4500 هکتار بافت فرسوده پایتخت در انتظار پروانه ساخت!

گروه اجتماعی/ اعضای شورای شهر تهران امروز در شصت‌وهشتمین جلسه علنی شورای شهر تهران پذیرای معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران خواهند بود تا با دریافت گزارش از روند نوسازی بافت‌های فرسوده در شهر تهران مطلع شوند و نسبت به ادامه کار در این حوزه تصمیم‌گیری کنند.
شهر تهران با وسعت 70هزار هکتاری، به گفته شهردار تهران 4560هکتار بافت فرسوده دارد. بیشترین بافت فرسوده تهران در مناطق 12، 11 و 10 است. در سال 85 نیز بافت فرسوده را 3هزار و 268هزار هکتار اعلام کرده بودند. حالا نزدیک به یک میلیون و 851هزار و 573نفر در بافت فرسوده زندگی می‌کنند که در منطقه 12 جمعیتی در حدود 171هزار و 68نفر ساکنند و البته بیشترین جمعیت در منطقه 11 با رقم 205هزار و 518نفر اعلام شده است.
جعفر‌بندی شربیانی، عضو هیأت رئیسه شورای شهر تهران و نایب رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران نیز اردیبهشت امسال در نشست خبری، سکونتگاه‌های غیررسمی و بافت‌های فرسوده و ناپایدار را دو معضل اساسی در حوزه معماری و شهرسازی در تهران عنوان کرد و گفت: شش هزار و ۱۰۰هکتار در استان تهران بافت فرسوده و ناپایدار و هشت هزار و ۸۰۰هکتار سکونتگاه غیررسمی وجود دارد و چهارونیم میلیون نفر جمعیت استان تهران در این حدود ۱۵هزار هکتار زندگی می‌کنند.
پیش از این مهدی عباسی رئیس کمیسیون شهرسازی شورای شهر تهران به «ایران» گفته بود که تنها راهکار، ورود بخش خصوصی به حوزه نوسازی بافت فرسوده است که بدون در نظر گرفتن بسته‌های تشویقی در مقایسه با ارزش افزوده‌ای که در سایر مناطق ایجاد می‌شود، امکانش وجود ندارد. براین اساس مهم‌ترین رویکرد در بافت فرسوده باید کیفیت‌بخشی به زندگی ساکنان آن باشد. یعنی نوسازی در کنار تأمین سرانه‌ها، جلوگیری از افزایش جمعیت و افزایش تراکم در منطقه!
او تأکید کرده بود که شهرداری باید برای سرمایه‌گذاران خرد، مالکان خرد و انبوه‌سازان شرایطی را فراهم کند تا پروژه‌های اقتصادی سودده در آن تعریف شود، چون معمولاً سرمایه‌گذاری دراین مناطق جنبه اقتصادی ندارد و حتی با وجود افزایش قیمت زمین و ملک، بازهم سرمایه‌گذار ترجیح می‌دهد در مناطق دیگر ورود کند. بنابراین لازم است سیاست‌های حمایتی توسط شهرداری و بخش خصوصی پیش‌بینی شود. این تسهیلات می‌تواند شامل بخشودگی عوارض ساختمانی که الان هم در حال اجرا است، بشود.
به گفته او تسهیل‌گری در صدور پروانه ساختمانی نیز نکته مهم دیگری است که حالا چند وقتی است شهرداری در این باره قول‌هایی داده است. مسئولان شهرسازی و معماری شهرداری تهران در کنار تمرکز بر کاهش زمان صدور پروانه‌های ساخت‌وساز، حساب ویژه‌ای بر بازآفرینی بافت‌های فرسوده پایتخت باز کرده‌اند.
