شیما جهانبخش
خبرنگار
رودخانه‌های «گوهررود» و «زرجوب » گیلان که این روزها حال و روز خوبی ندارند در گذشته علاوه بر اینکه از مکان‌های دیدنی رشت به شمار می‌آمدند، در تأمین آب آشامیدنی ساکنان این شهر نیز نقش مهمی داشتند. روزگاری این رودخانه‌ها  رگ حیاتی شهر رشت بودند اما نامهربانی آدم‌ها  بلایی بر سر آنها آورده که در حال حاضر به کانال انتقال فاضلاب تبدیل شده‌اند. ورود فاضلاب‌های خانگی  و صنعتی نفس این رودخانه‌ها را در تمام مسیر 27کیلومتری عبوری آنها به شماره انداخته و اگر از نزدیکی آنها عبور کنید  بوی بد فاضلاب و حجم زیاد زباله‌ها اولین چیزی است که توجه شما را به خود جلب می‌کند. هر چند در سال‌های گذشته بارها مسئولان در دوره‌های مختلف بر احیا و پاکسازی این رودخانه‌ها تأکید داشته‌اند اما تاکنون اقدام جدی در این زمینه انجام نشده است، البته آنطور که مسئولان گیلان می‌گویند این بار دولت تدبیر و امید کمک زیادی در این زمینه انجام داده و قصد دارد بعد سال‌ها  بار دیگر حیات  را به این رودخانه‌ها  بازگرداند.
گوهررود و زرجوب احیا می‌شوند
«علی فتح‌اللهی»، فرماندار رشت در این زمینه در گفت‌وگو با «ایران» اظهار داشت:  دو رودخانه گوهررود و زرجوب از مهم‌ترین رودخانه‌های استان به  حساب می‌آیند و می‌توان گفت علت به وجود آمدن شهر رشت همین رودخانه‌ها بوده است. در گذشته این رودخانه‌ها از اصلی‌ترین نقاط گردشگری  گیلان به حساب می‌آمدند اما متأسفانه به مرور زمان با ورود فاضلاب‌های خانگی و پساب‌های صنعتی این رودخانه‌ها آلوده و در حال حاضر یکی از معضلات اساسی استان به حساب می‌آید.
 فتح اللهی با تأکید بر اینکه ساماندهی و احیای دوباره این رودخانه‌ها همواره مورد توجه مسئولان استان بوده است، افزود:  با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید جدی‌تر به مسأله احیای این رودخانه‌ها نگاه شده و تاکنون اقدامات عمرانی  مناسبی در این زمینه انجام شده است. البته به علت وصل شدن فاضلاب‌های خانگی  طی سال‌ها به این  رودخانه‌ها و عبور  آنها از بافت مسکونی، کار  پیچیدگی‌های زیادی دارد که در صدد رفع آنها هستیم.
جلوگیری از ورود فاضلاب‌ها ، قدم اول برای احیا
فرماندار رشت  با اشاره به اینکه  گوهررود و زرجوب  بیش از ۲۷ کیلومتر  از شهر رشت را دربرمی‌گیرند، ادامه داد: با توجه به  گستردگی  این رودخانه‌ها احیای آنها از مطالبات اصلی مردم بوده و  نیاز است سازمان‌های مرتبط از جمله  آب و فاضلاب، شهرداری، محیط زیست و... به طور جدی به این قضیه نگاه کنند.
وی با اشاره به برخی اقدامات در این زمینه اظهار داشت: در حال حاضر کار احیا آغاز شده و در قدم اول در تلاش هستیم  جلوی ورود پساب‌های صنعتی و فاضلاب‌های خانگی  به رودخانه‌ها را بگیریم. تلاش شده با کانال کشی سیستم فاضلاب شهرک‌های صنعتی پساب کارخانه‌ها به سمت تصفیه‌خانه هدایت شوند. درحال حاضر بخشی از «شهرک دانشگاه»  و شهرک‌های مسکونی اطراف آن به این سیستم متصل شده‌اند و کار کانال کشی بقیه نقاط شهر نیز در حال انجام است.
سد مخزنی «عزیزکیان» نیز  در راستای تأمین آب سالم برای ورود به این رودخانه‌ها  در دست احداث بوده و تاکنون ۶۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. بزودی با راه‌اندازی این سد حدود ۱۰میلیون مترمکعب آب سالم دائم در رودخانه‌ها جریان پیدا می‌کند.  همچنین چندین برنامه لایروبی نیز در نظر گرفته شده که با اجرای آن شاهد رونق دوباره این رودخانه‌ها خواهیم بود. این مقام مسئول از انعقاد تفاهمنامه مابین شهرداری رشت و قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا در جهت ساماندهی دو رودخانه شهر رشت، خبر داد و گفت:  از تیر ماه گذشته با ورود قرارگاه خاتم  به این مسأله  موضوع با جدیت بیشتری دنبال می‌شود. در حال حاضر مجری اجرای  طرح قرارگاه خاتم بوده و شهرداری  نیز موظف شده  تأمین مالی  این طرح را انجام دهد. حدود یک هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان ردیف بودجه برای احیای رودخانه‌های رشت  پیشنهاد شده و امیدواریم با تخصیص این بودجه بزودی شاهد برگشت دوباره زندگی به گوهررود و زرجوب باشیم. در این زمینه دولت حدود ۵۰میلیارد تومان به این مسأله اختصاص داده و شهرداری استان هم اعلام آمادگی کرده است. وی تصریح کرد:  طرح‌های محیط زیستی زمانبر بوده و رسیدن به نتیجه نهایی  مستلزم صرف هزینه و زمان زیادی است. درست است که طرح آغاز شده اما تاکنون هرچه بوده بخش جلوگیری از ورود فاضلاب‌ها بوده و بقیه اقدامات در فازهای بعدی انجام خواهد شد.
