاید بهترین وصف در شرح این ماجرا، اشاره «استفان والت» تحلیلگر ارشد امریکایی به تلاش مایک پمپئو برای به تصویب رساندن قطعنامه جدید و توسل به «مکانیسم ماشه» در برجام باشد که آن را امر و نهی کردن یک فرد مطلقه به همسر سابقش می‌داند و می‌گوید: «تلاش پمپئو برای کلید زدن سازوکار بازگشت خودکار (مکانیسم ماشه) برجام بعد از اینکه ایالات متحده این توافق را رها کرد و دور انداخت، شبیه به کسی است که همسرش را رها می‌کند، طلاق می‌گیرد و سپس می‌گوید که اوست که درباره دیدار همسرش با دیگران تصمیم‌گیر است.»
از پایه این دعوای حقوقی که ادعا کرده امریکا در قطعنامه 2231 در تصویب برجام یکی از طرفین توافق نامیده شده، بنابراین حق درخواست برای بازگشت تحریم‌ها را دارد که بگذریم تکلیف همه اما و اگرها به رویکرد سیاسی کشورهای بزرگ طرف توافق بازمی‌گردد.
پیام به اروپا
حرکت از رابطه مبتنی بر بی‌اعتمادی به سمت برقراری همکاری برای اجرای برجام و آغاز تبادلات اقتصادی و در نهایت ناکامی اروپا در مواجهه با تبعات خروج یکجانبه امریکا از این توافق خلاصه اتفاقاتی است که طی سال‌های اخیر میان ایران و شرکای اروپایی‌اش رخ داده است. روندی که بسیاری از ناظران زیر سایه مداومت امریکا برای فشار حداکثری علیه ایران و انفعال سه کشور آلمان، فرانسه و انگلیس با بی‌اعتمادی به آن نگاه می‌کنند و در تحلیل آن به مستنداتی ارجاع می‌دهند که طی بیش از پنج سال از یک همپیمانی مهم تاریخی، رابطه میان طرفین را شکل داده است.
تنها چند روز بعد از پنجمین گام نهایی ایران در انجام اقدام تلافی‌جویانه‌اش در چارچوب برجام  بود که انتشار اخبار مربوط به تلاش اروپا برای به جریان انداختن مکانیسم ماشه که راهی برای بازگرداندن اتوماتیک تحریم‌ها علیه ایران بود، آن ریشه بی‌اعتمادی تاریخی میان ایران  و اروپا را به یادآورد. مشخص بود سه کشور اروپایی در مواجهه با ناکامی خود برای حفظ برجام از طریق تحقق منافع اقتصادی ایران ترجیح می‌دهند از همه اهرم‌های مؤثر بازدارنده استفاده کنند و مکانیسم ماشه یکی از همین ابزارها بود. در این میان این سؤال مطرح شد که اروپا برای بهره‌گیری از این ابزار تا چه حد آماده بوده است؟ کاهش تعهدات برجامی ایران حاوی یک پیام مهم برای اتحادیه اروپا بود و آن اینکه در سایه انفعال این کشورها، ایران دست بسته باقی نمی‌ماند، اما پیام مهمتر طرح احتمال خروج از «ان پی تی» در صورت بازگشت خودکار تحریم‌ها بود. پیش‌بینی ایران آن بود که این اقدام اروپا برای نجات برجام راه به جایی نخواهد برد و تازه دست آژانس را از نظارت‌های اولیه بر اساس پادمان هسته‌ای هم کوتاه خواهد کرد. گذشت زمان نیز درستی این پیش‌بینی را نشان داد و عقب‌نشینی تروئیکای اروپایی از این تصمیم و تمرکز بر راه‌اندازی کانال مالی «اینستکس» که با انجام شدن دو تراکنش مالی همراه بود، نشان داد که اروپا دست خود را از روی ماشه برداشته است. این در حالی است که اگر اروپایی‌ها موضوع لغو تحریم‌های تسلیحاتی ایران را نیز که توسط امریکا به جریان افتاده، از دریچه منافع خود نگاه کنند، نمی‌توان چشم‌اندازی بهتر از مرگ قطعی برجام و قطع نظارت کامل آژانس بر برنامه هسته‌ای متصور شد. چه رئیس جمهوری ایران هم اخیراً با این هشدار که عواقب تخطی از قطعنامه 2231 برای ایران پذیرفتنی نیست از نامه‌ای خبر داده که چند ماه پیش به سران 1+4 نوشته و آنها را متوجه پیامدهای ویرانگر تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران کرده است. با این حال الان هم مشخص نیست که پمپئو و ترامپ برای همراه کردن کشورهای اروپایی در جهت تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران راه همواری در پیش داشته باشد.
نگاه ها به چین و روسیه
تزلزل در مناسبات خارجی ایران با کشورهای اروپایی ذیل شکست سیاست حفظ برجام و کاهش معنادار اعتماد میان طرفین از جمله دلایلی بود که نگاه ایران به شرق را پررنگ کرد و در این منظومه شرقی مشخص بود که تقویت رابطه با روسیه و چین می‌توانست از اهمیت ویژه‌ای برخوردار باشد. به نظر می‌رسد تعمیم روابط میان ایران با مسکو و پکن به عنوان دو شریک آسیایی برجام بیش از هر چیز بر محوریت همکاری سیاسی، اقتصادی و نظامی شکل گرفته است که ناظران آن را نشانه شکل‌گیری رابطه‌ای استراتژیک تفسیر می‌کنند. دلایل و شواهد متعددی را می‌توان در تبیین حرکت رو به فراز رابطه ایران با دو کشور یاد شده مورد اشاره قرار داد. دلایلی که بخش اصلی آن در چرخش‌های سیاست خارجی روسیه و چین نسبت به امریکا ریشه دارد و بخشی دیگر در منازعات بین‌المللی پدید آمده پیرامون برجام. هر سه کشور در شرایط کنونی، مناسبات نسبتاً خصمانه‌ای با ایالات متحده دارند و نشان داده‌اند که تمایل زیادی به اقدامات مشترک و همکاری با ایران در حوزه امنیت دارند.
واقعیت آن است که روسیه و چین کوشیده‌اند از قبال ناکامی اروپا برای اقدام مقابله‌ای با تحریم‌های فرامرزی امریکا نبض هدایت گفت‌وگوهای سیاسی با ایران پیرامون برجام را به دست گیرند. این کار ممکن نبود مگر آنکه دو کشور از طریق موضع‌گیری صریح در شورای امنیت از تلاش واشنگتن برای پرونده‌سازی علیه برنامه موشکی ایران ممانعت به عمل آورند و راهکارهای کمک اقتصادی دوسویه به ایران را در دستور کار قرار دهند. روسیه و چین برخلاف سه کشور اروپایی که هیچ حقی را برای اقدامات تلافی‌جویانه تهران مبنی بر متوقف کردن بخشی از تعهدات برجامی‌اش قائل نبودند، تنها خواستار ادامه اجرای پروتکل‌های نظارتی آژانس بر برنامه‌های هسته‌ای ایران شدند. خواسته‌ای که تهران آن را پذیرفته و از این نظر می‌توان آن را به عنوان تسریع کننده تقویت روابط ایران با چین و روسیه ارزیابی کرد.
در این میان وقوع اتفاقاتی چون افزایش رقابت و کشاکش میان امریکا، چین و روسیه و کوشش امریکا برای حفظ شکاف قدرت خود با این دو کشور، افزایش نقش‌آفرینی روسیه در خاورمیانه و همراهی آن با ایران در فرآیند مذاکرات صلح سوریه، چراغ سبز پکن برای ماندن در بازارهای اقتصادی ایران به رغم تهدیدات امریکا و از سوی دیگر تشکیل ائتلاف دریایی سه‌جانبه برای مبارزه با خطر تروریسم از جمله رویدادهایی بود که با هدف حمایت از تهران در مواجهه با کمپین فشار حداکثری امریکا صورت گرفته است. یکی از جدی‌ترین وجه این همکاری‌ها، برگزاری رزمایش مشترک دریایی در همکاری نظامی سه کشور در سال گذشته در شمال اقیانوس هند و دریای عمان تجلی پیدا کرد.
از سوی دیگر ایران نیز در سال‌های اخیر با نگاه انداختن به حوزه آسیا دیپلماسی اقتصادی خود را متحول کرده است. چه کشورمان دو سال پیش و 9 روز پس از خروج دونالد ترامپ از توافق هسته‌‌ای توافق اولیه منطقه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، سازمانی متشکل از ارمنستان، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و روسیه را امضا کرد. این موافقتنامه‌ای سه ساله در راستای تشکیل ترتیبات تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه پرقدرت آسیایی بود تا متعاقب آن، مذاکرات برای تبدیل آن به توافق تجارت آزاد به سرانجام برسد. پیداست منطقه اوراسیا و جمعیت 183 میلیون نفری آن بازاری قابل توجه برای صادرات ایران و ابزاری مناسب در دور زدن تحریم‌های ایالات متحده به شمار می‌آید. اگرچه وجود برخی موانع مرتبط با تحریم‌های امریکایی، همه‌گیری ویروس کرونا و کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی می‌تواند بر این مبادلات تأثیر منفی بگذارد اما اتکای ایران به این اتحادیه به عنوان یک بلوک قدرت اقتصادی، چشم‌انداز تجارتی مطمئن را به همراه دارد که برای آن نویدبخش است. شاید در کوتاه مدت محدوده توافق آزاد به افزایش چشمگیر منافع اقتصادی آن نینجامد، اما بی‌تردید مانع از وخیم‌تر شدن شرایط در میانه یک بحران بین‌المللی و فشار فزاینده غرب خواهد شد. پیش‌تر روسیه از ملحق شدن ایران به این اتحادیه استقبال کرده بود. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه در این رابطه گفته است که «مسکو خواهان پیوستن ایران به اتحادیه اقتصادی اوراسیا است.»
به این ترتیب به نظر می‌رسد زیر سایه تحولات یادشده در روند سیاست خارجی ایران در حوزه آسیا، امریکا از یک سو برای به ثمر رساندن کمپین فشار حداکثری خود علیه ایران و از سوی دیگر به جریان انداختن دعوی حقوقی پیرامون تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران راه دشواری در پیش رو دارد. فارغ از آنکه بریتانیا، آلمان و فرانسه چه رویکردی داشته باشند، روسیه و چین با ادراک حقوقی این‌چنینی موافقت نخواهند کرد و به این ترتیب کامیابی امریکا برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران با تردید مواجه است.
شاید موضعگیری سرگئی ریابکوف، معاون وزیر خارجه روسیه در این رابطه که گفته «پرونده تحریم نظامی ایران در اکتبر ۲۰۲۰ منقضی می‌شود و امریکا پیش از اینکه درباره بندهای قطعنامه ۲۲۳۱ برای توسل به اهداف سیاسی خود صحبت کند، اول باید به اجرای کامل برجام بازگردد» صریح‌ترین نشانه راه دشوار ترامپ در کارزار شورای امنیت علیه ایران باشد.

سه استراتژی و سیاست کلی باید برای عبور از کرونا توسط سیاستگذاران اجرا شود: 1- حمایت از خانوار در کوتاه مدت، 2- حفاظت از بنگاه‌ها و جلوگیری از فروپاشی آنها ،3- ترمیم و توسعه زنجیره تأمین، اعم از تأمین مالی، فناوری و کالا

سهیلا یادگاری
خبرنگار
کرونا بسیاری از معادلات جهانی را به چالش کشیده است. اندیشمندان، نظریه پردازان و تحلیلگران اکنون با توجه به شرایطی که کرونا ایجاد کرده، راهکارهایی جدید برای اداره کشورها در زمان شیوع بیماری و در پساکرونا ارائه می‌دهند. کشور ما با شیوع کرونا چه شرایطی را می‌گذارند یا چه شرایطی را در پسا کرونا پیش رو دارد؟ با دکتر عباس آخوندی این شرایط را در میان گذاشتیم. او 3 راه حل را چاره مشکلات اجتماعی و اقتصادی ایران در زمان کرونا و پس از آن عنوان و چگونگی اجرای آن را تبیین کرد.
با توجه به اتفاق کرونا در ایران و جهان، بهتر است سیاستگذاران سیاست خود را بر اساس کدام محورها تنظیم کنند تا این سیاست‌ها منطبق بر نیازهای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و... در دوران کرونا و پسا کرونا باشد؟
از نظر من سه استراتژی و سیاست کلی باید برای عبور از کرونا توسط سیاستگذاران اجرا شود. 1- حمایت از خانوار در کوتاه مدت، 2- حفاظت از بنگاه‌ها و جلوگیری از فروپاشی آنها 3- ترمیم و توسعه زنجیره تأمین، اعم از تأمین مالی، فناوری و کالا است.
چرا این سه سیاست اصلی‌ترین است؟
مسأله‌ای که کرونا در دنیا ایجاد کرده یکی بیکاری گسترده است. برآوردهای کمینه بیکاری در ایران حدود 3 میلیون نفر است که شغل شان را از دست می‌دهند. برآورد بیشینه بیکاری تا 6 میلیون نفر است. دیگری تعطیلی یا زیرظرفیت کار کردن بنگاه‌هاست. شغل از دست دادن از یک طرف و فروپاشی بنگاه‌ها از طرف دیگر می‌تواند جامعه را در فقر گسترده‌ای فرو ببرد و چرخه‌ فقر را تشدید کند. فقر گسترده می‌تواند انواع پیامدهای اجتماعی داشته باشد. اول آنکه همبستگی اجتماعی را به هم بریزد و موجب شکل‌گیری انواع اعتراض‌ها، انشعابات و شکاف‌های اجتماعی یا حتی بزه شود. اصلی‌ترین وظیفه سیاستگذار این است که ابعاد فقر ناشی از بیکاری را تا آنجا که ممکن است کنترل کند. تعطیلی بنگاه‌ها در صورت طولانی‌شدن دوره شیوع بیماری که متأسفانه شواهد حکایت از آن دارد می‌تواند منجر به تعطیلی دائمی برخی بنگاه‌ها، از بین رفتن دائمی برخی از فرصت‌های شغلی و اختلال در سازمان تولید در سطح ملی شود. اگر بنگاهی فروپاشید به این سادگی‌ها امکان احیای آن وجود ندارد. از این‌رو حفاظت از بنگاه‌ها یک استراتژی بسیار مهمی است. نکته آخر آنکه تولید، خدمت یا کالای هر بنگاهی، جزئی از یک زنجیره تأمین بزرگتر و حتی در سطح جهانی است. بنگاه‌هایی که در زنجیره تولید خودرو، صنعت نفت، پتروشیمی، صنعت احداث یا حتی در حوزه خدمات چون هتلداری کار می‌کنند نمونه‌هایی هستند که نشان می‌دهند چگونه آنها در زنجیره تولید جهانی کار می‌کنند و اگر این زنجیره قطع شود تا چه حد آنها آسیب می‌بینند. بنابراین، حفاظت از بنگاه ها باید در چارچوب یک سیاست تجاری و مبادله بین‌المللی صورت گیرد تا مؤثر باشد. وگرنه تبدیل به توزیع پول و هدررفت آن می‌شود.
تداوم بنگاه‌ها، حفط همبستگی اجتماعی و حفظ خانوار با توجه به مشکلات اقتصادی کشور ما، تحریم‌ها و مشکلات دیگر، در چه چارچوبی قرار می‌گیرد؟ مقابله با فقر گسترده‌ای که اشاره کردید با توجه به شرایط سیاسی و اقتصادی در ایران، چگونه باید باشد؟
ابتدا باید صورت مسأله را درست متوجه شویم تا بتوانیم به راهکار برسیم. نکته بسیار مهمی که آمار نشان می‌دهد مربوط به مشکلات ساختاری اقتصاد ما است که کرونا آن را تشدید می‌کند. این وضعیت می‌تواند اقتصاد را در آستانه پر مخاطره‌ای قرار دهد. رشد تولید ناخالص داخلی برای یک دوره 40 ساله حدود 1.75 درصد است. این رشد تولید با رشد جمعیت و همچنین ساختار جوان جامعه ایران سازگاری ندارد. حال اگر شیوع ویروس کرونا که باعث واردآمدن شوک هم در طرف تقاضا هم در طرف عرضه اقتصاد شده، منجر به فروپاشی برخی بنگاه‌ها و لطمه بیشتر به سازمان تولید شود، می‌تواند جامعه را به سمت فقر بیشتر به‌پیش راند.
