دیپلماســی

تأکید دوباره تروئیکای اروپایی بر بی اعتباری «مکانیسم ماشه»

ظریف: اروپا باید تروریسم اقتصادی امریکا را رد کند
«ژان لو دریان»، «هایکو ماس»،«دومینیک راب»، وزرای خارجه فرانسه، آلمان و انگلیس روز پنجشنبه در نشستی که در لندن برگزار شد و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز به صورت ویدئوکنفرانس در آن شرکت کرد، تلاش امریکا برای بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران را رد کردند. این سه کشور اروپایی در این نشست که برای هماهنگی گام‌های بعدی در ارتباط با برجام تشکیل شد، بر لزوم حفظ این توافق تأکید کردند، اما در عین حال خواستار پایبندی کامل تهران به تعهدات هسته‌ای شدند. به گزارش ایرنا، بعد از این نشست وزارت خارجه فرانسه در بیانیه‌ای تلاش امریکا برای بازگرداندن تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران را بی‌اعتبار توصیف کرده است. این بیانیه به محورهای مورد بحث در دیدار سه جانبه لندن اشاره کرده و در بخشی از آن آورده است: «لو دریان»، طی این دیدار، اقدام امریکا مبنی بر اعمال مجدد تحریم‌های چندجانبه علیه ایران را فاقد اعتبار دانست و بر اهمیت تلاش‌های مشترک برای حفظ برجام تأکید کرد. بر اساس این بیانیه، وزیر خارجه فرانسه خواستار ادامه تلاش‌های مشترک فرانسه، آلمان و انگلیس در این چارچوب شده و آن را برای حمایت از برجام، کلیدی توصیف کرده است.
وزارت خارجه آلمان هم بعد از این نشست سه جانبه اعلام کرد که وزرای خارجه تروئیکای اروپایی در خصوص رد تلاش امریکا برای پیشبرد مکانیسم ماشه علیه ایران اتفاق‌نظر دارند. وزارت خارجه انگلیس هم در نتیجه گیری خود از این نشست بر لزوم بازگشت ایران به تعهدات برجامی اش تأکید کرد.
ساز و کار موسوم به بازگشت خودکار تحریم‌ها موسوم به «مکانیسم ماشه» یا «اسنپ‌بک» یکی از بندهای برجام است که به کشورهای طرف توافق با ایران اجازه می دهد در صورت رو به رو شدن با نقض عهد تهران، اقدام به بازگشت همه تحریم های چندجانبه کند. امریکا که پیشتر از توافق هسته ای خارج شده است اخیراً با هدف ممانعت از لغو تحریم های تسلیحاتی ایران که قرار است مهرماه در چارچوب برجام صورت گیرد، مدعی شده که می تواند به عنوان یکی از اعضای مشارکت کننده در قطعنامه 2231 مکانیسم ماشه را فعال کند. این در حالی بود که چندی پیش نامه رسمی این کشور به رئیس شورای امنیت برای به جریان انداختن این سازوکار با مخالفت قریب به اتفاق کشورهای عضو شورا رو به رو شد تا رئیس دوره ای شورای امنیت از به جریان انداختن این مکانیسم خودداری کند و امریکا با ناکامی بزرگی در قبال ایران رو به رو شود.
هرچند که مقام های این کشور پس از مخالفت شورای امنیت برای فعال کردن مکانیسم ماشه مدعی شده اند که این تحریم ها از نیمه شب 20 سپتامبر بازمی‌گردد؛ اما به اعتقاد صاحبنظران بین المللی این ادعا به دلیل عدم همراهی جامعه بین الملل فرصت عملیاتی شدن پیدا نخواهد کرد. محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران هم پنجشنبه شب به دنبال برگزاری نشست کشورهای اروپایی بار دیگر به تعهد تهران به اجرای فعالیت صلح آمیز هسته ای تأکید کرد. ظریف در پیامی توئیتری نوشت: «ایران تسلیحات هسته‌ای را به دلایل مذهبی و راهبردی رد می‌کند که سنگین‌تر از هر توافقی است.» وزیر خارجه ایران افزود: «اما اگر سه کشور اروپایی و اتحادیه اروپا خواهان اجرای کامل اقدامات اعتمادساز و شفافیت ارتقا یافته هستند که برجام تأمین کرده، باید تروریسم اقتصادی امریکا را رد کنند، همانگونه که ویرانگری این کشور در شورای امنیت سازمان ملل متحد را رد کرده‌اند.» وزیر خارجه ایران بنا به خبری که شبکه «ان. اچ. کی»، منتشر کرده، قرار است در چند روز آینده به اروپا سفر کند.
ظریف این سفر را با هدف رایزنی با کشورهای اروپایی طرف برجام پیرامون تلاش‌های امریکا برای بازگردانی تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران در دستور کار قرار داده است. گفتنی است منابع دیپلماتیک، فرانسه، آلمان، ایتالیا و اسپانیا را از جمله مقاصد سفرهای قریب الوقوع وزیر خارجه ایران اعلام کرده اند.


