طوفان اعتراضات مردمی الجزایر

فرحناز دهقی
خبرنگار
برای سومین هفته متوالی، ده‎ها هزارنفر از مردم الجزایر به خیابان‎های پایتخت آمدند تا بزرگ‎ترین تظاهرات اعتراضی به نامزدی رئیس‎جمهوری کشورشان در انتخابات پیش رو را به نمایش بگذارند.
به گزارش نیویورک‎تایمز، روز جمعه پایتخت و چند شهر دیگر الجزایر بستر حضور صدها هزار نفری معترضانی بود که با شعارهای آزادی‎خواهانه در پی به دست آوردن آنچه دموکراسی و عدالت در کشورشان می خوانند، تقطه آغازین این تظاهرات گسترده، اعلام نامزدی عبدالعزیز بوتفلیقه، رئیس‎جمهوری 82 ساله الجزایر، برای پنجمین دور در انتخابات بود و با عقب نکشیدن او از این تصمیم، رفته رفته بر موج اعتراضی افزوده شد. تظاهرات روز جمعه که با انتشار فراخوان در شبکه‎های اجتماعی آغاز شد، با گذشت ساعتی تبدیل به صحنه درگیری میان معترضان و نیروهای پلیس شد. براساس گزارش‎ها، 112 نفر از جمله شماری از نیروهای امنیتی زخمی شدند و پلیس الجزایر نیز از بازداشت 195 معترض در جریان تظاهرات در شهر الجزیره پایتخت این کشور خبر داد. بوتفلیقه پیش از تظاهرات روز جمعه از «ماهیت مسالمت‎آمیز راهپیمایی‎های مردمی در شهرهای الجزایر تقدیر کرد» اما در عین حال درباره آنچه آن را «نفوذ برخی از طرف‎های محلی و خارجی» در این انتخابات خواند، هشدار داد. خشم معترضان به اندازه‎ای بود که حتی برخی از آنها قبل از نماز جمعه تظاهرات را آغاز کردند و منتظر پایان نماز جمعه نشدند.
نشانه‎های وقوع انقلاب
لاهوری ادی، کارشناس مسائل الجزایر در این باره می‎گوید: «این یک موقعیت انقلابی است. جمعیت معترضان بسیار زیاد است. با قدم زدن در خیابان‎های الجزایر به سادگی می‎شود فهمید که تمام جمعیت خواهان کناره‎گیری بوتفلیقه است». نشانه‎هایی که دیده می‎شود نشان از این دارند که تغییرات بزرگی در این کشور در حال وقوع است. تظاهرات با همراهی گسترده مردم برگزار شده و تعداد مقام‎هایی که خود را با مردم همدل می‎دانند در حال افزایش است.
برخی رهبران تجاری و اقتصادی و چهره‎های نظامی این کشور با مردم اعلام همبستگی کرده‎اند. حتی روز گذشته زمزمه‎هایی شنیده شد، مبنی بر اینکه چند عضو بلندپایه حزب جبهه آزادی ملی از این حزب استعفا داده‎اند تا حمایت خود را از معترضان نشان بدهند. اوایل هفته پیش، سازمان قدرتمند مجاهدین الجزایر، با استقبال از تظاهرات مردمی اعلام کرد که معترضان باید به رفتار اعتراضی متمدنانه خود ادامه دهد. این سازمان در بیانیه‎ای نوشت: «ما با فساد در هر ابعاد و حوزه‎ای مخالف هستیم». چندین مدیر اجرایی نیز در راستای حمایت از مردم از سمت‎های خود استعفا داده‎اند اما سرانشان همچنان به رئیس‎جمهوری این کشور وفادار مانده‎اند. ال جیش، مجله ارتش قدرتمند الجزایر نیز در نسخه‎ای که روز جمعه منتشر کرد با جوانان معترض اعلام همبستگی کرد.