میانگین رشد تشکیل سرمایه نیز در دو دهه گذشته چیزی در حدود 0.4 درصد بوده‌ است. فروپاشی بنگاه‌ها و اختلال در زنجیره تأمین که پیش از این به‌دلیل عدم حل‌وفصل مسأله FATF سبب شده‌ بود، حال در این شرایط با توجه به مشکلاتی که بر سر راه حمل‌ونقل و تجارت بین‌المللی به‌وجود آمده تشدید می‌شود. نکته مهم دیگر میزان پوشش بیمه تأمین اجتماعی خانوار است.بسیاری از خانوارها حتی آنانی که شغل دارند لزوماً تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی نیستند.این نکته بسیار مهمی است. مخصوصاً در دهک‌های پایین افرادی که در بنگاه‌های کوچک، مغازه‌ها و... شاغل هستند، لزوماً تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی و بهره بردن از بیمه بیکاری نیستند. بنگاه که تعطیل شود این افراد شغل خود را از دست می‌دهند و چون تحت پوشش بیمه قرار ندارند، وارد چرخه فقر شدید می‌شوند.
 بنابراین، سه سیاست حمایت از خانوار، حفاظت از بنگاه ها و ترمیم و توسعه زنجیره تأمین باید درکنارهمدیگر دیده شوند. صرفاً حفاظت از بنگاه ها یا فقط حمایت از خانواده سیاست‌های شکست‌خورده‌ای خواهند بود.
به خاطر تحریم، درآمدهای دولت کاهش یافته است. در این شرایط دولت چه منابع یا ابزاری برای اجرای سیاست‌هایی که اشاره کردید، در اختیار دارد؟
این سؤال را در دو بخش می‌توان بررسی کرد. اینکه دولت چگونه حمایت مالی و مادی از بنگاه‌ها داشته باشد و دیگر اینکه دولت چه نقشی در تأمین وبهبود فضای کسب‌وکار که فضای فعالیت اجتماعی و اقتصادی است می‌تواند داشته باشد. در بخش مالی دولت منابع زیادی در اختیار ندارد و حتی کسری منابع دارد. احتمالاً بودجه امسال تا پایان سال با بیش از 50 درصد کسری مواجه شود. این درست است که به‌خاطر کاهش منابع، بودجه دولت نقش اهرمی خود را تا حد زیادی از دست داده ‌است. اما کشور ما خوشبختانه منابع حساب ذخیره ارزی سابق و صندوق توسعه ملی را در اختیار دارد که هرچند تخصیص منابع آن با نقد همراه است، ولی در هر صورت صندوق توسعه ملی اساساً برای این روزها و برای تعادل‌بخشی به اقتصاد برهه‌هایی که کشور با یک عدم‌تعادل جدی مواجه است، ایجاد شد. هنوز نحوه بهره‌برداری از منابع و ابزار صندوق توسعه ملی از زمان شیوع کرونا به‌طور جدی در دستور کار قرار نگرفته است.
تنها دستور برداشت یک میلیارد دلار از منابع صندوق داده شده ‌است. اما برداشت لزوماً بهترین روش استفاده از منابع صندوق نیست. به‌دلیل تحریم‌های ظالمانه امریکا و عدم تصویب لایحه‌های مربوط به FATF، منابع صندوق توسعه ملی چندان نقد نیست که بتوان یک میلیارد دلار را بسرعت برداشت کرد. بنابراین، نحوه تبدیل یک میلیارد دلار با موانعی روبه‌رو است و اگر بانک مرکزی معادل آن را به دولت پرداخت کند می‌تواند باعث رشد پایه پولی شود. بنابراین، نحوه بهره‌بردن از منابع صندوق نیازمند رعایت ظرایفی است که باید بدان‌ها توجه شود.
با توجه به مشکلی که به آن اشاره کردید دولت برای تأمین مالی با استفاده از منابع صندوق چه راهکارهایی پیش رو دارد؟
ساده‌ترین راهکار تأمین منابع مالی، چاپ پول است. عملاً تاکنون و در سنوات گذشته از این روش استفاده شده‌است. با این روش پایه پولی افزایش یافته و ممکن است امروز درد را درمان کند اما جامعه بلافاصله رشد نقدینگی و تورم طاقت‌فرسایی را تجربه می‌کند.
روش بعدی که مطرح می‌شود انتشار اوراق اسناد خزانه توسط دولت است. در امریکا و بقیه کشورها هم برای تأمین کسری منابع در زمان کرونا، به‌سمت انتشار اسناد خزانه رفته‌اند. اما حواسمان باشد انتشار اسناد زمانی جذاب است که در مقایسه با سایر ابزارهای مالی از حیث نرخ بازگشت و ریسک قابل رقابت باشد. با توجه به اتفاقات بازار سهام و سودهای فوق‌العاده‌ای که این بازار فعلاً در کوتاه‌مدت عرضه می‌کند، به‌نظر نمی‌رسد که اسناد ابزار جالب و جذابی برای بازار باشد.
روش دیگر که در دنیا و مخصوصاً در امریکا در زمان بحران اقتصادی 2008 مورد توجه قرار گرفت این بود که خود دولت به‌طور مستقیم نه ، اما نهاد‌های تحت نظر خزانه‌داری مانند صندوق توسعه ملی، اوراق قرضه با پشتوانه دارایی منتشر کنند. اصطلاحاً به آن (Asset Backed Securities (ABS می‌گویند. این ابزاری است که توسط نهادهای مالی به‌طور فراوان در بازارهای دیگر کشورها مورد استفاده قرار می‌گیرد. ولی اینکه از این روش جهت تأمین مالی برای خروج از بحران استفاده شود، اولین بار در امریکا در سال 2008 استفاده شد. آنها گفتند خب یکی از راه حل‌ها این است که بنگاه دولتی که زیر نظر خزانه‌داری است اوراق قرضه‌ای را با پشتوانه دارایی منتشر کند. این اوراق با اسناد خزانه‌ای که دولت مستقیم منتشر می‌کند از حیث آثار مالی و حقوقی فرق دارد. چون مانده بدهی دولت بابت انتشار اسنادی که دولت مستقیم منتشر می‌کند جزو خالص بدهی‌های دولت محسوب می‌شود و منجر به افزایش پایه پولی می‌شود ،اما اوراق قرضه‌ای که شرکت‌های دولتی منتشر می‌کنند بدهی شرکت‌ها است. بدهی شرکت‌ها چون بدهی دولت نیست بنابراین، منجر به افزایش پایه پولی نمی‌شود. این تدبیر در امریکا تحت عنوان Term Asset-(Backed Securities Loan Facility )TALF تالف نام‌گذاری شد. و مجدداً در بیانیه‌ای که فدرال رزرو در ماه مارس انتشار داد مقرر داشت که از همان قانون 2008 استفاده شود و مجدد این ابزار به بازار عرضه شود. اگر این تجربه را از دنیا بپذیریم، صندوق توسعه ملی می‌تواند اوراق مشارکت عام به پشتوانه دارایی منتشر کند. اکنون باید ببینیم صندوق توسعه ملی چقدر دارایی و با چه کیفیتی دارد؟
به مقدار نقد قابل برداشت از صندوق کاری نداریم، اینجا برمی‌گردیم به میزان دارایی‌های صندوق توسعه ملی. چون بخش عمده‌ای از دارایی‌های صندوق دارایی ارزی است، براساس آخرین آماری که صندوق منتشر کرده در مهرماه 98، دارایی صندوق 118 میلیارد دلار بوده ‌است. سپرده‌های ریالی صندوق نزد بانک‌ها هم 65هزارمیلیارد تومان است. بخشی از دارایی‌های ارزی صندوق به‌صورت سپرده نزد بانک‌های داخلی یا خارجی است و بخشی هم تسهیلاتی است که صندوق از طریق بانک‌های عامل به بنگاه‌ها داده و بنگاه‌ها به‌صورت اقساط آن را بازمی‌گردانند. فرض من در ارائه این پیشنهاد این است که گزارش‌های صندوق که رسماً انتشار یافته از دقت و صحت کافی برخوردار است و چنانچه یک حسابرس مالی بین‌المللی آنها را بررسی کند عیناً تأیید خواهد کرد و اگر موانع تحریم یا عدم حل‌وفصل مسائل FATF نبود امکان انتشار اوراق قرضه بین‌المللی در بازارهای مالی جهان بر اساس آنها وجود داشت و دارد. افزون بر این، این پیشنهاد جزئی از یک بسته سیاستی باید باشد.
آیا می‌شود این دارایی‌ها را پشتوانه انتشار اوراق مشارکت گذاشت؟
تجربه دنیا می‌گوید بله، می‌شود. پس راه‌حل‌ها برای تأمین منابع دولت این بود که اول، برویم دنبال چاپ پول که درست نیست، دوم اینکه انتشار اوراق توسط دولت باشد که احتمالاً با سودهای متعارف از آن استقبال نمی‌شود و سوم انتشار اوراق مشارکت عام توسط صندوق توسعه ملی. از مورد سوم به یک شرط استقبال می‌شود و آن پوشش ریسک آن با سبدی از ارزهای معتبر دنیا است. خریدار وقتی ببیند اگر این اوراق را بخرد قدرت ریال با سبدی از ارزهای معتبر پوشش ریسک داده شده، بنابراین سودی که خریدار از خرید اوراق انتظار دارد سودی معمول و در سطح بین‌الملل است.
به این بحث ایرادی گرفته می‌شود و آن اینکه با این اقدام تعهدات ارزی کشور افزایش می‌یابد. این ایراد قابل رد است. علت هم این است که صندوق توسعه ملی تنها صندوق و مؤسسه‌ای است که دارایی‌ها و درآمد آن به‌صورت ارزی است و فرق دارد با مؤسساتی که با درآمد ریالی بخواهند تعهدات ارزی ایجاد کنند. بنابراین صندوق چون درآمدش ارزی است، می‌تواند تعهد ارزی داشته باشد. البته پیشنهاد این است که صندوق با پشتوانه دارایی‌هایش اوراق مشارکت عام ریالی منتشر کند ولی، این اوراق مشارکت ریالی که با یک سبد ارزی از ارزهای معتبر پوشش ریسک داده شده است. در این صورت می‌توان سودی در حد 3 تا 4 درصد در نظر گرفت تا سالانه به صاحبان اوراق براساس معادل ریالی سبد ارزی به قیمت‌های روز پرداخت شود.
 صندوق توسعه در این موقعیت برای ایجاد تعادل در بازار اقتصاد ایران ورود کند و اگر این پیشنهاد را رد می‌کند پیشنهاد دیگری را طرح نماید. صندوق این روزها نمی‌تواند کنار بنشیند. بزرگترین مأموریت صندوق همین است. اگر امروز صندوق منابعش را برای تعادل‌بخشی به اقتصاد وارد نکند پس زمان آن چه موقعی است؟
منبعی وجود دارد که این زمان به آن رجوع کنیم؟
ممکن است منبع نقد قابل برداشتی به‌دلیل موانع مختلف وجود نداشته باشد. شاید به‌همین دلیل و با این دیدگاه که منابع صندوق دارایی نقد و قابل برداشت نیست برای این منبع هنوز ابتکاری اجرا نشده است. حال آنکه بر اساس گزارش انتشار یافته از سوی صندوق، دارایی‌های آن واقعی است و می‌توان روی آن حساب باز کرد و با پشتوانه اوراق مشارکت عام انتشار داد. مگر آنکه گزارش انتشار یافته غیرواقعی باشد. اما نکته مهم اینکه فرض کنیم از منابع صندوق استفاده شد، آیا با این اقدام مسأله اقتصاد حل می‌شود؟ پاسخ خیر است.
چرا؟
چون این اقدام در صورتی می‌تواند به حفظ زنجیره تأمین کمک کند که همزمان موانع ورود به بازار جهانی مرتفع شوند. اگر موانع رفع نشود با ایجاد تعهد برای صندوق اتفاقی نمی‌افتد. مانند این می‌شود که در مقطعی پولی را در کشور پخش می‌کنید و تمام می‌شود. بنابراین، باید همزمان با استفاده از منابع صندوق توسعه ملی، موانع مسیر زنجیره تأمین برطرف شود. اصلی‌ترین شعار دولت باید حل موانع تجارت باشد. اگر انتظار از دولت فقط توزیع پول باشد، توزیع پول سم مهلک‌تری برای اقتصاد در درازمدت است.
در زمان کرونا، باید تأمین مالی انجام شود، از خانوار حمایت شود تا دچار فروپاشی نشود، اگر فروپاشی خانوار اتفاق بیفتد نظم اجتماعی به هم می‌خورد. باید از بنگاه حفاظت شود تا سازمان تولید متلاشی نشود. ولی، برای زنده نگه داشتن بنگاه و ادامه تولید باید موانع زنجیره تأمین را برطرف کرد. مشکل ما این است که در حال حاضر زنجیره تأمین دچار اختلال است. با توزیع پول مسأله زنجیره تأمین حل نمی‌شود. دولت همزمان با بحث‌های تأمین مالی باید به فکر زنجیره تأمین هم باشد. زنجیره تأمین ایران باید با صحنه جهانی ارتباط داشته باشد. هر کسی فکر می‌کند می‌توانیم درهای کشور را ببندیم و در چهاردیواری ایران مسأله اقتصادی را حل کنیم، با این تفکر، اقتصاد ایران را قربانی می‌کند. باید درهای تجارت ایران باز شود. البته این موضوع با سیاست‌های اقتصاد مقاومتی منافاتی ندارد. چون در اصول سیاست اقتصادی گفته شده درون زا و برون نگر. ابزار و شرایط برونگری مرتفع شدن موانع تجارت ایران با جهان است.
دو اقدام مهم دولت در روزهای اخیر ورود سهام شرکت‌های دولتی به بورس و آزاد شدن سهام عدالت است. این اقدامات را می‌توان در راستای اهداف حمایتی در زمان کرونا ارزیابی کرد؟
قطعاً این ابتکارها با تمام نقدهایی که به اجزای آنها وجود دارد، در کل اقدام‌های خوبی بوده‌اند. باید از دولت برای اجرای آن حمایت کرد. هر چند ایراداتی که گرفته می‌شود درست است و غلط نیست. اما اگر عرضه عمومی سهام را با مزایده‌های پیشین مقایسه کنیم مثلاً عرضه سهام مخابرات، متوجه خواهیم شد که اقدام اخیر به‌مراتب بهتر است. ایرادات به مدیریت دولتی ETF وارد است اما در هر صورت این کار از این جهت که یک عرضه عمومی است یک گام به پیش است.
عرضه سهام عدالت هم از این جهت که حق اختیار مال به مالک داده می‌شود درست است. هر چند تعریف سهام عدالت در لحظه اول با مشکلات جدی مواجه بود و فساد زیادی پیرامون تشکیل اولیه آن بود اما اگر این بحث‌ها را کنار بگذاریم، کاری که الان در مورد عرضه سهام عدالت انجام می‌گیرد کار درستی است. اختیار سهام به سهامدار داده می‌شود.