شهردار تهران اسفند 1400 بود که با اشاره به افت صدور پروانه‌های ساختمانی از حدود ۳۲هزار در ابتدای دهه ۹۰ به ۴هزار و ۵۰۰پروانه ساختمانی در مقطع فعلی گفت: در ابتدای دهه ۹۰ بالغ بر ۳۲هزار پروانه ساختمانی در شهر تهران صادر می‌شده که در مقطع فعلی به حدود ۴۵۰۰پروانه کاهش یافته است. این شرایط فرصت را برای سودجویان فراهم کرده تا قیمت مسکن را به طور سرسام‌آور افزایش دهند و به تبع آن هزینه اجاره‌بها به خانوارها فشار وارد می‌کند. یکی از موانع تولید مسکن را زمان‌بر بودن صدور پروانه ساختمانی می‌دانیم و از حدود ۳ماه قبل، کارگروهی در شهرداری تهران تشکیل شده و با تأکید بر حفظ کیفیت کار، بازه صدور پروانه را که پیش‌تر بین ۷ تا ۱۰ماه زمان‌بر بوده، به حدود ۲ماه کاهش می‌دهیم.حمیدرضا صارمی معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران نیز در واپسین روزهای اسفندماه ۱۴۰۰ از کاهش زمان صدور پروانه‌های ساختمانی به‌تدریج و در آینده‌ای نزدیک خبر داد و گفت: تا خردادماه سال ۱۴۰۱، فرایند صدور پروانه ساخت در شهر تهران به ۶۰روز کاهش پیدا می‌کند.
در اردیبهشت 1401 نیز جلسه بررسی سازوکار کاهش فرایند صدور پروانه با حضور علیرضا زاکانی شهردار تهران برگزار شد. در این جلسه پیرامون موضوعاتی از جمله پیگیری اصلاح قوانین و مقررات، هوشمند‌سازی فرایندهای صدور پروانه و گواهی، توسعه و بهبود ارائه خدمات غیرحضوری، ایجاد مرکز رصد و پایش مستمر فرایندهای صدور پروانه و گواهی و نحوه عملکرد کاربران و بازنگری و ساده‌سازی فرایندهای رویه‌ای و محتوایی بحث و تبادل نظر شد.در 10خردادماه نیز علیرضا زاکانی، درباره زمان پروانه ساختمان اظهار کرد: صدور پروانه بر اساس قانون باید در ۷روز  انجام شود. این قانون مربوط به سال ۱۳۷۱ است؛ اما امروز پیچیدگی‌های صدور پروانه ساختمان شرایط را به سمتی برده که فقط به شهرداری مربوط نیست بلکه فراتر از شهرداری، دستگاه‌های دیگر هم دخیل هستند که اطلاعات آنها برخط و به‌روز نیست و ما مجبور هستیم استعلام کنیم. امروز شرایط به گونه‌ای است که به طور میانگین تا ۱۰ماه زمان می‌برد تا یک پروانه صادر شود. تصمیم این است که این ۱۰ماه را با حفظ همه دقت‌ها و بدون آسیب به امنیت و سلامت مردم و با تأکید بر استحکام بنا، به دو ماه کاهش دهیم.
وی در پاسخ به پرسشی درباره اصلاح قانون در این موضوع گفت: نیازی به اصلاح قانون نیست چراکه زمان صدور پروانه را از ۱۰ماه به ۲ماه کاهش می‌دهیم و اگر همه دستگاه‌ها اطلاعات‌شان را برخط کنند، حتی در نصف روز می‌توان پروانه ساختمانی را صادر کرد.
حالا باید به بحث بافت فرسوده، ساختمان‌های ناایمن شهر را نیز اضافه کرد که چند روزی است لیست آن در فضای مجازی پخش شده است. ناصر امانی عضو شورای شهر تهران نیز در این خصوص گفت: وجه مشترک ساختمان‌های بلند‌مرتبه و بافت فرسوده در تهران مانند ساختمان‌های بلند‌مرتبه‌ای که یا در معرض آسیب آتش‌سوزی هستند یا مشکل سازه و مهندسی دارند این است که هر دو در معرض آسیب‌اند و یک زلزله یا حادثه کوچک می‌تواند یک فاجعه به بار بیاورد. بافت فرسوده تهران عمدتاً در مناطق ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۵، ۱۸ و ۱۹ است. برنامه شورایی که ۹ماه از روی کار آمدنش می‌گذرد برای بافت فرسوده تهران چیست؟ شهرداری چه سندی دراختیار بنده به‌عنوان عضو شورا قرار داده که بگوید برنامه‌شان تا پایان دوره این است که هر سال دو، سه، چهار و یا پنج درصد از بافت فرسوده تهران را نوسازی کند؟ به نظر می‌رسد باید منتظر ماند و دید فردا در شورای شهر تهران می‌توان به برنامه‌ای مشخص برای رفع این معضل پایتخت رسید؟