نفوذ نمک سد گتوند، سازه‌های آبی شوشتر را تهدید می‌کند

پریسا عظیمی/ سازه‌های آبی شوشتر میراث جهانی ایران که قدمت آن به دوره ساسانیان بازمی‌گردد و در سال ۲۰۰۹ نیز در فهرست آثار تاریخی یونسکو ثبت شد، هم‌اکنون نمک‌ کارون و شوره‌های آن به بخش‌هایی از این بنای تاریخی نفوذ کرده و موجب شده این آثار تاریخی در شرایط بحرانی قرار گیرد.
«محمدحسین ارسطوزاده»، معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان و مدیر پایگاه جهانی شوشتر درباره شرایط این سازه در گفت‌و‌گو با «ایران» اظهار داشت: سد «گتوند» عامل اصلی افزایش میزان نمک و املاح در آب‌های بالادستی است. وقتی آب دریاچه پشت سد بالا می‌آید بخش زیادی از کوه نمک را در خود حل می‌کند؛ از این‌رو نمک درون آب هم افزایش پیدا می‌کند و با شدت بیشتری به سمت سازه‌های آبی سرازیر می‌شود. وی افزود: از سوی دیگر، دبی آب رودخانه هم باعث سریع‌تر عبور کردن نمک به سمت سازه‌های آبی می‌شود که با ادامه این روند شاهد فاجعه زیست‌محیطی بیشتری خواهیم بود.
مدیر پایگاه جهانی شوشتر با اشاره به اینکه میراث جهانی سازه شوشتر در پایین دست سد گتوند قرار دارد و با این اوصاف در معرض خطر قرار گرفته، اظهار داشت: نفوذ نمک به پیکر و ساختار سازه‌های آبی بیشتر به‌صورت شوره و سفیدک مشاهده شده و متأسفانه در بدنه سازه‌ها حتی در بخش‌های بالادستی این اثر رسوب کرده و در بخش‌هایی از بدنه بنا شاهد هستیم که دیواره‌ها نیز مملو از نمک شده است.
معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان درباره اینکه برای جلوگیری از پیشرفت این فاجعه چه برنامه‌ای اندیشیده شده، گفت: این اتفاق از قبل هم پیش‌بینی شده بود، اما طی چند سال اخیر به وضوح قابل مشاهده شده که به‌ دنبال آن مطالعات‌مان را جهت جلوگیری از پیشرفت این روند تخریبی شروع کردیم، اما در کوتاه مدت نمی‌توانیم این اتفاق را به‌طور کامل مهار کنیم و نیاز به برنامه‌ریزی‌های درازمدت دارد. ارسطوزاده خاطرنشان کرد: مشکل اصلی که این آثار تاریخی را تهدید می‌کند، کوه‌های نمکی سد گتوند است که باید درخصوص از بین بردن آنها برنامه‌ریزی درستی صورت گیرد.