اگر از من بپرسند این اقدام دولت درست است، می‌گویم درست است اما اگر بپرسند آیا عرضه سهام فقط برای ایجاد درآمد برای دولت است؟ می‌گویم این هدف کاملی نیست. آزادسازی سهام باید به احیای نظام بنگاه‌داری در ایران منجر شود. مالک و مدیر باید ریسک بنگاه و مسئولیت آن را بپذیرند. بنگاه‌داری از انحصار دولت و نهادهای عمومی و شبه دولتی باید خارج شود. این اقدام برای ادامه بالندگی بنگاه‌ها باید ادامه‌دار باشد. سال 90 پیشنهاد بازنگری در سیاست‌های اصل 44 را در نشست‌هایی با اتاق بازرگانی ارائه دادم. پیشنهاد همین روشی بود که الان دولت اجرا کرده با یک دنباله بود. به اعتقاد من دولت باید یک لایحه دو فوریتی را به مجلس ارائه کند. زمان آن هم دقیقاً هم‌اکنون است که روزهای آخر مجلس است. پیشنهاد من آن زمان این بود که تمام نهادهای عمومی غیردولتی موظف باشند تمام سهام مدیریتی خود را ظرف 3 سال به بازار عرضه کنند. بعد از آن هم حق داشتن سهام مدیریتی در بازار را نداشته باشند. مدیریت سهام غیرمدیریتی را داشته باشند،اما حق مدیریت بنگاه را نداشته باشند. این یک اصلاح اساسی در واگذاری‌ها و امکان شکل‌گیری نظام بنگاه‌داری رقابتی و افزایش بهره‌وری کل عوامل تولید در ایران است. کاری را که دولت در حال حاضر در عرضه سهام انجام می‌دهد اگر با این قانون همراه نباشد، نهادهای عمومی با خرید سهام خرد دوباره بنگاه‌داری می‌کنند. نظام بنگاه به شرطی درست می‌شود که بنگاه‌ها از جهت قدرت، همتراز باشند و در بازار رقابتی فعالیت کنند. در این صورت بنگاه می‌تواند زنجیره تأمین را راه‌اندازی کند و بهره‌وری بنگاه را افزایش دهد.
همه این اقدامات برای کمک به حفظ همبستگی اجتماعی و حفظ بنگاه‌ها باید در یک بسته سیاستی درکنار هم انجام شود.
با توجه به اینکه سال 99 سال پایانی دولت دوازدهم است به نظر شما دولت باید از چه فرصت‌هایی استفاده کند تا اقتصادی کارآمد را به دولت بعدی منتقل کند؟
اول اینکه دولت باید عرضه‌ها را از محدودیت عرضه 60 هزار میلیارد تومانی خارج کند و این اقدام را به‌صورت یک بسته منسجم در اقتصاد پیش ببرد. همین پیشنهادی که در بالا داده شد. این یک اقدام ضروری است.
اما یکی ازاصلی‌ترین بحث‌های اقتصاد ایران در حال حاضر افزایش بدهی‌های دولت است. افزایش بدهی دولت بحث بسیاری مهمی است. آمارهایی که بانک مرکزی منتشر می‌کند، نشان می‌دهد بدهی دولت در آذرماه سال 96 معادل 227 هزار میلیارد تومان بوده، در آذر 97 بدهی به 270 هزار میلیارد و در آذر 98 به 358 هزار میلیارد تومان رسیده است.یعنی بدهی دولت در سال 97 نسبت به 96 معادل 43 هزار میلیارد و در سال 98 نسبت به 97 معادل 88 هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است.
در سال 97 نسبت به 96 بدهی دولت 18.9 درصد و در سال 98 نسبت به 97 معادل 32.5درصد رشد دارد. این رشد فوق‌العاده زیاد است. در گزارش بانک مرکزی همچنین قدر مطلق هر سال به سال قبل نیز مشخص شده که این عدد برای سال 98 نسبت به 97 معادل 101 درصد رشد بدهی دولت نسبت به سال 97 به 96 را نشان می‌دهد. این اعداد نشان می‌دهد بدهی دولت بشدت فزاینده است. بدهی دولت یکی از ریشه‌های ناکارآمدی اقتصاد ایران است. خالص بدهی‌های دولت یکی از دلایل افزایش پایه پولی است. در پاسخ به این سؤال که دولت چگونه می‌تواند اقتصاد قدرتمندتری را به دولت بعدی منتقل کند، باید دو بحث را تعقیب کنیم. اینکه اگر دولت نمی‌تواند برای مشکل بدهی‌ها تصمیمی بگیرد اما حداقل مسأله را باز کند. یعنی دولت نحوه تشکیل بدهی‌ها را شفاف کند. بخشی از بدهی به‌خاطر کسری بودجه است. خوب در این بخش تا حدی روشن و مشخص است دلیل بدهی دولت چیست. دولت و مجلس می‌توانند برای آن تدبیر داشته باشند. اما دلیل شکل‌گیری بخش دیگری از بدهی‌ها همچنان روشن نیست. اگر خاطرتان باشد کسری نقدینگی مؤسسات مالی و اعتباری و ادغام بانک‌ها به نحوی به دولت منتقل شد. الان نمی‌دانیم 88 هزار میلیارد تومان افزایش بدهی دولت چقدر ناشی از بودجه است، چقدر آن ناشی از اتفاقات دیگری از این دست است؟ من فقط رقم را می‌بینم که 88هزار میلیارد تومان افزایش بدهی از سال 97 تا 98 تشکیل شده است. توضیحی پیرامون این افزایش بدهی نیست. پس نمی‌توانم قضاوت کنم اما در واقع بدهی نهاد دولت؛ منظور دولت‌ها است نه فقط دولت دوازدهم. هنوز هم دولت فرمول مشخصی برای پرداخت بدهی‌ها یا قابل مبادله و معامله کردن آن در بازار ندارد. مشخص نیست که دولت می‌خواهد با این حجم بدهی چه کند؟ زمانی وزیر اسبق اقتصاد؛ آقای دکتر طیب نیا اعلام کرد بدهی دولت 670 هزار میلیارد تومان است. بدهی که بانک مرکزی اعلام کرده فقط بدهی دولت به بخش بانکی را نشان می‌دهد و شامل بدهی‌های دیگر نیست. رقم سایر بدهی‌های دولت قطعاً بسیار بیشتر از بدهی به بخش بانکی است.
دولت اگر بتواند مدلی را تعریف کند که چگونه می‌شود مشکل بدهی‌ها را حل کرد، بزرگترین کمک به اقتصاد است. دولت می‌تواند میزان دقیق بدهی‌ها را اعلام کند، آنها را دسته‌بندی کند و برای هر دسته‌ای چارچوبی برای حل‌وفصل تهیه کند.
بنابراین، از نظر من مسأله اصلی مشکل اقتصادی دولت بدهی است. مشکل دیگر نهادهای مالی و مشخصاً بانک‌ها و مؤسسات مالی است. از سال 93 مرتب در مورد دارایی‌های سمی بانک‌ها صحبت کرده‌ام. بخش قابل توجهی از دارایی برخی از بانک‌ها دارایی موهوم بوده و آنها برای این دارایی‌های موهوم سود هم توزیع کرده‌اند. و با پرداخت این سودها عملاً پول از آنها خارج شده و بین افرادی توزیع شده است. بانک‌ها و مؤسسات مالی دچار بیماری مزمن هستند. مشکلات مالی بانک‌ها در بسته‌های نجات و ادغام‌ها و...گم می‌شود. روشن نیست که این ارقام چگونه در اقتصاد می‌چرخد. درهرصورت، بازی پانزی و فسادآلود در بانک‌ها و مؤسسات مالی تاکنون بار مالی زیادی را بر اقتصاد تحمیل کرده‌ و با توجه به تداوم افزایش پول به‌نظر می‌رسد که با شدت کمتری همچنان ادامه دارد. با افزایش نرخ ارز و افزایش قیمت ملک در چند وقت اخیر و با فروش بخشی از دارایی‌های بانک‌ها مانند املاک آنها، وضع حسابداری آنها را تا حدودی بهبود بخشید. ولی هیچ‌کدام از این راه‌ها ناشی از بهبود عملکرد بانک‌ها نبود. خود بانک‌ها با ایجاد تعهدات بیش از توان شان و اضافه‌ برداشت از بانک مرکزی و اقدامات دیگر سبب تورم بودند، طرفه آنکه آنان دو بار از افزایش سطح عمومی قیمت‌ها سود بردند یک بار با ایجاد تورم و یک بار هم با سودی که از مجرای افزایش قیمت دارایی‌های‌شان که نصیب‌شان شد، سود بردند. در واقع با سود بردن از افزایش تورم، بانک‌ها کسری‌های خود را پنهان کردند. مفهوم آن افزایش تولید ناخالص نیست. بلکه مفهوم آن سوداگری است. این نظام بانکی سوداگرانه قابل تداوم نیست. قرار بود که بانک مرکزی مقرراتی را برای ارزیابی کیفیت دارایی بانک‌ها و مؤسسات مالی (Asset Quality Review (AQR توسط مؤسسات حسابرسی مستقل وضع و بموقع اجرا بگذارد. تا آنجایی که من اطلاع دارم این موضوع تاکنون به‌مورد اجرا گذاشته نشده‌است. بنابراین، از نظر من، دولت اگر نظام بنگاه‌داری، بحث بدهی دولت، بحث دارایی‌های سمی و ارزیابی کیفیت دارایی‌های مؤسسات مالی و بحث زنجیره تأمین را حل‌وفصل کند یا حداقل صورت‌بندی درستی از مشکلات این نظام‌ها ارائه دهد، کمک بزرگی به حل ریشه‌ای بعضی از مشکلات اقتصادی کرده است. عده‌ای شعاری می‌دهند و با آن شعار، کل زنجیره تأمین اقتصاد ایران را دچار اختلال می‌کنند. بعد هم از دیگران طلبکار می‌شوند که چرا تولید کاهشی شده‌است. تولید کاهشی است چون شما زنجیره تأمین اقتصاد ایران را دچار اختلال کرده‌اید. مشکلات باید شفاف‌تر از شعارهای سیاسی تبیین شود. این اقدامات کمک بزرگی به دولت بعدی است. با تبیین و دسته‌بندی مشکلات، دولت بعدی می‌داند با چه معضلاتی در اقتصاد مواجه است، تا با حل آن چرخه فقر در جایی متوقف شود و وارد چرخه تولید و رشد شویم.

پریسا عظیمی
خبرنگار
آمار کرونا در استان‌های جنوبی افزایش مبتلایان را نشان می‌دهد. افزایشی که دو علت خوب و بد دارد. دلیل خوب، افزایش آزمایشگاه‌ها و کیت‌های تشخیصی است که روند بیمار‌یابی را گسترده‌تر کرده است. اما دلیل دیگر رعایت نکردن نکات و توصیه‌های بهداشتی از سوی مبتلایان است که خبر خوبی نیست. تداوم این وضعیت می‌تواند همه نتایج گذشته را هم به باد دهد.
دکتر حسین فرشیدی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان هرمزگان در گفت‌و‌گو با «ایران» گفت: بیماریابی در مراکز شهرستانی استان هرمزگان موجب کشف افراد بدون علامت بیماری کرونا و بالا رفتن آمار شده اما در واقع پیدا کردن افراد ناقل راهی برای جلوگیری و کاهش شیوع این بیماری خواهد بود. وی افزود: افزایش آمار کرونا در استان به‌دلیل افزایش بیماریابی است که بیشتر روی بیماران سرپایی انجام می‌شود. افرادی که با علائم اولیه به مراکز غربالگری دانشگاه مراجعه می‌کنند بعداز اینکه تست شان مثبت شود از اقوام و دوستانی که اخیراً با آنها در ارتباط بوده خواسته می‌شود تا برای انجام تست مراجعه کنند. با این کار ممکن است تعدادی از این افراد علائم کرونا داشته باشند اما خودشان بی‌خبر باشند که در صورت مثبت بودن تست باید 14 روز در قرنطینه باشند و اگر شرایط ماندن در خانه را ندارند می‌توانند به نقاهتگاه‌هایی که ما برای این افراد در نظر گرفتیم، مراجعه کنند و در آنجا تحت مراقبت باشند.
دلیل تعطیلی بازار ماهی فروشان بندرعباس
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان هرمزگان یادآور شد: با بیماریابی‌های جدید آمار کرونا در استان بالا رفته اما به نوعی از افزایش مبتلایان بدحال و همچنین فوتی جلوگیری می‌شود.
وی در این رابطه به وضعیت بازار ماهی فروشان استان اشاره کرد و اظهار داشت: تعطیلی بازار ماهی فروشان بندرعباس به مدت دو هفته به‌همین دلیل بود که ابتدا فردی که علائم کرونا داشت به بیمارستان مراجعه کرد و بستری شد و روز بعد فرد دیگری که او هم ماهی فروش بود مراجعه کرد و روز سوم هم همین‌طور. این موضوع باعث شد که از کل ماهی فروشان بازار تست بگیریم که در آخر متوجه شدیم تعداد زیادی از این افراد به‌دلیل مسقف بودن بازار و نزدیک به هم بودن مبتلا به کرونا هستند. برای اطمینان بیشتر از خانواده‌های آنها هم تست گرفته شد و در آخر به این نتیجه رسیدیم که این بازار باید به مدت دو هفته تعطیل شود و این شد که آمار به یکباره بالا رفت. وی در مورد اینکه گرم‌تر شدن هوا تأثیری روی کاهش آمار در استان داشته‌ نیز گفت: تا الان دلیلی مبنی بر اینکه گرم شدن هوا باعث کاهش آمار شده باشد، اثبات نشده است. رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان هرمزگان تأکید کرد:‌ بیماریابی‌هایی که انجام می‌دهیم باعث می‌شود که موارد مثبت بیماری زیادتر شود اما آمار فوتی‌ها و موارد بستری شده در بیمارستان‌ها کمتر می‌شود.
شناسایی افراد ناقل راهی برای جلوگیری از افزایش شیوع کرونا
دکتر سعید کشمیری؛ رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان بوشهر هم به خبرنگار ما گفت: بیماری کرونا در استان بوشهر نسبتاً کنترل شده و آمار هم افزایش صعودی نداشته اما افزایش مراکز بیماریابی‌های 16 ساعته که بیشتر هم روی بیماران سرپایی انجام می‌شود اخیراً آمار مبتلایان را بالا برده اما این دلیل بالارفتن آمار کرونایی‌های بدحال و وخیم نمی‌شود در واقع با این کار تنها ناقلان شناسایی می‌شوند و از بدتر شدن حال شان جلوگیری می‌شود.
به‌گفته وی در صورت مثبت بودن تست آن‌ها، خانواده هایشان هم مورد غربالگری قرار می‌گیرند که باز هم ممکن است خانواده‌ها هم ناقل شناخته شوند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان بوشهر درباره نحوه کار بیماریاب‌ها نیز تصریح کرد: در بیماریابی افرادی که دارای بیماری خاص، زمینه‌ای یا سن بالا یا درتماس با افراد مبتلا هستند از طریق پرونده الکترونیکی تحت عنوان «سیستم یکپارچه بهداشت» و با نام مخفف «سیب» که برای آنها از قبل تشکیل شده شناسایی و با آنها تماس گرفته می‌شود و در واقع از این افراد و خانواده هایشان که با آنها در تماس هستند مصاحبه می‌گیریم اگر علائم بیماری کرونا را داشتند از آنها تست می‌گیریم و در صورت مثبت بودن از آنها می‌خواهیم در قرنطینه بمانند.
دکتر کشمیری خاطرنشان کرد: بیماریابی برای تشخیص ناقلان کرونا در استان فعال‌تر شده اما آمار کرونا روند افزایشی نداشته و چشمگیر هم نیست.
 وی با قطعیت گرم شدن هوا را روی کاهش آمار کرونا در استان بی‌تأثیر دانست.
