فیلم دیکنزی مجیدی در میان شانس داران اصلی

وصال روحانی
خبرنگار
هفتاد و هفتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز ایتالیا پس از 11 روز و نمایش 18 فیلم حاضر در بخش مسابقه و اکران بیش از 400 فیلم دیگر در سایر بخش‌ها امشب (شنبه شب 22 شهریور) با اهدای جایزه شیر طلایی بهترین فیلم و شیرهای نقره‌ای در سایر قسمت‌ها پایان می‌گیرد.
در پایان دوره جدید جشنواره‌‌ای که همواره پس‌از کن فرانسه دومین جشنواره بزرگ سینمای جهان به‌حساب آمده و امسال به سبب مشکلات کرونایی با مشارکت هرچه کمتر تماشاگران عادی و حضور اندک ستاره‌های سینما برگزار شد، این هیأت ژوری بخش مسابقه با ریاست کیت بلنشت بازیگر معروف زن استرالیایی است که باید رأی دهد کدام فیلم بر تارک جشنواره می‌نشیند ولی شکی نیست که «خورشید» داستان زندگی تلخ و عواطف کودکان کار از نگاه مجید مجیدی و در قالب تک نماینده ایران در قسمت مسابقه از شانس داران جدی صید شیر طلایی است و حتی اگر این جایزه را صاحب نشود، برای کسب جوایز دیگری مانند بهترین سناریو یا کارگردانی و «بازیگری گروهی» (Ensemble Cast) اقبال مناسبی دارد. ایران به‌رغم کسب چندین جایزه در ونیز طی سال‌های اخیر ازجمله کسب شیر نقره‌ای بهترین سناریو توسط فیلم «قصه‌ها»ی رخشان بنی‌اعتماد در سال 2015 و همچنین دو جایزه بخش «افق‌ها» به‌وسیله فیلم «بدون تاریخ، بدون امضا» در سال 2018 هرگز شیر طلایی برترین فیلم را به‌دست نیاورده و به‌همین سبب است که تصاحب احتمالی آن توسط مجیدی و کار جدیدش از اهمیت فزاینده‌ای برخوردار است.
آنها بچه‌های خورشیدند
نشریه ایندی وایر امریکا دیروز هم به تحسین «خورشید» پرداخت و آن را روایتی چارلز دیکنزی و یک درام تلخ توصیف کرد و با قیاس مضمون فیلم با تم «بچه‌های آسمان» دیگر فیلم کودک محور مجیدی، اثر تازه او را «بچه‌های خورشید» نامید. ایندی وایر آورده است: «هنرپیشه‌های نوجوان این فیلم، با پیش زمینه‌هایی از زندگی در فقر از شخصیتی زمخت برخوردارند و والدین‌شان یا مرده‌اند یا زندانی شده‌اند. مادر علی کاراکتر اصلی فیلم نیز در بیمارستان روانی بسر می‌برد و علی (با بازی روح‌الله زمانی) خانه‌ای ندارد تا او را به‌ آنجا ببرد. اینجا است که دوستی علی با هاشم که یک خلافکار کفترباز است و علی‌ نصیریان نقش او را بازی کرده است، علی را به سوی یافتن گنجی سوق می‌دهد که بواقع گنج نیست و یک بسته حاوی مواد مخدر است. مجیدی با این داستان متمرکز بر کودکان کار که گاه اجباراً به سوی قانون شکنی کشیده می‌شوند، تذکر می‌دهد که باید به آنها فرصت زندگی پاک را داد و این چنین است که این فیلم 99 دقیقه‌ای تشکیل شده از داستانک‌های متعدد تبدیل به یک پدیده انسانی می‌شود.»
همه رقبای امیدوار مجیدی
اما فیلم جدید مجیدی که هم ناظران جشنواره و هم رسانه‌های معروف جهان (به‌شرحی که آوردیم) آن را به کرات ستوده‌اند، رقبای امیدوار و سرسختی برای پیروزی در «موسترا» (نام دیگری برای جشنواره ونیز) دارد که بد نیست از آنها به اختصار یاد شود:
*‌ سرزمین نوماد؛ فیلمی از چلو ژائو چینی‌تبار (اما محصول امریکا) درباره یک زن تلاشگر که پس‌از سقوط بازار کار در شهر زادگاهش به تنهایی و سوار بر یک ون و سطح ایالات امریکا دست به سفری طولانی می‌زند تا به‌موقعیت‌های بهتری برسد. نمادی از زندگی‌های به‌ بحران رسیده در غرب و با بازی عالی فرانسیس مک دورماند برنده دو جایزه اسکار در نقش اصلی.
*‌ «قطعات یک زن»؛ ونه سار کربی که در این فیلم جلوه‌ای ویژه دارد، با هدایت کورنل موندردوکزوی رومانیایی در نقش مادری ظاهر می‌شود که پس‌از یک وضع حمل نافرجام و مغشوش و از دست رفتن بچه‌اش قدم به وضعیتی جهنمی می‌گذارد. این فیلم با بازی شیالابوف، سارا اسنوک و الن برشتاین مسن و مشهور در نقش‌های جنبی از داغ‌ترین فیلم‌های امسال ونیز بوده است.
*‌ «دنیایی که می‌آید»؛ ساخته مونا فست وولد امریکایی که در آن دو کشاورز در مناطق مرزی این کشور در نقش قرن نوزدهم به یکدیگر علاقه‌مند می‌شوند و سختی‌های حرفه‌شان و زیبایی‌های طبیعی منطقه زیست آنها فیلم را به یک نمونه خاص از کارهای پست‌مدرن تبدیل کرده است و البته عنصر تنهایی و بی‌پناهی در همه صحنه‌ها نمود آشکار دارد. کاترین واترستون، کیسی افلک و کریستوفر ابوت بازیگران اصلی این «جشنواره غربت»‌اند.
*‌ «همسر یک جاسوس»؛ جدیدترین اثر کیوشی کروساوا فیلمساز مؤلف ژاپنی یک رمانس تاریخی با بازی یواویی و ایسی تاکاهاشی در نقش اصلی تماشاگران را به زمان جنگ جهانی دوم می‌برد. در این فیلم یک تاجر، شهر کوبه را ترک می‌کند تا به‌منطقه منچوری برود اما در این سفر هر اتفاق ممکنی برای او و اطرافیانش روی می‌دهد و خط و ربط‌های پنهانی و جاسوس‌هایی با ظاهر موجه افشا می‌شوند.
*‌ خانم مارکس؛ در این فیلم با دختر کارل مارکس فلسفه پرداز مرام کمونیسم طرف هستیم که همچون پدرش یک فعال امور سیاسی و آدمی بسیار سرسخت است. با بازی رومولا گارایی در نقش این زن و کارگردانی سوزانا نیچیارلی، اوجگیری این زن را در دنیای سیاست شاهد هستیم اما با وجود موفقیت‌هایی که نصیب وی در زمینه حفظ حقوق زنان و کودکان می‌شود، فرجام تلخ یک ارتباط عاطفی به‌زندگی خود او هم پایان می‌بخشد.
*‌ عاشقان؛ این یک کارتریلر (دلهره‌آور) با کارگردانی نیکول گارسیا و بازی استیسی مارتین، پی‌تر نینی و بنوا ماگیمل در نقش‌های اصلی و مبتنی بر یک مثلث عاطفی است که هریک برای رفتن به سوی تباهی پیش‌زمینه‌های لازم را دارند. مشکلات این سه‌نفر طی یک سفر و پس از تجدید دیدار این دوستان قدیمی بروز می‌یابد و تعطیلات را به‌کام آنها زهر می‌کند.
 نساج از امید گفت
ایران در قسمت «افق»های جشنواره امسال ونیز هم دو نماینده دارد که یکی «جنایت بی‌دقت» کار جدید شهرام مکری است و دیگری «دشت خاموش» ساخته احمد بهرامی.
مهدیه نساج یکی از بازیگران اصلی «دشت خاموش» دیگر نماینده ایران در بخش افق‌های جشنواره امسال ونیز هم روز گذشته گفت: از نحوه برخورد مثبت ناظران جشنواره با این فیلم راضی است و جلسه پرسش و پاسخ با رسانه‌ها پیرامون فیلم وسیع تر و موفق‌تر از چیزی بود که او و سایر عوامل تولید فیلم آن را پیش‌بینی می‌کردند و حتی عده‌ای می‌گفتند جای این فیلم در بخش اصلی جشنواره (قسمت مسابقه) خالی بوده است. نساج ملاحظات ویژه‌ای را که مدیران موسترا با توجه به مشکلات کرونایی برای برگزاری این جشنواره در نظر گرفته‌اند، یک نمونه موفق خواند و گفت مسئولان برگزاری جشنواره فیلم فجر در تهران هم می‌توانند از این روش‌ها که هدف از آن حفظ سلامتی حاضران با رعایت دقیق فاصله‌های اجتماعی است، الگو بگیرند.

