جلوه شفقت ومهربانی

‌  اسماعیل علوی
دبیر گروه پایداری
پانزدهم ماه مبارک رمضان مصادف با میلاد دومین پیشوای مسلمانان، امام حسن مجتبی(ع) است.
نخستین ثمره کانون عصمت و طهارت که در دامان نبوت تربیت یافت و به تصریح سیره‌نویسان یکی از نسخه‌های کامل بشریت و اسوه حسنه‌ای بود که قول و فعلش بیانگر تعالیم مکتب اسلام است.
وقتی مژده ولادت نوزاد علی (ع) و فاطمه(س) را به پیامبراکرم(ص)دادند، شادمانه  خود را به خانه دخترش رساند و فرمود، فرزند مرا بیاورید وهنگامی که نوزاد را به آغوش کشید، با لبخندی پذیرای وی شده و گفت: «خدایا این کودک، پسر من است، من او را دوست دارم،  تو نیز او را دوست بدار و هر کس را هم  که او را دوست می‌دارد، دوست بدار.»  
سپس سنت اذان در گوش راست و اقامه در گوش چپ نوزاد را بنیان ‌نهاده و نام «حسن» را که تا آن زمان رایج نبود، برای او برگزید. امام حسن مجتبی (ع) با مردم از موضع شفقت و دوستی برخورد می‌کرد و دشمنان را به دیده کسانی می‌نگریست که نیازمند دلسوزی هستند.
از این رو در سیره اخلاقی امام حسن (ع)  جلوه‌های محبت بیش از هر چیزی هویداست و شاید به همین دلیل باشد که آن حضرت(ع) را با لفظ «کریم اهل بیت» ستوده‌اند.
امام حسن (ع)با اخلاق کریمانه از دیگر هم عصران خود متمایز می‌شد و به تصریح سیره‌نگاران، بسیاری از مردم که برخی از آنان از مخالفان سرسخت حضرتش بودند، پیش از آنکه با منطق زبان تسلیم وی شوند، مقهور عظمت روحی و اخلاقی حضرتش می‌شدند.
آن حضرت (ع) کمالات اخلاقی و فضایل ممتاز را از جد بزرگوارخود، همچنین پدر و مادرش به ارث برده و بحق مصداق و تجسم عینی آیه کریمه، «ادفع بالتی هی احسن، فاذالذی بینک و بینه عداوه کانه ولی حمیم» (بدی‌ها را به نیکی پاسخ داده و با آن کس که با تو دشمنی می‌کند دوست و یاور باش) بود.
فروتنی امام حسن مجتبی(ع) که نشانگر کمال و بلندی مقام آن حضرت است، موجب شده بود تا با صبر و بردباری با اطرافیان برخورد کند و تقصیر و زشتکاری آنان را با احسان و نیکویی پاسخ دهد.
آن حضرت (ع) در احترام به شخصیت افراد هیچ ملاحظه خاصی را در نظر نمی‌گرفت و برای همه طبقات اجتماع به طور یکسان احترام
قائل بود.
با افراد عادی همنشین می‌شد و با آنان حشر و نشر داشت و به این رویه حتی در دوران خلافت نیزعمل می‌کرد، امتیازی که در هیچ یک از فرمانروایان دیده نشده است.
آری، آیین اسلام تنها مکتبی است که با ارائه  چنین الگوهای کاملی در کنار دستورالعمل‌ها و تعالیم ممتاز، قول و فعل را ملازم همدیگر ساخته و آهنگ ابدی گرفته است.
قرآن کریم نیز با توجه به نقش این گونه الگوها از آنان به عنوان دلایل حقانیت دین و حجت حق یاد کرده و میزان و معیار سنجش خوب از بد و عامل تحرک و پویایی افراد و جوامع برشمرده است.