ماجرای فیلم پخش شده از بیمارستان رازی اهواز
دکترغلامرضا شریعتی، استاندار خوزستان وضعیت بیماران کرونایی در استان را رو به افزایش اعلام کرد و افزود: متأسفانه آمار از حد انتظار هم بالاتر است اما وضعیت بحرانی نیست.
وی در گفت‌و‌گو با خبرنگار ما تأکید کرد: اگر شرایط به‌همین روند ادامه پیدا کند در صورت نیاز قرنطینه را در هر نقطه از استان که لازم باشد، اعمال خواهیم کرد. دکتر شریعتی درباره فیلمی هم که به تازگی در فضای مجازی با صحبت‌های رئیس بیمارستان رازی اهواز منتشر شده نیز اظهار داشت: رئیس بیمارستان، وضعیت بیمارستان رازی را خیلی حاد و بحرانی اعلام کرده زیرا ممکن است بیمارانی که در فیلم نشان داده شده برای ویزیت اولیه آمده باشند و هنوز مبتلا بودن شان به کرونا محرز نشده باشد. احتمالاً ظرفیت پذیرش این بیمارستان تکمیل شده و رئیس بیمارستان هم قطعاً منظورشان همین بوده نه اینکه این وضعیت را برای کل استان توصیف کرده باشند.
استاندار خوزستان این نکته را هم متذکر شد که منکر زحماتی که کادر درمان بیمارستان رازی و دیگر بیمارستان‌های استان برای بیماران در این مدت کشیدند، نیستیم اما در این حدی هم که در این فیلم مطرح شده وضعیت اسفناک نیست. با افزایش تعداد آزمایشگاه‌های ما بیماریابی‌ها نیز بالا رفته و متأسفانه مردم هم فاصله‌گذاری اجتماعی و موازین بهداشتی را مثل گذشته رعایت نمی‌کنند.
به‌گفته دکتر شریعتی در حال حاضر 1100 تخت برای بیماران کرونایی در استان تدارک دیده شده است. تا پنجشنبه گذشته ۴۸۰ کرونایی مثبت در استان تعدادی از این تخت‌ها را اشغال کردند و هنوز هم ۶۰۰ تخت خالی برای بیماران احتمالی داریم. همچنین ۱۸۰ تخت آی‌سی‌یو هم برای این بیماران در استان درنظر گرفته شده که هم‌اکنون از این تعداد ۱۴۱ تخت اشغال است و هنوز ظرفیت برای پذیرش داریم و باز هم قرار است تخت‌های بیشتری را برای این بیماران اختصاص دهیم اما چیزی که در این میان حائز اهمیت است اینکه کمبودی در زمینه امکانات پزشکی در بیمارستان‌های استان نداریم.
وی خاطرنشان کرد: طبق فرمول سازمان جهانی بهداشت میزان کشندگی کرونا در خوزستان رو به کاهش است و بیشترین آمار مبتلایان در استان را در حال حاضر در شهر اهواز داریم که از مردم خواهش می‌کنیم در صورت غیرضروری بودن کارهایشان تا حد امکان از خانه خارج نشوند و در صورت تردد در خیابان فاصله‌گذاری اجتماعی را حتماً رعایت کنند.

ندا آکیش / به‌رغم حملات لفظی مداوم دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا به چین و متهم کردن این کشور به نقش داشتن در همه‌گیری ویروس کرونا در جهان و ایالات متحده، روز جمعه مقامات تجاری واشنگتن و پکن به‌صورت تلفنی با هم گفت‌و‌گو کرده و به توافق رسیدند که از فاز نخست معاهده تجاری دوجانبه‌شان که در ماه ژانویه به امضای دوطرف رسید حمایت کرده و آن را اجرایی کنند.
به‌گزارش ساوت چاینا مانیتورینگ پست، در تماس تلفنی روز جمعه که بین لیو هی، معاون رئیس جمهوری چین و مذاکره‌کننده ارشد پکن و استیو منوچین، وزیر دارایی امریکا و رابرت لایتیزر، نماینده تجاری امریکا برقرار شد، طرف‌ها متعهد شدند که نه تنها توافق تجاری ژانویه را اجرایی کنند بلکه همکاری‌های دوجانبه در بخش بهداشت و درمان را افزایش دهند. مقامات در این گفت‌و‌گوی تلفنی گفتند، در شرایطی که تنش‌ها بین دو ابرقدرت به‌خاطر چگونگی کنترل همه‌گیری ویروس کرونا مدام افزایش می‌یابد، «آنها شرایط مطلوبی را برای اجرایی شدن فاز اول توافق تجاری واشنگتن – پکن ایجاد خواهند کرد.»
در بیانیه‌ای که روز جمعه دفتر نمایندگی تجاری ایالات متحده در وب سایت خود منتشر کرد نیز آمده بود: دو طرف توافق کردند که با ایجاد زیرساخت‌های دولتی لازم برای موفقیت معاهده تجاری تلاش کنند. آنها همچنین توافق کردند به‌ رغم وضعیت اضطرار بهداشتی کنونی حاکم بر جهان به طور تمام و کمال به وظایفی که در معاهده برایشان تعریف شده به‌موقع عمل کنند. برگزاری جلساتی که در معاهده بر آن تأکید شده نیز به‌صورت ویدئوکنفرانس و به‌طور منظم انجام خواهد شد.
این در حالی است که اوایل هفته گذشته دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا تهدید کرده بود، فاز نخست معاهده تجاری واشنگتن – پکن را پاره خواهد کرد، زیرا چین به مفاد آن از جمله خرید 200 میلیارد دلار از کالاهای امریکایی پایبند نیست. ترامپ که این سخنان را در مصاحبه با فاکس نیوز ایراد می‌کرد، تأکید کرده بود: «اگر آنها خرید نکنند ما توافق را ملغی خواهیم کرد. به همین سادگی.» یک مشاور دولت چین که به‌خاطر حساسیت موضوع ترجیح داد نامش آورده نشود در این باره گفت، اینکه در نخستین گفت‌و‌گوی تلفنی دوطرف پس‌ از معاهده تجاری ژانویه و پس‌ از همه‌گیری ویروس کرونا، مقامات عالی در سطح وزیر شرکت کرده‌اند، حاکی از این است که مشکلات پیش آمده بین دو طرف بسیار جدی است. آنها در گفت‌و‌گوی تلفنی روز جمعه گفتند: «ما امیدواریم این گفت‌و‌گوها بتواند برخی مشکلات را حل کند یا دست کم دو طرف بتوانند شفاف‌تر مشکلات خود را مطرح کنند و درک بیشتری نسبت به مشکلات طرف مقابل از خود نشان دهند.» اما اگر ایالات متحده فقط و فقط خواستار رویارویی با چین باشد، پرداختن به این مشکلات دشوار خواهد بود.
به‌خاطر همه‌گیری ویروس کرونا در جهان و آسیب وارد شدن به زنجیره تولید و مصرف هر دو کشور، بعید به‌ نظر می‌رسد که چین بتواند به اهداف وارداتی خود برسد و طبق مفاد معاهده، 200 میلیارد دلار کالای امریکایی بخرد. طبق معاهده تجاری واشنگتن – پکن، چین باید در سال‌های 2020 و 2021 حدود 52.5 میلیارد دلار از امریکا انرژی وارد کند در حالی که حجم این واردات تاکنون 9.1 میلیارد دلار بود، مسلم است که در حال حاضر چین به هیچ وجه نمی‌تواند به این تعهد خود عمل کند زیرا به خاطر همه‌گیری ویروس کرونا در سه ماه فوریه، مارس و آوریل هیچ واردات نفت خامی از امریکا نداشته است.
همچنین به‌گفته استیو اُلسان، عضو ارشد اندیشکده تجاری بنیاد هاینریش، کاخ سفید هر سیاستگذاری مهمی را از این لنز ارزیابی می‌کند که آیا برای انتخاب مجدد ترامپ مفید یا الزامی است یا خیر. بر اساس آخرین نظرسنجی‌ها در ایالات متحده، به خاطر همه‌گیری ویروس کرونا افکارعمومی امریکا اکنون بشدت به چین بی‌اعتماد است. علاوه بر این، پیش‌بینی می‌شود چین نتواند به تعهد واردات 200 میلیارد دلاری از امریکا در فاز نخست معاهده تجاری عمل کند و در این شرایط «حمله کردن» به چین از نظر سیاسی برای ترامپ مفید و الزامی است.
از این رو، ترامپ اخیراً تهدیدهای تعرفه‌ای خود علیه چین را افزایش داده او در روز اول مه(8 روز پیش) گفت که افزایش تعرفه‌ها علیه چین «قطعاً جزو گزینه‌هاست» و دولت امریکا این کار را به‌عنوان یک اقدام تلافی جویانه به خاطر اینکه پکن ویروس کرونا را ایجاد کرده انجام خواهد داد.
با این حال کلاید راسل، ستون نویس خبرگزاری رویترز در بخش آسیا معتقد است، در شرایطی که اقتصادهای جهانی به‌خاطر همه‌گیری ویروس کرونا روبه فروپاشی است، هرگونه جنگ تجاری جدید بین امریکا و چین بشدت خطرناک است. برخلاف ترامپ که برای منافع شخصی و انتخاباتی بعید نیست دست کم به‌صورت نمایشی و کوتاه مدت از معاهده تجاری با چین خارج شود، چین برای حفظ توافق تجاری حتی با وجود سرزنش‌هایی که از سوی امریکا به خاطر کووید 19 می‌شود، تمام تلاش خود را خواهد کرد. هوآنگ پیگ، رئیس انستیتو مطالعات امریکا در آکادمی علوم اجتماعی چین در این باره به فایننشال تایمز گفت: سخنان تلفنی روز جمعه «لیو هی» و «لایتیزر»، مذاکره‌کنندگان ارشد چین و امریکا مانند همیشه واقع بینانه بود و تحت تأثیر مسائل دیگر بخش‌های دو کشور امریکا و چین قرار نخواهد گرفت اما اگر همه‌گیری ویروس کرونا باز هم شدیدتر شود، حملات امریکا به چین تشدید خواهد شد. این کارشناس در ادامه با طرح دو سؤال که «آیا تحریم هوآوی برای شما رأی بیشتری خواهد آورد یا متوقف کردن مرگ و میر انسان ها؟» به عملکرد دولت ترامپ در مواجهه با همه‌گیری ویروس کرونا طعنه‌ای زد و در واقع این پیام را به ترامپ داد که به جای آنکه با حمله به چین به‌دنبال جمع‌آوری رأی باشد به فکر کنترل مرگ و میر مردم امریکا بر اثر کووید 19 باشد و از این طریق کسب رأی و محبوبیت کند.

ترانه بنی‌یعقوب
گزارش نویس
مرد با خوشحالی جلوی دوربین نشسته و لبخند می‌زند. می‌گوید روزهای خوبی کنار همسرش داشته و در قرنطینه بیشتر به عشق‌شان پی برده‌است. اگر به صدای ویدئو گوش بدهید تصور می‌کنید این‌ها حرف‌های عاشقانه مردی است که در روزهای شیوع کرونا توانسته زندگی خانوادگی جذابی را تجربه کند اما کمی که دقیق می‌شوی می‌بینی مرد پلاکارد در دست از همسرش گلایه می‌کند. ظاهراً از همسرش می‌ترسد و حرف‌های واقعی‌اش را روی کاغذ نوشته. اینکه این روزها مجبور شده ظرف بشوید .خانه جارو کند و در نهایت هم درخواست می‌کند مردم او را از دست همسرش نجات دهند. ویدئوی آقای(...)
 در فضای مجازی به سرعت  پربازدید می‌شود. مردم به آن می‌خندند وخیلی زود ویدئوهای مشابه آن ساخته می‌شود و بویژه فضای اینستاگرام را پر می‌کند. لابد می‌پرسید خب عیبش کجاست مردم کمی هم در این روزهای سخت بخندند مگر مشکلی پیش می‌آید؟ البته نمی‌دانم چقدر در همین روزها پیگیر اخبار خشونت علیه زنان در قرنطینه بوده‌اید. در روزهای سخت قرنطینه داستان‌های عجیب وغریب برایشان پیش آمده.می‌خواهیم در این گزارش بدانیم این شوخی‌ها که بی‌محابا به آن می‌خندیم یا در تولیدشان فعال هستیم چه تأثیرات منفی می‌تواند داشته باشد و اساساً آیا شوخی کردن بدون پایه و اساس با کار خانگی زنان چقدر می‌تواند به تثبیت این کلیشه‌ها کمک کند؟ راستی اصلاً چقدر این شوخی‌ها ماندگار و اثر گذارند و چه تأثیری در وضعیت زنان در روزهای سخت قرنطینه دارند.
 شوخی و ترویج کلیشه‌ها و بایدها و نبایدها
آیا  شوخی‌ها می‌توانند کلیشه‌های جنسیتی را بازتولید کنند و بسیاری از ایده‌هایی که مورد قبول نیست را باورپذیر کنند؟
سونیا غفاری، پژوهشگر حوزه زنان در این باره می‌گوید:«اساساً این موضوع از نظر من از چند جنبه قابل طرح است. جایگاه شوخی در تحکیم یا تزلزل کلیشه‌های جنسیتی و همچنین تقسیم جنسیتی وظایف خانگی به عنوان موضوعی عام و البته موضوع کرونا و بار کار خانگی به عنوان شرایط خاص . موضوع شوخی‌ها تا حدی پیچیده است و من در این باره به چند تحقیق  مراجعه و نتایجشان را خواندم. شوخی‌ها اساساً کانال مناسبی برای انتقال کلیشه‌ها و ترویج بایدها و نبایدهاست. شوخی‌ها می‌توانند ایده‌ها را قابل قبول کنند وقتی این اصل کلی را بپذیریم می‌توانیم آن را نه تنها به شوخی‌های جنسیتی بلکه به انواع شوخی‌های قومیتی و طبقاتی و سنی و ... هم تعمیم بدهیم.
البته برخی شوخی‌ها چنین وظیفه‌ای برعهده دارند و همه شوخی‌ها چنین نیستند. اما همان  طور که می‌دانیم شوخی‌ها از نظر شدت و زمینه‌ای که شوخی در آنها صورت گرفته و این که ساختار یافته است یا فردی، آیا از یک تریبون رسمی پخش شده یا نه بسیار متفاوتند.
 به عقیده غفاری در مورد کلیپ منتشر شده در فضای مجازی  و بقیه ویدئوهای مشابه تعدادی مرد که احتمالاً خیلی هم آگاه نیستند در حال بازتولید چه چیزی هستند فیلم‌های شخصی گرفته و منتشر کرده‌اند اما اینکه کار خانگی اینجا محمل شوخی قرار گرفته یکی از ابعاد اصلی ماجراست.»
کار خانگی وظیفه زن است یا مرد؟
 نمی‌دانم شما درباره کار خانگی چه عقیده‌ای دارید.شما هم فکر می‌کنید شست‌وشو و جارو کردن  و پخت و پز کاری زنانه است یا مردانه؟
سونیا غفاری در این باره می گوید:«حتی بسیاری از مردانی که داعیه اعتقاد به حقوق برابر دارند، در مورد همکاری در کار خانگی متوقف می‌شوند و در بهترین حالت این موضوع را بخشی از برابری نمی‌دانند. کمترین آسیب این نوع تقسیم کار در همین دوره کرونا خصوصاً در مورد زنانی که دارای فرزند هستند خودش را بیش از پیش آشکار کرد. فشار مضاعف و سرویس‌دهی مداوم و از دست دادن زمان مختص به خودشان که قبلاً شاید با مدرسه یا مهدکودک رفتن بچه‌ها پیش می‌آمد در شرایط فعلی برای زنان کاملاً از دست رفته. در مورد خشونت هم در این مدت کم گفته نشده. به نظر من در این مبحث مهمتر از هر چیزی آن است که تفاوت بین زنان در طبقات مختلف اقتصادی و اجتماعی دیده شود. برای زنی که رفاه بیشتری دارد چه بسا همکاری همسر و یا بقیه اعضای خانواده هم رخ داده باشه چون فضایی فراهم شده که فارغ از دغدغه‌های روزانه به برخی کارها مثل آشپزی به عنوان یک تفریح و سرگرمی نگاه کند. اما خانواده‌ای با دغدغه معاش روزانه بعید است چنین کاری کند. بنابراین وقتی قرار است درباره اتفاقی که برای زن‌ها در دوران کرونا اتفاق افتاده صحبت کنیم باید بپرسیم که زن کدام طبقه، زن دارای فرزند یا زنی که فرزندانش مستقل شده‌اند، زن شاغل که باید دورکاری هم بکند یا زن خانه‌دار. واقعیت این است که هر کدوم مختصات  خودشان را دارند. من خیلی موافق یکی کردن همه این زن‌ها در یک مقوله به اسم وضعیت زنان در دوره کرونا نیستم.»