 ورود قرارگاه سازندگی خاتم  به طرح احیای رودخانه‌های رشت
«علی اوسط اکبری مقدم »، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری گیلان نیز در این زمینه به «ایران» گفت: ساماندهی رودخانه‌های گوهررود و زرجوب از مطالبات اصلی مردم استان بوده  به همین جهت با رایزنی‌های انجام شده با معاونت ریاست جمهوری و رئیس سازمان برنامه و بودجه  طرح ساماندهی این دو رودخانه  با همکاری تمام دستگاه‌ها آغاز شده  است.
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار گیلان با اشاره به اقدامات انجام شده در این زمینه گفت: در قدم اول تلاش داریم جلوی ورود فاضلاب‌ها را به این رودخانه‌ها بگیریم. در همین راستا با افزایش ظرفیت «تصفیه خانه فخب» شهر رشت و کانال کشی فاضلاب در تعدادی از شهرک‌های  صنعتی  توانسته‌ایم جلوی ورود  ۱۲ هزار و ۵۰۰مترمکعب فاضلاب در شبانه‌روز را به این دو رودخانه بگیریم. همچنین تصفیه خانه شیرابه سراوان و تصفیه خانه شرکت کود آلی گیلان نیز راه‌اندازی شده و امیدواریم  با جمع‌آوری فاضلاب شهرک‌های  اطراف  بزودی این رودخانه‌ها  از فاضلاب پاکسازی شوند. وی با اشاره به ورود قرارگاه سازندگی خاتم  به این طرح افزود: با  امضای تفاهمنامه میان قرارگاه سازندگی خاتم و شهرداری رشت، کارگروه پیگیری  طرح ساماندهی رودخانه‌های زرجوب و گوهررود  نیز با دستور استاندار راه اندازی شده و قرار است اقدامات انجام شده در این زمینه به صورت هفتگی  مورد بررسی این کار گروه قرار بگیرد.

کرمان- سیل ناگهانی در آستانه فصل سرد پاییز در حالی ۴۰۰ خانه را فراگرفت که حالا روستاییان و عشایر شهرستان رابر در استان کرمان نگران روزهای آینده هستند. به‌گزارش مهر، طی روزهای اخیر جریان سیل ناگهانی روستاهای شهرستان رابر در غرب استان کرمان را فرا گرفت. بعد از فروکش کردن آب رودخانه‌ها، روستاییان و عشایر مناطق با خانه‌هایی درهم شکسته و جاده‌های تخریب شده‌ای مواجه شدند که رفت و آمد در آنها مقدور نیست.
کار کمک‌رسانی اضطراری به سیلزدگان از روز بعد از سیل آغاز شد و ۱۰۰تخته چادر، ۲۵۰ تخته پتو، ۴۰۰ تخته موکت و ۷۵ عدد چراغ گرمایشی امدادی همچنین برای تغذیه سیلزده‌ها نیز صدها بسته غذایی توزیع شده است.
اما تب و تاب امداد‌رسانی به سیلزدگان که تمام شد، روستانشین‌ها و عشایر سیلزده رابر در چادرهای امدادی تنها مانده‌اند. آنها از لرزه‌ای که شب‌های سرد پاییز و زمستان پیش رو بر جان شان انداخته، خواب ندارند. زمستان این منطقه در خانه‌های استاندارد لرزه بر جان آدمی می‌اندازد.
محمد یکی از سیلزده‌های عشایر در رابر، ۱۰ روز است که با خانواده در چادر زندگی می‌کند. او می‌گوید: حدود ساعت چهار صبح بعد از بارش‌هایی که در بالا دست بارید ناگهان آب رودخانه بالا آمد و گل و لای و سنگ وارد خانه شد و احشام و طیور که تنها دارایی‌ام بود را آب برد و حالا پس از سال‌ها زندگی باید از صفر شروع کنم. همسر محمد می‌گوید: سرمای هوا از حالا در طول شب بسیار آزار دهنده است و فرزندانم دچار سرماخوردگی و گوش درد شده‌اند. حمید محمد رضایی یکی دیگر از سیلزدگان می‌گوید: در این منطقه اکثراً درختان سیاه ریشه یا گردو و بادام وجود دارد و سیل موجب ریشه کن شدن درختان شده است. در برخی از باغ‌ها هم شاهد تلنبار شدن سنگ و گل هستیم. کانال‌های آب تخریب شده‌اند و قنات‌ها نیاز به لایروبی دارد اما مهم‌ترین مشکل ما اسکان است. او می‌افزاید: در روستاها مردم با تخریب خانه‌ها مواجه شده‌اند و عشایر هم دچار خسارت جدی به سیاه چادرها و دام‌های سبک و احشام شده‌اند. برخی خانواده‌ها دیگر دامی برای امرار معاش ندارند. زهرا رضایی زن عشایر نشین هم می‌گوید: راه‌ها به کلی تخریب شده‌اند. رفت و آمد فقط با خودروی شاسی بلند میسر است اما مردم در اینجا در بهترین حالت یک موتور دارند. با نزدیک شدن پاییز و شروع بارش‌ها و سرد شدن هوا وضعیت مسیرها بدتر می‌شود. گاهی در این مناطق تا دو متر برف می‌بارد. او می‌گوید: تمام وسایل زندگی خانواده من در سیل خراب شد و حالا چند موکت، پتو و چادر امدادی داریم. رضایی می‌گوید: باغ‌ها، مزارع و دام‌ها دچار خسارت شده‌اند و بسیاری از ما هیچ بیمه‌ای نداریم. او از مسئولان می‌خواهد قبل از بارش برف، برای اسکان سیلزدگان چاره اندیشی کنند.