زنان پیشرو در تظاهرات مردمی
به محض انتشار تصاویر تظاهرات روز جمعه، حضور گسترده زنان در آن خودنمایی کرد. حمزه زیت روزنامه‎نگار و کارشناس علوم سیاسی‎ مستقر در الجزایر درباره اهمیت حضور زنان در این تظاهرات به گاردین گفت: «زنان الجزایری حضور پررنگی در تظاهرات داشتند. در اعتراضاتی این‎چنینی بسیار مهم است که هم زنان و هم مردان حضور پیدا کنند و در کنار هم خواسته‎های خود را فریاد بزنند. زنان باید در تمامی مراحل اعتراضات حضور داشته باشند و احساسات خود را مطرح کنند. آنها باید صریح و شفاف درباره نظرشان پیرامون دولت، قانون اساسی و الجزایر صحبت کنند». او در ادامه با اشاره به ماهیت تظاهرات و اعتراضات مردمی گفت: «ما روز جمعه از ساعت 9 صبح بیرون بودیم. حضور مردم بسیار گسترده و چشمگیر بود. مردم یکسره شعار می‎دادند «نه به دوره پنجم» و حتی یک لحظه هم سر دادن این شعار را متوقف نکردند. در دستان مردم بنرهایی بود که در آن خواستار پایان حکومت بوتفلیقه شده بودند. از روی شعارهای مردم می‎شود به سادگی فهمید که خواسته آنها تنها یک چیز است: خداحافظی بوتفلیقه با قدرت».
مروه سعدی، دانشجوی 21 ساله هم اعتقاد دارد زنان باید در تظاهرات این کشور حاضر باشند تا نقش خود را در روند تغییرات پیش روی الجزایر ایفا کنند. او درباره رئیس‎جمهوری کشورش می‎گوید: «ما دیگر به بوتفلیقه اعتماد نداریم. او 20 سال در قدرت بود و هرکاری از دستش برمی‎آمد انجام داد. کشور ما در فساد و ناکارآمدی و فقر غرق شده است. حالا وقت خیزش مردم است».
بیش از دوسوم جمعیت الجزایر را جوانان زیر 30 سال تشکیل می‎دهند. بیکاری یکی از بزرگ‎ترین معضلاتی است که باعث شده در میان مردم الجزایر نارضایتی از دولت بشدت بالا برود. پیش از این مقام‎ها با اتکا به درآمدهای نفتی با پرداخت یارانه در تلاش بودند رفاه نسبی‎ای برای مردم فراهم کنند. اما با کاهش تولید و قیمت بین‎المللی نفت درآمدهای این کشور کاهش داشته است.
علی غانم یکی از معترضان که با همسرش در تظاهرات شرکت کرده بود، گفت: «او 20 سال است که بر ما ریاست می‎کند. الان بسیار مریض است و حتی نمی‎تواند بدون کمک راه برود. اطرافیانش می‎گویند شش سال است نتوانسته بدرستی تکلم کند. ما به خیابان‎ها آمده‎ایم تا احترام و حقوق خودمان را پس بگیریم و کسی را راهی کاخ ریاست‎جمهوری کنیم که با خواسته‎ها و نیازهایمان آشنا است».
به گزارش یورونیوز، دوره ریاست بوتفلیقه آنچنان طولانی شده که بیش از نیمی از جمعیت 43 میلیون نفری الجزایر در دوران عمر خود تنها او را در قامت ریاست‎جمهوری دیده‌اند. بوتفلیقه از سال 2013 با مشکلات شدید جسمی مواجه شده که حرکت کردن را برای او بسیار مشکل کرده و روی ویلچر نشسته است. او هفته گذشته برای درمان به ژنو سوئیس سفر کرد و هم‌اکنون در بیمارستانی در این شهر بستری است. اعتراض بسیاری از مردم به بوتفلیقه این است که او حتی برای انجام کارهای روزمره خود نیز با مشکل روبه‎رو است اما هر طوری است تلاش می‎کند تا برای بار پنجم نیز روی کرسی ریاست‎جمهوری خود باقی بماند.