سرگرم کردن مردم و بازتولید تبعیض و تحقیر
«سرگرم کردن مردم توسط صنعت فرهنگ به جایی رسیده  که به بازنمایی مضاعف تحقیر و تبعیض می‌رسد تا جایی که برای خود زنان هم که ابژه  تحقیر هستند عادی‌سازی می شود.»
اینها  حرف‌های پردیس اسدی دیگر پژوهشگر حوزه زنان است.  او  معتقد است:«اگر کتاب ساختارهای اجتماعی اقتصادی بوردیو را بخوانید به همین مسأله اشاره شده. بوردیو می‌گوید نظام نابرابری ادامه پیدا می‌کند چون بازتولید گفتمان تبعیض و تحقیر استمرار می‌یابد. این در زمان بحران حتی جدی‌تر می‌شود و جامعه باز هم به همان گروهی که همیشه موضوع جوک و خنده بوده می‌پردازد. زنی که اغلب موارد تحت خشونت است و حقوقی هم ندارد این روزها کسی می‌شود  که مرد خانواده هم از او می‌ترسد. در حالی‌که زن در حقوق و مسائل واقعی زندگی  برتری ندارد. برای مثال مرد روی پلاکاردش می‌نویسد من از زنم می‌ترسم. در شرایط بحران ژیژک  و خیلی از جامعه‌شناسان در این باره هشدار می‌دهند، در همین شرایط قرنطینه زنان زیادی کتک خورده‌اند. زنانی که بعد از 20 سال زندگی در همین دوران قرنطینه تحت خشونت بوده‌اند.
این برنامه‌ها در اینستاگرام بیشتراست و خیلی اثر بدتری هم دارند چون روی فرهنگ عامه اثر می‌گذارند. بخش زیادی از این تولیدات حاوی آموزشی است که افراد در طول زندگی‌شان دیده‌اند. مثلاً زنی که فکر می‌کند کار خانگی وظیفه اوست.مردی  که در ظاهر می‌گوید از زندگی‌اش راضی است اما با پوستر چیز دیگر می‌گوید در واقع تحت آموزش‌هایی بوده که این موضوعات را برایشان عادی‌سازی کرده و چه بسا اصلاً همسرش این فیلم‌ها را می‌گیرد یعنی کل خانواده در جریانند. کنش‌های ما این روزها در دام عادی‌سازی قدرت حاکم افتاده که همان گفتمان مردسالارانه و وضعیت موجود است. برای همین معمولاً آدم‌ها  از این تیپ کارها دفاع می‌کنند و حتی خودشان هم متوجه نمی‌شوند با این شوخی‌ها وضعیت اصلی افراد وارونه جلوه داده می‌شود.
 بوردیو هشدارمی‌دهد به دلیل همین چیزها کنش‌هایمان را باید در شرایط بحران بررسی کنیم. جامعه مجازی هم اجتماع است. شرایط بحران می‌گذرد اما بعد از آن ما با یک فرهنگ گسسته مواجه می‌شویم  که در آن یک سری مسائل عادی‌سازی شده از شوخی تا کتک زدن و دوباره به یک بحران جدید می‌رسیم.
پیچیده بودن شوخی‌ها
اما چقدر این شوخی‌ها می‌تواند به بازتولید خشونت کمک کند؟ سونیا غفاری با اشاره به نتایج برخی از تحقیق‌ها  دراین باره مطمئن نیست:«یک شوخی باعث نمی‌شود رفتاری که در آن بوده ترویج شود. مثلاً بعید است این کلیپ باعث شود خشونتی در مورد زنها رخ بدهد. چه بسا دیدن جاروبرقی دست مردها و این که باید کاری انجام  بدهند قبح انجام کار خانگی برای مردسالاران سفت و سخت را از بین ببرد. برخی تحقیقات دیگر هم می‌گویند، شوخی و خنده با برخی موضوعات مهم باعث رشد یک ایده اشتباه و غلط می‌شود واقعیت آن است که ما در مورد ماهیت و تبعات این شوخی‌ها چیز خیلی زیادی نمی‌دانیم. آیا ممکن است مردانی که حتی شوخی جارو دست گرفتن را در این جامعه نمی‌پسندند با دیدن چنین کلیپ‌هایی پذیرش‌شان بیشتر شود؟ شاید هم آن طور که فکر می‌کردیم کلیشه‌ها تثبیت شود. واقعیتش آن است که واقعیت خیلی پیچیده‌تر از این حرف‌هاست و نیاز به تحقیق بیشتری دارد.»

سوسن  صادقی
خبرنگار
‌با شیوع کرونا اینترنت به بستری بدل شد که مردم از طریق آن توانستند ضمن ماندن در خانه از خدمات زیادی که بر بستر اینترنت و دسترسی به شبکه ملی اطلاعات ایجاد شده بود، استفاده کنند. در این میان روستاییان نیز از این خدمات بی‌بهره نماندند، چرا که به‌گفته مجری طرح ارتباطات روستایی وزارت ارتباطات 78 درصد روستاهای بالای 20 خانوار کشور نیز به اینترنت و شبکه ملی اطلاعات دسترسی داشته و توانستند از خدمات این شبکه بهره‌مند شوند و قرار است این عدد تا پایان  سال‌جاری به 95 درصد برسد. در خصوص توسعه اینترنت روستایی و دسترسی به شبکه ملی اطلاعات با «مهرداد ترابیان» مجری طرح ارتباطات روستایی وزارت ارتباطات به گفت‌و‌گو نشسته‌ایم که می‌خوانید.
با چه هدفی دولت دسترسی به اینترتت و شبکه ملی اطلاعات را در روستاها فراهم کرده است؟
طبق برنامه ششم توسعه کشور و در راستای اجرای عدالت اجتماعی دولت موظف است دسترسی‌ها و امکاناتی را که در شهرها وجود دارد در اختیار مردم روستاها نیز قرار دهد تا بتوانند از طریق شبکه ملی اطلاعات خدمات (الکترونیک، آموزش، سلامت، کشاورزی، بهداشت و...) دریافت کنند بنابراین در همین راستا وزارت ارتباطات نیز مکلف شده است که دسترسی به اینترنت را برای 80 درصد جمعیت روستایی کشور که عمدتاً روستاهای بالای 20 خانوار هستند، فراهم کند.
چه تعداد از روستاها هم‌اکنون از بستر اینترنت برخوردار هستند؟
در حال حاضر 40 هزار روستای بالای 20 خانوار در کشور وجود دارد. پیش از این تنها 32 درصد روستاها از اینترنت برخوردار بودند ولی از ابتدای دولت دوازدهم به دستور ویژه وزیر ارتباطات پیاده‌سازی اتصال روستاها به اینترنت و شبکه ملی اطلاعات با تغییر روش‌ها در دستور کار قرارگرفت و تنها در مدت سه سال میزان دسترسی روستاها به 78‌‌درصد رسید. البته از آنجایی که پوشش رادیویی است، روستاهای زیر 20 خانوار هم که در نزدیکی این روستاها قرار دارند از دسترسی به اینترنت و شبکه ملی اطلاعات برخوردار شده‌اند بنابراین آمار بیش از این است.
دولت یازدهم و دوازدهم چقدر در توسعه اینترنت روستایی و دسترسی به شبکه ملی اطلاعات نقش داشته است؟
با 20 سال سابقه کار در وزارت ارتباطات به‌جرأت می‌گویم که هیچ دولتی به اندازه دولت‌های یازدهم و دوازدهم به توسعه ارتباطات روستایی توجه نداشته است. به‌طوری که فقط در 6 ماهه نخست دولت‌های دوازدهم بادستور ویژه وزیر ارتباطات تمام شهرهای کشور به نسل‌های 3 و 4 متصل شدند و سپس عزم در وزارتخانه جزم شد که این تکنولوژی به روستاها نیز برده شود و به‌همین علت در مدت سه سال پهنای باند که تنها در 32 درصد از روستاها اجرا شده بود به 87 درصد رسید و این یعنی برگ زرینی در این دولت.
آیا دولت به‌صورت مستقیم در این حوزه ورود کرده و در حال رساندن اینترنت به روستاها است؟
دولت تصدیگری نمی‌کند و تنها با سرمایه‌گذاری‌ای که انجام می‌دهد برای رساندن اینترنت به روستاها از بخش خصوصی یعنی اپراتورهای اول و دوم کمک گرفته است. مانند تمام دنیا برای بخش خصوصی سرمایه‌گذاری در روستاها به‌دلیل نداشتن بازگشت سرمایه سودی ندارد بنابراین این بخش در اجرا به کمک دولت آمده است. از آنجایی که اپراتورها پوشش اینترنتی شهرها و روستاهای بالای 2 هزار جمعیت را انجام می‌دهند از سوی دیگر میانگین فاصله روستاها از شهرها 15 کیلومتر است. بنابراین دولت با سرمایه‌گذاری که انجام می‌دهد اپراتورها سایت‌های خود را افزایش می‌دهند تا سرمایه‌گذاری نیز بهینه شود. البته اپراتورها نیز کار را به‌صورت پیمانکاری به دیگر بخش‌های خصوصی واگذار می‌کنند و به این صورت میلیاردها تومان اعتباری که به سمت توسعه اینترنت روستایی سرازیر شده در 31 استان پخش می‌شود و پیمانکاران محلی در ساخت دکل، نصب تجهیزات، برق‌رسانی و جاده‌سازی و... حضور پیدا می‌کنند و همین امر موجب شده تا اشتغالزایی خوبی نیزدر این حوزه در روستاها ایجاد شود.
تاکنون چه میزان منابع برای توسعه اینترنت روستایی از سوی دولت هزینه شده است؟
با گذشت سه سال یعنی از سال‌های 96 تا 98 بیش از هزار میلیارد تومان از منابع دولتی صرف توسعه ارتباطات در روستاهای زیر 2 هزار نفر جمعیت شده است. بخش خصوصی (اپراتورها) نیز در روستاهایی که بیش از 2 هزار نفر جمعیت دارند، بیش از دوبرابر همین مبلغ را هزینه کرده‌اند.
دولت چگونه از وضعیت ارتباطی روستاها مطلع می‌شود؟
دولت سامانه‌ای به‌نام «دیار» را راه‌اندازی کرده است که در این سامانه اطلاعات روستاها در حوزه وضعیت ارتباطات تلفن همراه و ثابت، دسترسی به اینترنت و شبکه ملی اطلاعات به‌صورت دو سال یکبار پایش می‌شود بنابراین روستاهایی که هنوز از ارتباطات برخوردار نیستند در برنامه توسعه قرار گرفته و با تأمین منابع مالی از سوی دولت برای اجرا به اپراتورها ارجاع می‌شود.
در حال حاضر چند درصد از روستاها به اینترنت و شبکه ملی اطلاعات دسترسی پیدا نکرده‌اند؟
هدفگذاری برنامه ششم توسعه اتصال 80 درصد روستاها به اینترنت و دسترسی به شبکه ملی اطلاعات بود ولی با اقدام ویژه در مدت دو سال این رقم به 87 درصد رسیده است بنابراین ما از برنامه ششم توسعه جلو هستیم ولی با این حال حدود 13 درصد از روستاها هنوز به اینترنت و پهنای باند و شبکه ملی اطلاعات متصل نشده‌اند و قرار است تا پایان سال روستاهای باقی مانده نیز از اینترنت برخوردار شوند و میزان توسعه ارتباطات روستایی به 95 درصد برسد.
در کدام استان‌ها برای راه‌اندازی اینترنت روستایی باید سرمایه‌گذاری بیشتری صورت بگیرد؟
عمده روستاهای کشور در حد نرمال به اینترنت و شبکه ملی اطلاعات دسترسی دارند اما استان‌های سیستان و بلوچستان، کرمان و خوزستان دارای روستاهای بسیار گسترده و پراکنده هستند و حداقل فاصله بین آنها 50 کیلومتر است از این‌رو نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتری برای دسترسی به اینترنت دارند. دو استان سیستان و بلوچستان و کرمان بیش از 10 هزار روستا دارند و از این تعداد 5 هزار روستا بالای 20 خانوار هستند به همین دلیل برای رساندن اینترنت به یک روستای کم جمعیت باید فقط 50 کیلومتر فیبر نوری و دیگر تجهیزات را راه‌اندازی کنیم. دولت با برنامه ویژه‌ای که دارد با بیش از 50 درصد ظرفیت مالی، سرمایه‌گذاری در این استان‌ها را آغاز کرده به طوری که در حال اجرای 500 کیلومتر فیبرنوری در استان سیستان و بلوچستان و 300 کیلومتر فیبر نوری در استان کرمان هستیم و امیدواریم که تا پایان امسال این تعهد را نیز انجام دهیم.
به هزینه بر بودن سرمایه‌گذاری در روستاها در سه استان اشاره کردید. برای توسعه اینترنت در این مناطق چه نهادهایی می‌توانند کمک کنند؟
برای برقراری ارتباطات در این مناطق فقط نیاز به دستگاه انتقال، فیبر نوری و... نیست چون در این مناطق جاده دسترسی، برق در ارتفاعات روستاها برای نصب تجهیزات وجود ندارد و وزارت ارتباطات روی کمک وزارت نیرو و راه به‌دلیل محدودیت در منابع مالی هم نمی‌تواند حساب کند به همین دلیل نهادهای دیگری که در روستاها فعال هستند، می‌توانند به کمک وزارت ارتباطات بیایند تا هر چه سریعتر بتوانیم روستاهای بسیار دور دست را نیز از دسترسی به شبکه ملی اطلاعات بهره‌مند کنیم.
در دوران شیوع کرونا وجود اینترنت و دسترسی به شبکه ملی اطلاعات در خدمات‌رسانی به روستاها چقدر نقش داشت؟
شیوع کرونا بخوبی ثابت کرد که دولت ابزارهای جامعی برای کل کشور حتی روستاها فراهم کرده است به همین دلیل در این دوران روستاها نیز با دسترسی به اینترنت و شبکه ملی اطلاعات از ارتباطات، آموزش از راه دور، سلامت از راه دور، بانکداری الکترونیک و... برخوردار شدند. با اینکه با خانه ماندن مردم مصرف دیتا در کشور افزایش ناگهانی داشت ولی کمتر دچار مشکل شدیم و این نشان می‌دهد وزارت ارتباطات در دولت‌های یازدهم و دوازدهم به قدر کافی ظرفیت شبکه را ارتقا داده و در تمام کشور در زمینه دسترسی به اینترنت و شبکه ملی اطلاعات با سرمایه‌گذاری انجام شده بدرستی ظرفیت‌سازی کرده است.