واکنش وزارت خارجه به موضعگیری کمیته چهارجانبه عربی:
اتهام‌های ضد ایرانی با هدف انحراف توجهات از تهدید اصلی منطقه است

سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش به بیانیه کمیته چهارجانبه عربی از کشورهای منطقه خواست که به جای صدور بیانیه‌های بی محتوا، با منبع اصلی تهدید منطقه یعنی رژیم صهیونیستی مقابله کنند. سعید خطیب‌زاده پنجشنبه شب با ابراز تأسف از مواضع اخیر بیانیه کمیته خودخوانده اتحادیه عرب، این گونه بیانیه‌ها را  حرکت در دور باطل ایران‌هراسی و مشروعیت بخشی به رژیم نامشروع صهیونیستی خواند و افزود: «اتهام‌های بی اساس مطرح شده برآمده از دیدگاه کشورهایی است که خطای راهبردی برقراری روابط با رژیم ‌صهیونیستی را مرتکب شده‌اند و اکنون دستپاچه می‌خواهند به خیال خام خود توجهات را از منبع تهدید منحرف کنند.» واکنش ایران به بیانیه‌ای بود که چهارشنبه گذشته در حاشیه صد و پنجاه و چهارمین نشست عادی اتحادیه عرب از طریق ویدئوکنفرانس و به ریاست امارات و با مشارکت مصر، عربستان، بحرین و دبیرکل اتحادیه عرب، منتشر شد. اعضای این کمیته با تکرار این ادعای همیشگی و بی‌اساس خود مبنی بر اینکه ایران در امور کشورهای عربی دخالت می‌کند، این اقدام ادعایی را محکوم کردند و از ایران «خواستند که از دخالت در امور داخلی کشورهای عربی، حمایت از نواب خود در منطقه و ایجاد اختلافات فرقه‌ای دست بردارد.» در کمیته چهارجانبه عربی همچنین «پیش‌نویس طرح مربوط به دخالت‌های ایران در امور داخلی کشورهای عربی» مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
 تکذیب دریافت شکایت کانادا درباره هواپیمای اوکراینی
سعید خطیب زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران خبر شکایت کانادا به ایران پیرامون هواپیمای اوکراینی را رد کرد. پیش‌تر برخی منابع خبری مدعی شده بودند که دولت فدرال کانادا در تماس با وکلای خانواده‌های قربانیان حادثه سقوط هواپیمای اوکراینی تأیید کرده است که شکایات در این زمینه به مقام مربوط در وزارت خارجه ایران تحویل داده شده‌ است. این در حالی است که خطیب زاده اعلام کرد که «وزارت امور خارجه نه چنین چیزی دریافت کرده و نه دریافت خواهد کرد.» سخنگوی وزارت خارجه گفت: «فارغ از اینکه آیا این گزارش‌ منتشره درست است و یا خیر، هر فرد آگاه به مقدمات حقوق بین‌الملل می‌داند که دادگاه کانادایی هیچ صلاحیتی در مورد اتفاقی که خارج از حوزه قضایی آن رخ داده، ندارد.»
خطیب زاده با بیان اینکه این پرونده در دو مسیر مذاکرات با دولت اوکراین و رسیدگی قضایی در داخل ایران به صورت همزمان با دقت و جدیت در حال پیگیری است، افزود: «در ارتباط با دولت اوکراین، این موضوع در چارچوب معاهدات و کنوانسیون‌های بین‌المللی پذیرفته‌ شده از سوی ایران، مذاکره شده و بزودی هیأتی از اوکراین برای ادامه این مذاکرات به ایران خواهد آمد.» سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه اظهار داشت: «در داخل ایران نیز این پرونده توسط محکمه ذیصلاح در حال رسیدگی است و بدیهی است هر شخصی، اعم از حقیقی و حقوقی، شکایتی دارد، می‌تواند به آن مراجعه کند.» سخنگوی دستگاه سیاست خارجی در پایان تأکید کرد: «دولت کانادا اگر واقعاً قصد دارد به خانواده‌های داغدار این حادثه کمک کند، باید از این نمایش‌ها با اغراض خاص سیاسی دست بردارد.»