برش
سرزنش امریکا به‌دلیل تحریم

شهرام مکری امسال با فیلم «جنایت بی‌دقت» به ونیز رفته است. او که در سال 2013 نیز با فیلم «ماهی و گربه» و نحوه خاص روایت‌گویی و تصویر برداری‌اش در ونیز درخشید و جایزه‌ای هم دریافت داشت، بسان مجیدی که در نشست خبری فیلم «خورشید» امریکا را به‌خاطر تحریم‌های بی‌رحمانه و طولانی‌اش در قبال مردم ایران سرزنش کرده بود، به انتقاد از امریکا پرداخت و گفت این تحریم‌ها سبب تولید مشکل در جابه‌جایی پول و سرمایه میان بانک‌های ایران و سایر کشورها شده و داد و ستدهای سینمایی را هم طبعاً به حداقل رسانده و از حجم تولیدات سینمای ایران کاسته و در چنین شرایطی بدیهی است که ساخت هر محصول مشترکی بین ایران و سایر کشورها طرحی غیر قابل اجرا باشد. مکری این را اسباب تأسف خواند زیرا طبیعت چهار فصل و فرهنگ‌های متنوع ایران هنرمندان این مملکت را قادر می‌سازد که در هر زمینه‌ای مانور دهند و تولید فیلم کنند.