آزاد‌سازی فرکانس‌های 700 و 800 مگاهرتز چقدر می‌تواند در توسعه اینترنت روستاها مؤثر واقع شود؟
هرچه فرکانس پایین‌تر باشد تعداد سایت‌هایی که اپراتورها باید برای پوشش اینترنت اختصاص دهند، کاهش می‌یابد بنابراین فرکانس 700 و 800 مگاهرتز اگر برای پوشش و ضریب نفوذ در شهرها ضروری باشد در روستاها و جاده‌ها حیاتی است. هدف وزارت ارتباطات از آزادسازی این فرکانس‌ها کمک به مردم است تا از منابع ملی خود که بدون استفاده مانده بهره ببرند و روستاها و جاده‌ها همان جایی است که به‌صورت حیاتی به آنها نیاز دارند. در حال حاضر ما از فرکانس‌های 1800، 2100 و 2600 برای ارتباطات دیتا استفاده می‌کنیم که فرکانس‌های بالایی هستند از این‌رو نیاز است تعداد سایت بالاتری با منابع دولت راه‌اندازی شود که با استفاده از این فرکانس‌ها به منابع کمتری برای توسعه نیاز است.
ورود اینترنت به روستاها و دسترسی به شبکه ملی اطلاعات چقدر توانسته است عدالت اجتماعی را گسترش داده و شکاف دیجیتالی را کاهش دهد؟
با رفتن اینترنت به روستاها و دسترسی به شبکه ملی اطلاعات دیگر مردم روستا، فرقی با شهری‌ها در دسترسی به امکانات ندارند اکنون آنها می‌توانند با بستری که فراهم شده به خدمات الکترونیک، بانکداری الکترونیک، آموزش از راه دور، سلامت و بهداشت الکترونیک و... دست یابند. هم‌اکنون آموزش از راه دور برای روستاییان فراهم است. 124 هزار شبکه بهداشت به شبکه ملی اطلاعات متصل هستند. در روستاهای دور افتاده دستگاه ATM وجود دارد و امکان پرداخت انواع قبوض و دریافت یارانه و... روستایی بدون سفر به شهر مهیا است. روستایی می‌تواند از طریق بستر اینترنت از طریق فروشگاه‌های اینترنتی محصول خود را با قطع دست واسطه‌ها بفروشد و حتی صادر کند. یا از طریق بومگردی خانه روستایی خود را اجاره دهد و این یعنی اشتغالزایی. آنها حتی بدون مراجعه به شهر از فروشگاه‌های اینترنتی خرید می‌کنند. و... به‌عنوان مثال همین مردم روستای کلپورگان استان سیستان و بلوچستان صنایع دستی ویژه خود یعنی سفال خود را از طریق بستر اینترنت فروخته و حتی صادر می‌کنند. گردشگری در روستای «درک» افزایش یافته و... این یعنی عدالت اجتماعی و کاهش شکاف دیجیتالی و حتی مهاجرت معکوس.

نیلوفر ساسانی
خبرنگار
ابعاد تأثیر بیماری کرونا از وجوه صرف اجتماعی فراتر رفته و تمامی جهان را در حوزه‌های اقتصادی و سیاسی و فرهنگی در مواجهه با چالشی بزرگ قرار داده است. ارتباطات بین‌المللی سینما هم از این قاعده مستثنی نیست. نمونه این تأثیر لغو سی و هشتمین جشنواره جهانی فیلم فجر در نیمه خردادماه امسال و موکول شدن برگزاری مهم‌ترین رویداد بین‌المللی سینمایی کشورمان به سال 1400 است؛ البته دیگر رویدادهایی مهم بین‌المللی جهان در این ایام از جمله جشنواره فیلم کن نیز دچار همین سرنوشت شده و به جز بخش بازار فیلم که به شکل مجازی برگزار می‌شود بقیه بخش‌ها لغو شده است. لغو جشنواره جهانی فیلم فجر در روزهای گذشته با استقبال فعالان حوزه سینما همراه بود و علاوه بر منتقدان سینمایی دیگر چهره‌ها از جمله دبیر جشنواره فیلم فجر هم از تصمیم محمد مهدی عسگرپور حمایت کردند. ابراهیم داروغه‌زاده در توئیتی نوشت: «باید خدا قوت و دستمریزاد گفت به آقای عسگرپور که با وجود زحمات بسیاری که برای برگزاری شایسته این دوره کشیده بودند این تصمیم درست و سخت را اتخاذ کردند»
تعامل با وزارت خارجه برای ارتباطات بین‌المللی سینما
 حدود یک سال و نیم از آغاز فعالیت شورای بین‌الملل سینمای ایران به‌عنوان مرجع سیاستگذاری و هماهنگ‌کننده فعالیت‌های بین‌المللی سینما می‌گذرد. دبیرخانه این شورا به معاونت بین‌الملل فارابی واگذار شده است. رائد فریدزاده، ‌دبیر شورای‌عالی بین‌الملل سازمان سینمایی و معاون بین‌الملل بنیاد سینمایی فارابی، درباره عملکرد شورای بین‌الملل سینمای ایران در اولویت‌گذاری، برنامه‌ریزی و هماهنگی رخدادهای بین‌المللی سینمای ایران و تعامل با وزارت خارجه و سایر دستگاه‌ها توضیح می‌دهد: «در اقدامات نخستین با همکاری وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، شیوه‌نامه برپایی هفته‌های فیلم ایران در سایر کشورها مورد بحث قرار گرفت و پیش‌نویس آن تدوین و تصویب شد. از سویی این شورا با در نظر گرفتن اولویت‌های کلان سازمان سینمایی درباره چگونگی ایجاد سهم برای صنعت تصویر ایران در بازارهای جهانی فیلم، برنامه‌ها و گام‌های اجرایی را به مؤسسات وابسته همچون بنیاد سینمایی فارابی، مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی و انجمن سینمای جوانان ایران اعلام می‌کند. به‌طور کلی این شورا نسبت به اتفاقات عرصه بین‌الملل هم نگاهی نظارتی دارد و هم سیاستگذاری-راهبردی و همواره با برگزاری جلسات متعدد با وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی توانسته با سفرا و رایزنان فرهنگی در سایر کشورها نسبت به پیشبرد امور سینمایی تعامل کند.» او همچنین با اشاره به نقش سازمان توسعه تجارت (وزارت صنعت)، اتاق بازرگانی و... در توسعه بازار سینمای ایران از انعقاد تفاهمنامه‌ای بین سازمان توسعه تجارت و سازمان سینمایی خبر می‌دهد و در ادامه اظهار امیدواری می‌کند که بزودی شیوه‌نامه این تفاهمنامه مشترک منتشر و گام‌های اجرایی برداشته شود.
وجه خلاقانه و نوآورانه‌ سینمای ایران مانعی در مقابل تحریم‌ها
اما فارغ از بحران کرونا، روابط بین‌الملل سینمای ایران پیش از این هم در سایه تحریم‌های بین‌المللی ایران و جنگ اقتصادی همه جانبه با کشورمان قرار داشت. دبیر شورای عالی بین‌الملل سازمان سینمایی در پاسخ به این سؤال که آیا در چنین شرایطی می‌توان به همکاری‌های منطقه‌ای و جهانی در حوزه‌های مختلف سینما امید داشت می‌گوید: «برخی کشورها به‌دلیل ترس از عواقب شکستن تحریم‌ها، روابط خود را در بسیاری از عرصه‌ها از جمله اقتصاد سینما با ما محدود کرده‌اند؛ با این حال سابقه درخشان سینمای ایران و وجه خلاقانه و نوآورانه‌اش مانع از آن شده تا ارتباطات فرهنگی ما با سایر کشورها بخصوص کشورهای منطقه که ایران را به نوعی قطب سینما می‌دانند قطع شود.» او در این میان به نقش تأثیرگذار جشنواره جهانی فیلم فجر اشاره می‌کند که به‌عنوان نقطه تلاقی بین کشورهای منطقه، تلاش دارد تا مکانی برای دیده شدن آخرین دستاوردهای سینمایی منطقه‌ای و بین‌المللی فراهم کند و با اهدافی همچون کشف استعدادهای جوان ایران و منطقه در فیلمسازی (دارالفنون)، دعوت سرمایه‌گذاران و جذب سرمایه برای تولید فیلم مشترک و در نهایت ایجاد بازار منطقه‌ای فیلم، حضوری مؤثر در قطب فرهنگی منطقه داشته است.
چتر سینما با پرچم ایران
حضور در رویدادهای بین‌المللی از جمله چتر کن و برلین و حضور در بازار آسیایی، فرصتی مهم برای سینمای ایران است که در این سال‌ها صرفاً در قالب چند خبر کوتاه یا انتشار جدول هزینه‌های آن در رسانه‌ها بازتاب دارد. واقعاً در این رویدادها چه می‌گذرد؟ به‌گفته فریدزاده، به جز امکان عرضه محصولات ایرانی توسط فارابی و حدود 7 شرکت فعال خصوصی در زمینه پخش فیلم، مذاکرات فراوانی درباره چگونگی فروش حقوق فیلم‌ها، همکاری با جشنواره‌های بزرگ فیلم درباره تبادل فیلم و داور و استاد کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی، عقد تفاهمنامه جهت انجام پروژه‌های تولید مشترک و... صورت می‌پذیرد. او درباره برخی حواشی پیرامون هزینه‌های این بخش توضیح می‌دهد: «در سال‌های گذشته از لحاظ ارزی بودجه‌ای ثابت را برای حضور در این رویدادها تعریف کرده‌ایم اما دلیل تفاوت مبلغ ریالی، عدم توازن مبادله ارزی است. در این سال‌ها فارابی با حداقل نیرو در این رویدادها شرکت داشته و بیشتر فضا را برای حضور گسترده‌تر بخش خصوصی فراهم کرده است.»
بازار مشترک سینمایی شعار یا باور؟
یک سال و نیم است که بخش ویژه تولید مشترک با تمرکز بر گسترش تولید مشترک فیلم با سایر کشورها تأسیس شده است. در چند سال اخیر فارابی از برخی تولیدات مشترک حمایت کرده است. عایدی سینمای ایران از این تولیدات سؤالی است که فریدزاده درباره آن اینگونه توضیح می‌دهد:«برای انجام دقیق ثبت طرح‌ها، شیوه‌نامه‌ای تنظیم شده که بر اساس آن تمام آثار دریافتی در کارگروهی مشخص بررسی شده و اگر طرحی با کیفیت و همسو با اولویت‌های بنیاد سینمایی فارابی باشد مورد حمایت قرار می‌گیرد. در این دوره فیلم‌هایی با تأکید بر گسترش همکاری‌های منطقه‌ای تولید شده است از جمله تولید مشترک با ارمنستان، آذربایجان و ترکیه که نمونه‌اش «درخت گردو» است. همکاری‌ها با صربستان هم در این زمینه تقویت شده و طرح‌ها و فیلمنامه‌های مختلفی بین دو کشور تبادل شده که در حال بررسی است.» طبق گفته او، تاکنون حدود 16 طرح برای تولید مشترک بررسی شده و در 6 طرح فارابی به نوعی مشارکت دارد.
بازار مشترک منطقه از جمله موضوعاتی است که بارها در نگاه مدیران سینمایی بر آن تأکید شده است اما طبق دیدگاه برخی منتقدان این موقعیت صرفاً یک شعار است. دبیر شورای عالی بین‌الملل سازمان سینمایی درباره نشانه‌های همکاری در این زمینه می‌گوید: «وقتی صحبت از بازار منطقه‌ای فیلم می‌کنیم، مشخصه اصلی تولید مشترک فیلم با سایر کشورهای منطقه است. اگر با کشورهای منطقه بر اساس نقاط تفاهم و اشتراک تولید داشته باشیم، می‌توانیم حرف از ایجاد بازار منطقه‌ای بزنیم.»
او در عین حال درباره همکاری بخش خصوصی سینمای ایران با کشورهایی همچون ترکیه و هند بر این باور است که «اینکه فقط این کشورها را لوکیشن بدانیم و تمام سرمایه تولید فیلم را از ایران تزریق کنیم، تولید مشترک نیست. تولید مشترک زمانی اتفاق می‌افتد که با تبادل سرمایه و مشخص شدن زمینه‌های مشارکت جدی هر کشور در تولید روبه‌رو باشیم و قطعاً این نوع از تولید مشترک زمینه‌ساز ایجاد بازار منطقه‌ای و حضور قدرتمند در بازارهای جهانی فیلم است.»
رائد فریدزاده در بخش پایانی صحبت‌هایش بر عایدی بخش خصوصی و نقش حمایتی بنیاد سازمان سینمایی فارابی از این بخش در تفاهمنامه‌های منعقد شده با کشورهای منطقه تأکید دارد: «فارابی به‌عنوان بازوی اجرایی بخش بین‌الملل سینمای ایران تفاهمنامه‌هایی را تنظیم می‌کند که زمینه‌ساز گسترش همکاری‌ها با سایر کشورهاست و قرار نیست صرفاً این بنیاد سینمایی از آن بهره‌مند شود بلکه سعی دارد چارچوب حمایتی برای تمامی تبادلات و فعالیت‌های سینمایی ایجاد شود تا همکاری‌ها بین بخش‌های خصوصی راحت‌تر اتفاق بیفتد.» تلاش برای تولیدات مشترک با کشورهایی همچون پاکستان، آذربایجان، روسیه و ارمنستان بر اساس اشتراکات فرهنگی، انعقاد تفاهمنامه با کشورهای همسایه همچون عراق و عمان برای گسترش فعالیت‌ها و همچنین تفاهمنامه اوراسیا بین ایران، روسیه و کره‌جنوبی از این دست فعالیت‌هاست. آن‌طور که فریدزاده خبر می‌دهد بر اساس این تفاهمنامه قرار بر تشکیل کارگروهی اجرایی است تا سه جشنواره فیلم کودکان سئول، زیرو پلاس روسیه و جشنواره فیلم کودک و نوجوان اصفهان همزمان با تاریخ برگزاری جشنواره‌ها، فعالیت‌های مشترک سینمایی داشته باشند.

برش
برپایی مجازی جشنواره‌ها جایگزین کامل نیست

«دوستان ما در جشنواره جهانی با بررسی تمامی ابعاد و امکانات و طرح در شورای سیاستگذاری جشنواره به این نتیجه رسیدند که جشنواره را در خردادماه سال آینده برگزار کنند که به‌نظر تصمیمی درست در این مقطع است.» صاحب این عبارات رائد فریدزاده، دبیر شورای بین‌الملل سازمان سینمایی است. او با مثبت ارزیابی کردن کارنامه دوره استقلال جشنواره جهانی فیلم فجر، معتقد است این جشنواره در چند سال اخیر هویت مستقل یافته و توانسته جایگاه خود را در میان جشنواره‌های منطقه تثبیت کند: «وجوه مختلف این جشنواره از محدود شدن صرف بخش جنبی جشنواره به رویداد مهم فرهنگی و بین‌المللی گام مؤثر و مهمی است. در کنار ارائه آثار روز برای مخاطبان، رویدادهای آموزشی و کشف استعداد با نگاهی ویژه به منطقه ما و عرضه درست و بر اساس استاندارد آثار و محصولات ایرانی به مخاطبان خارجی و ایجاد بازار عرضه محصولات به شکل منطقه‌ای و بین‌المللی از دستاوردهای مهم جشنواره جهانی محسوب می‌شود که نباید نادیده گرفت.» با لغو جشنواره جهانی فیلم فجر، سرنوشت دیگر جشنواره‌های بین‌المللی از جمله جشنواره فیلم کودک و نوجوان هم در هاله‌ای از ابهام است. فریدزاده تصمیم‌گیری درست در این باره را به روزهای آینده و رصد تغییر و تحولات موکول می‌کند و در عین حال می‌افزاید: «آنچه در رویدادهای بین‌المللی اهمیت دارد امکان حضور فعالان و دست اندرکاران این حوزه است.‌ تجربه برپایی مجازی جشنواره‌ها تاکنون جایگزین کامل این رویدادها نبوده و کاملاً نوپاست. همکاران ما در حال بررسی و ارزیابی امکانات و شیوه‌های پیش رو هستند تا نهایتاً تصمیم درست را بر اساس شرایط اتخاذ کنند.» او بر این باور است که استفاده از فناوری نوین در عرصه عرضه و بازاریابی دیجیتال و بررسی بازارهای فیلم و برپایی جشنواره‌ها که برگزاری مجازی را در دست تحقیق و بررسی دارند، از نکات حائز اهمیتی است که باید در باب آن تأمل کرد.

محمد محمدی سدهی
خبرنگار
لیگ برتر فوتبال ایران همچنان سرنوشتی نامشخص دارد. در روزهای گذشته باشگاه‌های موافق و مخالف ازسرگیری مسابقات لیگ برتر نوزدهم نظرات خود را بیان کرده‌اند و با این اوصاف در انتظار تصمیم نهایی ستاد مبارزه با کرونا و به تبع آن سازمان لیگ هستند. دراین میان پرسپولیسی‌ها موافق سرسخت ادامه لیگ هستند و معتقدند اگر این اتفاق نیفتد، باید آنها به عنوان قهرمان معرفی شوند چرا که با فاصله 10 امتیازی از تیم دوم در صدر جدول قرار دارند.
مهدی شیری، وینگر راست پرسپولیس درخصوص نحوه آماده‌سازی‌اش در صورت برگزاری لیگ برتر این گونه با خبرنگار «ایران» صحبت کرد: «پس از شیوع ویروس کرونا و تعطیلی لیگ در قرنطینه هستم و حدود 3 ماه است که در خانه مانده‌ام و نکات ایمنی را رعایت می‌کنم. سعی می‌کنم تمریناتم را در خانه به بهترین نحو ممکن انجام دهم و آمادگی بدنی‌ام را حفظ کنم. فوتبال ورزش تیمی است و باید بپذیریم که برگزاری تمرینات به صورت گروهی چیز دیگری است اما به هر حال شیوع کرونا باعث شده تا هر کسی در خانه به صورت انفرادی تمرین کند.»
او ادامه داد: «برگزاری تمرینات به صورت انفرادی کمک می‌کند تا از نظر بدنی افت زیادی نداشته باشیم البته باید با آغاز مسابقات به سطح ایده‌آل برسیم و بتوانیم با آمادگی بدنی خوب در تمرینات گروهی شرکت کنیم. تعطیلی ناخواسته لیگ به دلیل ویروس کرونا در عملکرد پرسپولیس تأثیر منفی خواهد داشت البته این تأثیر بد تنها مختص تیم ما نخواهد بود و سایر تیم‌ها هم با چنین شرایطی مواجه هستند. در کل پس از آغاز بازی‌ها، لیگ مان تاحدودی افت خواهد کرد و این کاملاً طبیعی است.»
وینگر راست سرخ‌ها با اشاره به این موضوع که برای همه ما سلامتی مردم مهم‌ترین موضوع است، افزود: «آرزومان این است که کرونا زودتر از کشور ما و کل جهان ریشه‌کن شود و زندگی‌مان به روال عادی بازگردد. بی صبرانه منتظر آغاز لیگ هستیم و دل‌مان برای فوتبال تنگ شده و مشتاقیم تا بازی‌ها هر چه زودتر آغاز شود. خوشبختانه تیم ما پیش از تعطیلی لیگ، نتایج خیلی خوبی گرفت البته برای رسیدن به آن نتایج نیاز به زمان خواهیم داشت.»
شیری درخصوص اختلاف 10 امتیازی پرسپولیس نسبت به سپاهان اظهار داشت: «ما گول 10 امتیاز اختلاف با تیم دوم را نخواهیم خورد و منتظریم که وارد بازی‌ها شویم. شاید با شروع دوباره لیگ برتر در یکی دو هفته به آن چیزی که مدنظر ما است،  نرسیم اما خیلی زود به شرایط خوبی که داشتیم، باز خواهیم گشت چرا که ما پرسپولیس هستیم و هر زمان که لیگ برتر آغاز شود، برای قهرمانی و رسیدن به پوکر (چهارمین قهرمانی متوالی)  تلاش خواهیم کرد.»
او با اشاره به این موضوع که 9 بازی دیگر تا انتهای لیگ برتر نوزدهم باقیمانده است، گفت: «تمام تلاش‌مان پیروزی در این 9 بازی است. دل‌مان برای هواداران عاشق پرسپولیس تنگ شده و دوست داریم هرچه زودتر هواداران‌مان را در بازی‌های خانگی و خارج از خانه ببینیم. پرسپولیس 40 میلیون هوادار عاشق دارد که با این تیم زندگی می‌کنند و منتظر برگزاری بازی‌ها هستند.»
وینگر راست و شماره 17 پرسپولیس در پاسخ به این سؤال که در صورت عدم برگزاری لیگ حسرت صدرنشینی و اختلاف 10 امتیاز را نخواهید خورد، اظهار داشت: «اگر قرار است که همین گونه مسابقات لیگ تمام شود باید ما را به عنوان قهرمان لیگ نوزدهم معرفی کنند چرا که برای کسب هر امتیاز کلی زحمت کشیدیم. دومین فصل حضورم در پرسپولیس است و مایه افتخار هر بازیکنی است حضور دراین تیم، من تمام توانم را می‌گذارم که بهترین عملکرد را در پرسپولیس داشته باشم و همیشه با این دیدگاه وارد زمین می‌شوم.»
شیری درخصوص کار با مربیانی همچون برانکو ایوانکوویچ، گابریل کالدرون و یحیی گل‌محمدی گفت: «هر کدام از این مربیان خصوصیات منحصر به فردی دارند که بزرگترین خصوصیات این سه مربی جاه‌طلبی است. هر 3 ،مربیان بسیار خوبی هستند و خوشحالم که توانستم با آنها کار کنم. تنها خواسته هر 3 مربی تنها پیروزی در هر بازی  بود و این موضوع باعث شد تا این خصوصیات به بازیکنان هم منتقل شود و خواهان پیروزی در هر بازی باشند. آقا یحیی هم تشنه پیروزی است و دوست دارد که پرسپولیس در تمامی بازی‌ها برنده باشد.»
او درخصوص صحبت‌های سید جلال حسینی، کاپیتان این تیم و انتقاد از مدیران باشگاه در تأمین منابع مالی افزود: «شرایط‌مان سخت است و امیدوارم مدیران باشگاه تمام تلاش‌شان را بکنند تا همه چیز به روال عادی بازگردد. خوشبختانه پرسپولیس بازیکنان باتجربه و بزرگی دارد و سعی خواهیم کرد که بهترین نتایج را درهر تورنمنتی به دست بیاوریم. کارمان سخت است چرا که با آغاز مسابقات باید در لیگ قهرمانان، لیگ برتر و جام حذفی بازی کنیم و برای رسیدن به موفقیت دراین 3 میدان نیازمند حمایت بیشتر هستیم.»

علی ربیعی
دستیار ارتباطات اجتماعی رئیس‌جمهوری و سخنگوی دولت
۱۸ اردیبهشــــــــت ســـالگرد خــــــروج امریکا از برجام و آغاز تحریم‌ها بود. با فشارهای اسرائیل و عربستان سعودی و شخصیت و خصـــــــوصیات نامتعادل ترامپ یکی از بی‌قاعده‌ترین رفتارها در حقوق بین‌الملل شکل گرفت. نادیده گرفتن تعهدات یک دولت با تغییر رئیس جمهوری پدیده‌ای نادر بود. تحریم برخلاف ادعای ترامپ که همواره قصد جداکردن مردم از دولت را دارد با هدف به زانو درآوردن مردم و شوراندن آنها علیه حکومت ایران اعمال شد و تجربه تلخ جدیدی را پدید آورد.
این فیلم را قبلاً دیده بودیم، فیلم طولانی تحریم عراق با آن پایان غم‌انگیز را. ایران البته و صد البته که عراق آن عصر نیست و مردم ایران نیز سرنوشتی مشابه آن نخواهند داشت. اما ترامپ همان‌طور تحریم‌های ایران را توجیه می‌کند و به گفتار درمی آوَرَد که در عصر تحریم عراق از زبان امریکایی‌ها شنیدیم: «اگر تحریم‌ها را لغو کنیم و اگر عراق به پول نفت خود دسترسی یابد بیمارستان و مدرسه نخواهد ساخت صرف سلاح کشتار جمعی و صرف کاخ خود خواهد کرد.» حالا در فضای همپوشانی تحریم و شیوع کرونایی بهتر می‌توان فهمید که عراقی‌ها در آن 10-12 سال تحریم چگونه اشکال دیگری از شیوع را تجربه کردند. تحریم برای آنها دوقلوی مرگ و بیماری بود.
اما تحریم به منزله جنگ و به منزله چلیپایی که سررسیدن جنگی دیگر را جار می‌زند همان چیزی است که نمی‌گذارد باغ وطن در گستره‌‌ای رؤیایی بشکفد. عراقی‌ها حتی پیش از کرونا با چهره ژانوسی تحریم و مرگ و ویروس آشنا بودند:
«90 درصد جمعیت انسان عراقی دارند با آنفلوانزا، تب یا آلرژی دست وپنجه نرم می‌کنند، بدگمانی ما آنقدر زیاد شده که همه باور کرده‌‌ایم امریکا یک جور حشره وارد محیط‌‌مان کرده. ویروس‌های طبیعی یا مسری بودن آنفلوانزا را دیگر باور نداریم.» (نُها الراضی، یادداشت‌های بغداد، روزنوشته‌های زنی در جنگ و تبعید 2003-۱۹۹۱، ترجمه مریم مؤمنی، ص ۱۱۳)
تحریم یک جور قتل غیرمستقیم است، بالا بردن ریسک زندگی است. تجربه دردبار عراق نشان می‌دهد که تحریم‌ها حد یقفی ندارد، یعنی هرلحظه و در هر مرحله از تحریم‌ها چیزی برای تحریم کردن باقی می‌ماند و انسان‌های بیشتری را می‌توان در معرض تحریم یعنی در معرض کشتار بیشتر قرار داد. تحریم‌ها «رژیم‌ها» را نشان می‌دهد اما در عمل کودکان را می‌زنند. تحریم اما تقدیر ایران نیست. هرچند کسانی سعی می‌کنند آن را تبدیل به تقدیر کنند. با تحریم‌ها باید در تک تک نقاط شکل‌گیری و در تک تک نقاط اعمال آن مقاومت کرد و مقاومت آن را درهم شکست. این خط مقاومت متصلی است از داخل که از تاب‌آوری داخلی در تک تک ایستگاه‌های محلی اعمال تحریم آغاز شده و به منطقه و اروپا و به کانونی‌ترین نقطه شکل‌گیری تحریم‌ها در خود امریکا امتداد می‌یابد. به تعبیر واضح‌تر، با همراهی جامعه مدنی، تشکل‌های صنفی، انجمن‌های دانشگاهی و تخصصی و همکاری‌های منطقه‌ای چه با دولت‌ها و چه نهادهای مدنی و اعمال دیپلماسی می‌توان مقابله مؤثری با تحریم داشت و آن را درهم شکست یا شدت وحشیانه آن را کاهش داد.
در این مسیر طولانی ما همواره به یک دیپلماسی پیشتاز و پویا نیاز داریم؛ در واقع دیپلماسی همواره باید جریان داشته باشد. از نوعی که امام خمینی در جریان سرنگون‌سازی دیهیم سلطنت سردمدار سرافراز بود. باید اتهاماتی را که امریکا امروز به منظور پیشبرد تحریم‌ها، وبه منظور یارگیری از نارضایتی‌های داخلی و در نهایت به‌منظور توجیه تحریم‌ها در نزد افکار عمومی جهانی و داخلی خود مطرح می‌کند جدی گرفت. درست به همان اندازه که امام خمینی منزلگاه نوفل لوشاتویی انقلاب، اتهام «وحشی گری»، «بنیادگرایی» و «آشوب طلبی» امریکایی‌ها در خصوص ماهیت انقلاب اسلامی را جدی می‌گرفت و به نحو مستدل و با توسل به یک زبان جهانشمول و همه فهم در سطح افکار عمومی جهانی و امریکایی به آن اتهامات پاسخ داد. فراتر از این، امام خمینی خطاب به شبکه دانشجویی و نخبگان ایرانی مقیم کشورها می‌گفت در هر کشوری که هستند سعی کنند افکار عمومی آن کشور را مخاطب خود قرار داده و به دنیا بگویند که مردم ایران وحشی نیستند بلکه یک «حق واضح ملی وحقوق بشری» خود را می‌طلبند. امروز اتهام «عادی نبودن» رفتار حاکمیت ایران که ترامپ و پمپئو مستمراً و تقریباً همه روزه و همه هفته آن را پمپاژ می‌کنند از جنس همان اتهام «وحشی گری» است که در صدر نهضت اسلامی توسط امریکا مطرح می‌شد بدون اینکه دیپلماسی عمومی و دیپلماسی انقلابی ما به همان حلقه‌‌ای چنگ زند که امام خمینی چنگ زد، یعنی حلقه حقوق بشری و اثبات سرشت دموکراتیک و حقوق بشری مطالبات مردم ایران. در اینجا نیت سنجی ترامپ و بیان اینکه چه نیات برزبان نیامده‌‌ای در ورای اتهام «غیرعادی» بودن رفتار ایران وجود دارد، هرچند که آن نیت سنجی درست باشد، فایده چندانی ندارد: زیرا این یک بحث نظری صرف نیست، یک عرصه مبارزه دیپلماتیک است: آنجا که عقلانیت شیطانی تحریم‌ها توجیه خود را در برچسب «غیرعادی» بودن رفتار ایران و حاکمیت ایران جست‌و‌جو می‌کند هیچ چیز انقلابی‌تر از آن نیست که با تمام قوا و با بسیج همه نیروی دیپلماسی و ظرفیت‌سازی در لابی‌گری‌ها نشان دهیم مردم و حاکمیت ما مثل همه نظام‌های عادی جهان حق حیات و منزلت خود را مطالبه می‌کند و با توسل به این حق بشری است که در مقابل تحریم‌ها می‌ایستند. اساساً این یک سنت دیرینه و نهادینه در مکتب شرق شناسی سیاست‌زده کاخ سفید و کارشناسان جنگ افروز غربی است که تلاش می‌کنند وانمود نمایند که مسلمان‌ها و ملت‌های این جغرافیای مظلوم «متفاوت از هر کشور و جنبش عادی»، با مفاهیم مدرن حقوق بشری بیگانه‌‌اند. درحالیکه این روش برچسب زدن و ساخت تئوری جنگ و توجیه افکار عمومی برای اهداف سیاسی یکی از سنت‌های مرسوم در کاخ سفید بوده که ترامپ هم از آن تبعیت می‌کند. دو سال از وضع تحریم‌های بی‌سابقه علیه ایران گذشت، دولت و مردم ایران دوران سختی را سپری کردند. جامعه روز به روز تاب آورتر و خلاق‌تر شد و دولت نیز با همه سختی‌ها تلاش کرد ضمن حفظ استقلال ایران در میان افکار عمومی جهانی، امریکا را از یک صاحب حق به یک دولت بی‌منطق که فقط با قدرت سیاسی و اقتصادی دنیا را به تبعیت کشانده - این برداشت از اظهارات سران دیگر کشورها با مقامات کشورمان هویداست- تبدیل کرده است. با‌وجود همه ناگواری‌ها درگیر شدن دولت با بحران‌های طبیعی متعدد و برخی اتفاقات اجتماعی دردآور و ایجاد شرایط جدید پس از شیوع کرونا در روابط دولت - ملت‌ها ما به یک سرمایه اجتماعی جدید دست یافته‌ایم، تاب‌آوری اقتصادی بیشتری کسب کرده‌ایم که صادرات اقلام کرونایی در بحبوحه تحریم‌ها نمونه عینی آن است. تجربه دو سال اخیر ما در تحریم، مسیر آینده را پیش روی ما قرار داده است. تحریم تقدیر ملت و سرنوشت محتوم ما نیست، ما با اصل و آثار تحریم خواهیم جنگید، مفاهمه و گفت‌وگوی عمومی با جامعه مسیر درستی است که ادامه خواهیم داد. نهادهای اجتماعی، سازمان‌های مدنی، کمک کار ما در یک درک مشترک و اجرای سیاست‌های مؤثر خواهند بود. جوشش نوآوری‌ها و خلاقیت‌ها از درون جامعه و دولت و ایجاد دانش و تولید ادامه خواهد یافت. قطعاً عادلانه کردن جامعه و مبارزه با فقر و کاهش فشار از طبقات پایین اجتماعی مسیر درستی است که ادامه خواهیم داد. دیپلماسی رسمی، عمومی، متعهدانه و ظریف همچنان در جریان خواهد بود. سرنوشت ما مشابه دیگران نیست و جامعه ایران افق‌های جدید را خواهد دید و این تحریم‌ها هستند که ناچار به عقب رفت خواهند بود.

بهرام عکاشه
بنیانگذار زلزله شناسی در ایران
حوادث غیرمترقبه زیادی ایران را تهدید می‌کند. معمولاً از 49 بلای طبیعی در کره‌زمین، ایران دچار 31 بلا می‌شود ازطرفی ایران جزو 6 کشور اول دنیا از نظر بلاخیزی است به‌همین دلیل زندگی مردم اغلب در معرض خطر جدی است، چرا که شمال، جنوب، غرب، شمال شرق، شمال غرب، شرق و به‌طور کلی همه جای ایران زلزله خیز است. از بین 31 بلای طبیعی که ایران را تهدید می‌کند بدترین نوع حادثه مربوط به زلزله است. تاکنون تهران حداقل 4 مرتبه زلزله بالای 7 ریشتر را تجربه کرده است.
اعتقاد دارم این حادثه زلزله خیزی را باید جدی بگیریم ایران از سمت راست روی مناطق فشرده افغانستان، هندوستان و کوه‌های آلپ قرار دارد و از چپ نیز به‌دلیل گسترش سلسله زاگرس و البرز در منطقه فشرده و زلزله خیز است برای همین روز به روز انرژی بیشتری در فلات ایران جمع می‌شود و ناگهان این انرژی تخلیه می‌شود که به آن زلزله می‌گوییم. به هر حال بایست آماده باشیم اما عملاً می‌بینیم بین حرف تا عمل تفاوت بسیار است. ما برای حادثه زلزله مدیریت بحران درست کرده‌ایم. اولین کسی که در ایران زلزله خیزی را جدی گرفت مرحوم دکتر «حسابی» و دکتر «کشی افشار» بودند که بنده را به مدت 6 سال به آلمان فرستادند تا زلزله شناسی را آنجا فرا بگیرم. آموخته هایم در آلمان موجب شد مدیریت بحران را در ایران پایه‌گذاری کنیم. به هر حال ایران زلزله خیز است و باید آمادگی داشته باشیم. سازمان‌های مربوطه باید این مسأله را جدی بگیرند، چرا که زلزله خبر نمی‌کند و ناگهان همه ایران دچار سانحه می‌شود. باید به این نکته اشاره کنم که آن زمان قرار بود به‌دلیل زلزله خیزی تهران و کرج مکانی باشد که مردم بتوانند در آنجا موقع زلزله سکونت موقت داشته باشند که این اتفاق نیفتاد. وقتی به نقشه زلزله خیزی منطقه و استان تهران نگاه می‌کنیم حداقل چند هزار گسل ریز و درشت در تهران وجود دارد که باید قضیه را جدی بگیریم. بنده در ستاد مدیریت بحران از بس داد و فریاد زدم تا دانشی که در اروپا و امریکا کسب کردم در مدیریت بحران به‌کار گرفته شود. به هر حال گسل مشا فعال شده است اگر حرکت این گسل در اثر نیروهایی که در پوسته زمین وجود دارد ناگهانی اتفاق بیفتد زلزله به وجود می‌آید. اگر آرام و بتدریج انرژی پوسته زمین تخلیه شود شدت لرزه را احساس نمی‌کنیم. به هر حال حدود 100 پایگاه ثبت زلزله در کشور وجود دارد که همه این پس لرزه‌ها را ثبت می‌کنند. گسل‌های تهران قادرند تا مرز 7 و نیم ریشتر بلرزند و زلزله به وجود بیاورند. تهران در طول تاریخ در نتیجه همین جابه‌جایی گسل‌ها و به‌خاطر زلزله از بین رفته است برای همین بارها گفته‌ام باید پایتخت را عوض کنیم. تهران به‌دلیل جمعیت زیاد و زلزله خیز بودن به درد پایتخت نمی‌خورد. زلزله بلا نیست. کشور ما هر سال حتماً یک زلزله 6 ریشتری دارد و در تهران نیز هر 150 سال یک بار زلزله 7 و نیم ریشتری اتفاق می‌افتد. بنابراین باید برای چنین شرایطی آمادگی کافی داشت. موضوع وقوع زلزله بر اساس حساب و کتاب ریاضی و ضرب و تقسیم نیست حادثه زلزله با ریاضی بیان نمی‌شود و بستگی به فصل و مسائل دیگری دارد ما همیشه باید آماده باشیم مثل آتشنشان‌ها که همیشه آماده باش هستند. زلزله به هیچ کشوری خبر نمی‌دهد همان‌طور که زلزله ژاپن یا امریکا بی‌خبر می‌آید اما فرق‌شان در این است که آنها آماده هستند. مشکل ما این است افرادی که در رده‌های مدیریتی هستند متخصص در این زمینه نیستند و به قضیه ایمان ندارند. زلزله کاملاً پدیده مکانیکی است و حادثه‌ای است که داخل زمین در دمای 6 هزار درجه سانتیگراد رخ می‌دهد و چون هسته زمین ذوب است این داغی موجب حرکت می‌شود. ما می‌دانیم در طول تاریخ زلزله بارها تبریز، تهران، شیراز و مشهد را نابود کرده برای همین هر دقیقه و ثانیه باید آماده یک رخداد طبیعی وحشتناک باشیم.

منصور بیطرف
دبیر گروه اقتصادی
بازار بورس ایران طی دو سال گذشته تحولات بزرگی را شاهد بوده و رکوردهای زیادی را شکانده است. در ابتدای سال 97، شاخص کل بورس رقم 96 هزار و 425 بود که این شاخص در پایان سال 97 به 178 هزار رسید، یعنی 85 درصد رشد و در پایان سال 98 به رقم 512 هزار افزایش یافت که به معنای 187 درصد رشد است. اما از ابتدای امسال تاکنون، حرکت رشد شاخص آنقدر تند و سریع بوده که توانسته بازده و رشد تمامی بازارها را بسرعت پشت سر بگذارد به‌طوری که حیرت و تعجب کارشناسان اقتصادی داخل و خارج را برانگیزاند. شاید اگر پارسال مطرح می‌کردند که شاخص کل بورس طی تقریباً یک ماه کاری از 500 هزار واحد به 980 هزار واحد می‌رسد، یعنی حدود دو برابر، کسی باورش نمی‌شد اما این به واقعیت پیوسته و همین امر باعث نگرانی‌هایی شده است. علی الخصوص آنکه هجوم «توده وار» مردم برای خرید سهام به این نگرانی‌ها بیشتر دامن زده است. آن طور که خبرنگاران و کارگزاران بورسی گزارش داده‌اند، انتظار مردم از سود سهام آنقدر بالا است که حتی برخی از آنها اقدام به فروش دارایی‌های خود از قبیل، خانه، خودرو، طلا و.. کرده‌اند. لذا اکنون بازار با افرادی روبه‌رو است که عمده آنها نه بازار بورس را می‌شناسند و نه رفتارهای بازار بورس را ولی آنها می‌دانند که یک چیز می‌خواهند و آن سودهایی بالاتر از نرخ تورم، بازدهی بالاتر از سکه طلا و ارز، یعنی ارقامی در حد 100 درصد، طبق همان تبلیغی که در شبکه‌های مجازی دست به دست و در افواه و در کوچه و خیابان گفته می‌شود. شدت این تبلیغات تا آن حد شده که مردم دیگر نمی‌خواهند قبول کنند که بازار بورس و سهام، رفتارهای خود را دارد، لزوماً هر سهمی سود نخواهد داد بلکه می‌تواند زیان هم بدهد. یعنی اقتصاد بازار بورس با مردمی طرف شده که حتی معیارهای اولیه بورس را که شامل EPS یا P/E است نمی‌دانند، آنها فقط یک چیز را می‌دانند که بازدهی بورس نباید پایین‌تر از رشدهای فعلی باشد. حال سؤال اینجا است که چگونه می‌شود خواسته این مردم را به گونه‌ای هدایت کرد که تبدیل به «مطالبات» نشود. به هر حال هنوز دو سال از ماجرای مؤسسات اعتباری مانند کاسپین نگذشته است. در آنجا هم دولت با مردمی روبه‌رو شده بود که با خواسته‌های سود بالاتر از نرخ تورم و وعده و وعیدهایی که به آنها داده شده بود در این مؤسسات سپرده‌گذاری کرده بودند و وقتی این مؤسسات نتوانستند به آن وعده‌ها جامه عمل بپوشانند، دولت با مردمی طرف شده بود که «مطالبه» داشتند و در آخر هم مجبور شد که از جیب سیستم بانکی و به ضرر افزایش بدهی دولت به سیستم بانکی، «مطالبه» آنها را تأمین سازد.
در واقع آلان دولت با مسئولیت بسیار سنگین تری از آن دوره مؤسسات اعتباری روبه‌رو است. در آن دوره دولت و کشور با سپرده‌گذارانی که تعداد آنها شاید به 100 هزار نفر هم نمی‌رسید روبه‌رو بود اما الان براساس آخرین آمار نزدیک به یک میلیون نفر به تازگی به نیت سود بالا وارد بازار بورس شده‌اند. این تعداد یعنی یک مذاب مطالبه‌ای. مطالبه‌ای که می‌تواند در صورت عدم تحقق سودآوری مورد انتظار آنها یا خدای نکرده زیان‌ده شدن سهام آنها به یک چالش اساسی برای اقتصاد و کشور تبدیل شود. دولت در این خصوص باید برای هدایت نقدینگی این دسته از مردمی که به‌سمت بازار بورس روی آورده‌اند – آرزویی که مدت‌ها دولت‌های قبل در حسرت آن سوختند- چاره‌ای بیندیشد تا مبادا این فرصت به‌دست آمده به یک تهدید تبدیل شود.

کریم همتی
رئیس جمعیت هلال احمر
این روزها که ویروس کرونا حال مردم گوشه گوشه جهان را ناخوش کرده، شهرها را به قرنطینه برده، زخم مهلکی به حوزه سلامت در کشورهای مختلف وارد کرده و جان انسان‌های زیادی را گرفته، ضرورت همکاری محلی، منطقه‌ای و جهانی برای متوقف کردن شیوع ویروس کرونا بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود؛ اکنون بیش از هر زمان دیگری زمان صلح و بشردوستی است. حقیقت این است که بحران کووید19 فارغ از مرزهای ملی، قومیتی، ایدئولوژیک و...
عمل می‌کند، به‌طوری که دورافتاده‌ترین مناطق جهان را تحت تأثیر قرار داده و سرنوشت همه انسان‌ها را به هم گره زده است. این ویروس نشان داد که کشورها تا چه اندازه در برابر«بیماری‌های همه‌گیر‌» آسیب پذیرند و اگر استراتژی خود را برای مقابله با این چالش بر مبنای همبستگی بین‌المللی ترسیم نکنند چه مخاطرات سهمگینی انتظار آنها را می‌کشد. تجربه این مدت نشان داده هیچ کشوری به تنهایی یارای مقابله با شیوع این بیماری را ندارد و نیازمند کمک از سوی جامعه جهانی است. روشن‌تر بگویم؛ ما درون یک کشتی نشسته‌ایم که سکان آن دست همه انسان‌ها و مسئولان کشورهاست و تنها با همدلی و همراهی همه آنهاست که این کشتی سالم از دل طوفان کرونا عبور می‌کند و به ساحل آرامش می‌رسد. همگرایی و همکاری و عزم ملت‌ها برای مهار بحران کرونا به نیکوکاری گسترده، انسان دوستی، همدردی و صلح پایدار منجر می‌شود و کیست که نداند کیمیایی که در بحران‌های بین‌المللی عصای دست کشورها می‌شود همین‌هاست.جلوه متفاوتی از این همبستگی هم در داخل کشور نمایان شد. بحران کرونا در ایران، صحنه همدلی و همراهی مردم بود. از همان روزهای نخست شناسایی مبتلایان به ویروس کرونا در کشور، تشکل‌های غیردولتی، داوطلبان و خیران دوشادوش جمعیت هلال‌احمر برای خدمت‌رسانی به مردم آستین همت بالا زدند و دست‌هایشان را برای مهربانی پیش آوردند.همکاری ۴۰تشکل مردم‌نهاد با هلال‌احمر برای پشتیبانی و تأمین نیازهای ۳۳۰ بیمارستان در سراسر کشور، ۸۰۰ میلیارد ریال کمک نقدی و غیرنقدی مردم به جمعیت، غربالگری افراد در ورودی و خروجی شهرها به کمک داوطلبان، توزیع بیش از ۱۶۵ هزار بسته بهداشتی میان افراد محروم، کم‌بضاعت، حاشیه شهرها، نقاهتگاه‌ها و زندان‌ها، توزیع ۵۰۰ هزار بسته بهداشتی برای بیماران خاص و سرطانی و تهیه بسته‌های معیشتی برای ۲۵۰هزار خانواری که منبع درآمدی نداشته و تحت پوشش هیچ سازمان و ارگانی نیستند، بخشی از کارنامه خدمت به مردم در بحران کرونا است.در همین برهه زمانی و روزهایی که شیوع ویروس کرونا، مقوله نوعدوستی را به چالشی جدی در برخی جوامع تبدیل کرده است و انسان‌ها قدر لحظه‌های با هم بودن و مهربانی را بیشتر درک می‌کنند، 19 اردیبهشت (8 مه) روز جهانی صلیب سرخ و هلال احمر فرا رسیده و همین فرصت مناسبی برای مرور و بازخوانی رسالت‌ها و وظایفی است که برعهده داریم.وقتی که مشتاقانه به «رسالت» ترویج نوعدوستی عمل می‌کنیم، زمانی که «وظیفه» امدادرسانی به همنوعان آسیب‌دیده از حوادث را با سرعت انجام می‌دهیم و آنگاه که خود را مسئول می‌دانیم به ندای نیازمندان و دردمندان که تحقق شعار «تسکین آلام بشری» را در دستان پرتوان امدادگران و جوانان و قلب‌های مهربان داوطلبان و خیرین نیکو سیرت جست‌و‌جو می‌کند، پاسخ دهیم، قطعاً روح ما به بزرگی می‌رسد، صفات نیک انسانی درما تقویت می‌شود و رسیدن به قله‌های کمال برای ما آسان می‌شود.دیر یا زود داستان کرونا و تلخی‌هایش به پایان می‌رسد اما وقتی مسیر رفته را نگاه می‌کنیم آنچه در سبد اندوخته‌های ما می‌ماند، داستان تحسین برانگیزی از شجاعت، ایثار، فداکاری، مسئولیت‌پذیری و انسان‌دوستی در بزنگاه روزهای سخت است. به قول حضرت صائب‎؛ همچو خورشید به ذرات جهان قسمت کن/گر نصیبِ تو ز گردون، همه یک نان باشد.